Plus

Wie kent Isaac Israëls nog?

Museum Het Grachtenhuis exposeert werken van Isaac Israëls, postimpressionist en minder bekende zoon van de beroemde Haagse Schoolschilder.

Greep uit het werk van Isaac Israëls in Museum Het Grachtenhuis. Beeld -
Greep uit het werk van Isaac Israëls in Museum Het Grachtenhuis.Beeld -

Wat niet veel mensen weten: Isaac Israëls is de oudste winnaar is van Olympisch goud: 63 was hij toen hij op de Spelen van 1928 in Amsterdam op het olympisch schilderkunsttoernooi de eerste prijs won met zijn doek Ruiter in rode rok. Het Olympisch kunsttoernooi is al lang ter ziele, en wie kent Isaac Israëls nog?

Over de in zijn tijd zeer bekende Isaac Israëls die, met bijvoorbeeld George Hendrik Breitner, tot de Amsterdamse Impressionisten wordt gerekend, is nu de tentoonstelling Israëls komt logeren in Museum Het Grachtenhuis te zien. In Museum Het Grachtenhuis op de Herengracht, het particuliere museum dat als doel heeft de geschiedenis van de grachtengordel uit te dragen.

Wie was de in Amsterdam geboren postimpressionist Isaac Israëls? Hij kwam uit een kunstminnend Amsterdams orthodox-joods milieu. Zijn moeder vond de manier waarop hij schilderde alarmerend en schakelde een psychiater in. Maar zoon Isaac Israëls sloot vriendschap met de zielendokter en schilderde rustig, vooruitstrevend en impressionistisch door.

Op zijn schilderijen, waarop hij het moment (de impressie) vastlegde, zie je soms mensen half van het doek vallen. Die afsnijdingen waren een stijlbreuk, en zo anders schilderde hij dan zijn voorgangers, die nog orkestreerden en heel precies schilderden.

Zijn manier van schilderen, waarbij het onderwerp centraal stond, week af van het Franse impressionisme, dat veel meer gericht was op licht en kleur. Hij schilderde eenvoudigweg het leven van alledag.

Veel van de werken, uit particulier bezit, zijn nooit eerder in musea te zien geweest. Deze expositie, alle werken zijn te koop en een deel van de opbrengst gaat naar een goed doel, is de eerste die het museum organiseert in een reeks van postimpressionisten. Later dit jaar volgen nog tentoonstellingen over Jan Sluijters en George Hendrik Breitner, beiden bekenden van Israëls.

Geen kleine jongen
Liefst 29 werken van Isaac Israëls hangen in de twee stijlkamers van het museum. De telefonistes (ca. 1924) is het duurste schilderij dat er hangt. 450.000 euro moet je neertellen voor de vrouwen die aan het werk zijn bij de Gemeentelijke telefooncentrale Den Haag.

Het toont aan dat Isaac Israëls geen kleine jongen is. In 2006 werd A Table Au Restaurant Le Perroquet, Paris voor 493.600 euro verkocht. Nooit werd er meer geboden voor een schilderij van hem.

'Slechts' 27.500 euro kost dan de aquarel (14 x 18 cm) High tea op een Parijs terras', waarop hij chic Parijs vereeuwigde. Zoals hij ook een voorliefde had voor het luxe, welgestelde milieu in Amsterdam. Zo mocht hij in het haute-couturemodehuis Hirsch schilderen bij modeshows, en in de ateliers en paskamers.

Goed is op al deze doeken te zien dat hij met zijn stijl, spontane en vluchtige streken, het leven in de grote stad vastlegt. In het werk van Israëls zijn het vooral de gewone mensen die figureren.

Bijvoorbeeld op twee schilderijen die het museum bijzondere eer aandoen, twee schilderijen die aan de Amsterdamse grachten zijn gesitueerd. Loopjongen langs de gracht (rond 1900). En Koopvrouw op de Prinsengracht bij de Noordermarkt (1888-1890).

Het ging Israëls niet om het gedetailleerd vastleggen op zich, maar om een moment te grijpen, en dat vast te leggen. Weinig flatteus soms, maar zo was het leven in de grote stad.

Gegoede burgerij
Amsterdam, met zijn uitbundige uitgaansleven, was een walhalla voor zijn verbeelding, maar ook het nachtelijke leven in Parijs en Londen schilderde hij.

Zijn schilderijen, zo gaat de mare, waren vooral bestemd voor de gegoede burgerij. In wier huizen ze nog steeds hangen. Gelukkig kan het 'gewone volk' nu naar die doeken komen kijken.

Isaac Israëls komt logeren in Museum Het Grachtenhuis. T/m 15 april.

De telefonistes van Isaac Israël. Beeld -
De telefonistes van Isaac Israël.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden