PlusAnalyse

Wie nu hoofdpiet durft te spelen, is verdacht

Het Sinterklaasjournaal, vanouds leidend bij de viering van het kinderfeest, is nu ongewild ook leidend bij een nieuwe fase in het debat over Zwarte Piet.

Erik van Muiswinkel als de hoofdpiet, de belangrijkste Piet van Sinterklaas.Beeld anp

Opnieuw monstert een gewaardeerd bemanningslid af van de zie-ginds-komt-de-stoomboot van het Sinterklaasjournaal, uit onvrede met de haperende verbouwing van de figuur van Zwarte Piet.

Nadat vorige week hoofdpiet Erik van Muiswinkel al liet weten zich niet langer te kunnen vinden in de koers van het populaire kinderprogramma, stapte maandag ook presentatrice Dolores Leeuwin van boord.

In een toelichting op de website Joop.nl liet Leeuwin weten ontevreden te zijn met het tempo waarin de makers de beloofde verandering van Zwarte Piet doorvoeren. "Ja, we hebben wel iets gedaan: de oorbellen zijn weg en er zijn roetpieten gekomen. Maar als ik naar de uitzendingen van vorig jaar kijk, dan denk ik: het is nog steeds heel erg zwart. We waren toch op weg naar ontmantelen? Daar zie ik te weinig van terug."

Clownpieten
Het vertrek van Van Muiswinkel en Leeuwin komt naar buiten bij de start van de voorbereidingen van een nieuwe serie, en dat wijst erop dat de makers ook voor dit jaar vermoedelijk geen grote veranderingen in gedachten hebben.

Na de zorgvuldig voorbereide introductie van de schoorsteenpieten, clownspieten en ongeschminkte pieten in 2014, koos de NTR er vorig jaar nadrukkelijk voor om gas terug te nemen en Zwarte Piet zijn traditionele, dominante rol te laten behouden.

Duidelijk is dat de NTR in een lastig parket zit. Het Sinterklaasjournaal is van oudsher het leidende programma bij de viering van het kinderfeest, en dat is een verworvenheid en een verantwoordelijkheid die de makers terecht koesteren.

Nog steeds vindt een overgrote meerderheid van de bevolking, inclusief de premier, dat Zwarte Piet gewoon zwart hoort te zijn. Een radicale verandering zou een storm van protest doen opsteken. Het valt te begrijpen dat daar rekening mee wordt gehouden.

Traditie
Tegelijkertijd is de maatschappelijke discussie over Zwarte Piet een gegeven, en groeit het kamp van de mensen die vinden dat de karikaturale verschijning van de vrolijke zwarte helpers van de witte Sint op zijn paard niet meer van deze tijd is.

Presentatrice en actrice Dolores Leeuwin (45) stopt als verslaggever voor het Sinterklaasjournaal.Beeld anp

Wat enkele jaren geleden nog begon als een museaal protest van enkele buitenlandse kunstenaars die zich verwonderden over de racistische trekken van deze typische Nederlandse traditie, is uitgegroeid tot een steeds breder gedragen opvatting dat Zwarte Piet moet veranderen.

Illustratief is de open brief die ruim honderd bekende Nederlanders afgelopen vrijdag schreven aan het adres van de NTR met het verzoek afscheid te nemen van de klassieke Zwarte Piet.

Tussen de ondertekenaars ook tal van kijkcijferkanonnen van RTL, de commerciële zender die vorig jaar nog op het laatste moment een kleine groep schoorsteenpieten uit het showprogramma Ik Hou van Holland verwijderde uit vrees de kijkers en adverteerders in de gordijnen en naar een ander kanaal te jagen.

Tweedeling
Het onderstreept dat niet alleen de publieke omroep worstelt met de figuur van Zwarte Piet, maar dat dit of volgend jaar ook de commerciële omroepen waarschijnlijk kleur zullen moeten bekennen: meegaan met de verandering of vasthouden aan de traditie.

Gezien de felle discussie in het land, zal elke keuze op massale bijval en massaal verzet kunnen rekenen. Daarbij lijkt zich ook een geografische tweedeling af te tekenen. In de grote steden, Amsterdam voorop, is de verandering al ingezet. In de provincie wordt de traditie als vanzelfsprekend verdedigd.

Het Sinterklaasjournaal is nu ongewild ook leidend bij een nieuwe fase in het debat over Zwarte Piet: het trekken van consequenties uit een persoonlijke visie op het fenomeen Zwarte Piet.

Het vertrek om principiële redenen van Van Muiswinkel en Leeuwin zet ook de collega's voor het blok. Wie nu nog in de rol kruipt van hoofdpiet of presentatrice, laadt de verdenking op zich geen moeite te hebben met het karikaturaal gebruik van de figuur van Zwarte Piet.

Daarmee is de stoomboot politiek geworden.

Een persconferentie van Sinterklaas.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden