Plus

Wie is er verantwoordelijk voor robots als er iets mis gaat?

Rob van den Hoven van Genderen, ­directeur van het Centre for Law and Internet van de Vrije Universiteit in Amsterdam, gaat voor de Chinese overheid uitzoeken hoe robots in het rechts­systeem passen.

Robots serveren gerechten in een robotrestaurant in de Chinese stad Harbin. Wie is er verantwoordelijk als er iets mis gaat? Beeld Reuters

Hoe bent u in contact gekomen met China?
"Ik heb diverse artikelen geschreven over de vraag of robots rechten moeten krijgen. Een van mijn stukken is ook in Zuidoost-Azië terechtgekomen en zo ben ik uitgenodigd om te spreken op een congres in de Chinese stad Shenzhen. Mijn verhaal over robotrecht sloeg blijkbaar aan, want daarna werd ik uitgenodigd door de Universiteit van Peking om een onderzoek te gaan leiden naar dit onderwerp."

Wat gaat u precies onderzoeken?
"Het rechtssysteem draait nu om ­natuurlijke personen, dus jij en ik, of bijvoorbeeld een bestuurder van een bedrijf. Maar is een intelligente, autonome robot ook een rechtspersoon? Ik ga uitzoeken in hoeverre regels en wetten moeten worden aangepast wanneer in de toekomst veel meer kunstmatige intelligentie en robotica ingezet zullen worden."

Waarom is dat belangrijk?
"Nu wordt er nog van uitgegaan dat de eigenaar van een robot ook verantwoordelijk is voor wat de dingen die hij doet. Dat komt omdat we nog niet veel te maken hebben met autonoom handelende apparaten. Dus robots die 'al doende' leren en creatief reageren op nieuwe situaties."

"Het lijkt nog ver weg voordat we hier in het dagelijks leven mee te ­maken krijgen, maar het is wel belangrijk dat we daar nu al over nadenken. Je zag bij de Wet computercriminaliteit bijvoorbeeld dat we die pas kregen nadat het fout ging en er al zaken waren die in dit gebied speelden."

"Dat moeten we voor zijn door er nu al rekening mee te houden dat robots in de toekomst een zelfstandige rol krijgen in onze maatschappij. We moeten niet zitten wachten tot het zover is, maar er juist nu goed over nadenken. Verandering gaat onvoorstelbaar snel, zeker in China."

Kunt u wat voorbeelden geven?
"Er zijn nu al rechtszaken over auto's van Tesla die in de autopilot toch ergens tegenaan botsen. Nu is de wetgeving gericht op de bestuurder, maar die is er in de toekomst niet meer. Dan gaan we kijken bij welke dataleverancier de verantwoordelijkheid ligt. Dat kan de beheerder van de weg zijn die verkeerde informatie naar de intelligente auto stuurde over bijvoorbeeld de temperatuur van het wegdek, of de fout lag in het systeem van andere weg­gebruikers."

"Maar ook heel andere dingen, zoals: van wie zijn de rechten en opbrengsten als een robot een hit scoort met een nummer dat hij gemaakt heeft? Is dat van de eigenaar, de maker of toch de robot zelf? En bestaat er vertrouwen om dingen van robots te kopen of afspraken mee te maken?"

"Bovendien zijn er nog veel kwesties over privacy en persoonsgegevens te beantwoorden. Er zijn nu ­bijvoorbeeld al seksrobots die zeer gevoelige informatie opslaan, waarvan de eigenaar niet wil dat die door de robot zelf worden doorgegeven."

Wat hoopt u in China te bereiken?
"Ik hoop aan het eind van het jaar mijn eerste resultaten te hebben. Mijn bevindingen zullen door de universiteit worden voorgelegd aan de Chinese overheid en als zij het noodzakelijk vinden, kan het worden ingepast in de wet. En ik hoop dat hiermee ook het debat in Nederland of Europa zal worden gevoerd over robotrecht."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden