Plus

Wie heeft het meeste baat bij bodycam van agent?

Let op, u wordt opgenomen! De Amsterdamse politie start een proef met bodycams, camera's die door agenten in hectische situaties worden aangezet. Maar niet iedereen is enthousiast.

Als een agent op de opnameknop drukt, wordt ook de minuut daarvoor opgeslagenBeeld Rink Hof

De Amsterdamse politie-eenheid heeft zo'n honderd camera's gekocht, die zijn verdeeld over alle basisteams in de stad. Van de havenpolitie tot de agenten op de uitgaanspleinen, overal kunnen agenten een bodycam opspelden.

Het cameraatje, zo groot als een pakje sigaretten, zit op de borst en kan door de agent worden aangezet als de situatie hectisch of onoverzichtelijk is. Sommige camera's sturen de beelden direct naar de meldkamer, die live meekijkt.

Felle discussies
Na de dienst bewaart de politie de beelden voor maximaal 28 dagen, tenzij een officier van justitie de film wil gebruiken als bewijs in een strafzaak. Ook bij een klachtprocedure tegen agenten zijn de beelden op te vragen. Kosten van de twee jaar durende proef: zo'n twee ton.

De bodycam is bedoeld om de veiligheid van agenten te vergroten. Maar zo eenvoudig is het niet, getuige de levendige discussie over de nieuwe camera. Dát agenten de camera's dragen is opmerkelijk genoeg niet eens inzet van het debat. Fel gediscussieerd wordt vooral over waarom de camera moet worden gebruikt. Want wie is eigenlijk gebaat bij het apparaatje?

Opvallend is dat voorstanders van de bodycam te vinden zijn in alle politieke hoeken. Liefhebbers van strikte wetshandhaving zien de bodycam als effectief middel om agenten te beschermen.

Burgerrechtenbewegingen daarentegen beschouwen de bodycam als mogelijkheid om agenten te controleren op excessief geweld en etnisch profileren. Een agent die wordt gefilmd laat het wel uit zijn hoofd een onschuldige neer te knuppelen, is de gedachte die uit de VS is komen overwaaien.

Geen misverstand
De werkelijkheid is dat de effecten van de bodycam onduidelijk zijn; deugdelijk wetenschappelijk onderzoek is er nog niet. Buitenlandse proeven tonen dat het aantal klachten tegen agenten lijkt te dalen na de inzet van bodycams, net als de ernst van het geweld door agenten. Maar sluitend zijn de resultaten niet.

Met de Amsterdamse proef laait de discussie op. Over het doel laat commissaris Jan Pronker geen misverstand bestaan: hij wil agenten beschermen. "Wie weet dat hij wordt gefilmd, laat het wel uit zijn hoofd zich te misdragen."

Politiemensen mogen zelf kiezen of ze een camera meenemen én bepalen het moment waarop de opname begint. Als een agent op de opnameknop drukt, wordt ook de minuut daarvoor opgeslagen, om te voorkomen dat het zo cruciale begin van een incident wordt gemist.

Voorzichtigheid
Met deze spelregels heeft de burger nauwelijks baat bij de bodycam, vindt Rejo Zenger van burgerrechtenbeweging Freedom Inc. "Ik word hier boos van. Van doordacht beleid is geen sprake."

De centrale ondernemingsraad van de politie wil niet dat de beelden voor disciplinaire onderzoeken worden gebruikt. Privacyorganisatie Bits of Freedom denkt dat 'agenten voorzichtig zullen zijn omdat ze niet willen dat beelden tegen hen kunnen worden gebruikt'.

Van die voorzichtigheid lijkt geen sprake te zijn - de camera's vinden gretig aftrek bij agenten. Zenger: "Ik snap die euforie niet. Begrijpen ze dan niet dat hun handelen, dat vaak in een split second moet worden bepaald, onder een vergrootglas kan worden gelegd?"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden