Wie iets heeft gedaan wat niet mag, verdient straf

Mandela is dood. Een groot man. Ik moest onmiddellijk denken aan de Zuid Afrikaanse Waarheids- en Verzoeningscommissie. De bedoeling van die commissie was: wie apartheidsmisdaden had gepleegd, kon amnestie krijgen, maar dan moest wel de waarheid worden verteld in het aangezicht van de slachtoffers. Desmond Tutu zat die commissie voor - we herinneren hoe hij hartverscheurend huilde toen hij weer had moeten aanhoren wat die misdaden waren.

Verzoening en vergeving, daar ging het om. Die Truth and reconciliation commission of South Africa werd allerwegen gezien als iets groots; de slachtoffers moesten vergeven en dus hun wraakgevoelens beteugelen; de daders kregen vrijheid en werden geconfronteerd met hun slachtoffers en hun eigen bittere woorden.

De 'ubuntu-filosofie' werd geïntroduceerd: mensen zijn mensen door andere mensen. Tutu noemde het de ubuntutheologie. Door die ubuntureligie - verwant aan en voortkomend uit het katholicisme - kon men ook de apartheidsmisdadigers presenteren als slachtoffer van het systeem.

Men heeft destijds verzoend en vergeven. Maar steeds vaker hoor je nu verhalen dat de slachtoffers die moesten vergeven, daar toch last van hebben gekregen. Daar is zelfs een Idfa-film over verschenen. Die slachtoffers zagen degenen die hun man, kind, broer, zuster, vader op gruwelijke wijze hadden vermoord, weer in de mooie baantjes terechtkomen - alsof er niets was gebeurd. De misdadiger werd weer rijk, het slachtoffer kon zijn verdriet niet onderdrukken.

Mag je van een mens verwachten dat hij, zoals dat heet, 'over zijn eigen schaduw heen stapt', en weer op voet van gelijkwaardigheid met de zondaar omgaat?

Kun je tegen de levende slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog zeggen: vergeef hen die verantwoordelijk zijn voor de industriële massavernietiging?'

Ikzelf zou het niet kunnen. Vergeven kun je de kleine misdaden. Vergeven kun je hen die niet weten wat ze doen. Kinderen.

Ik heb toch liever gerechtigheid. Wie iets heeft gedaan wat niet mag, verdient straf. Wie een grote misdaad heeft begaan die voortkomt uit apartheid, fascisme of communisme en heeft gemoord en gemarteld, verkracht en genocide heeft gepleegd, verdient een grote straf.

Soms zelfs de ergste straf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden