Plus

Wethouder over erfpacht: 'Nu moet er rust komen'

Wethouder Marieke van Doorninck (52) heeft een monsterklus te klaren: invoering van het nieuwe, complexe erfpachtstelsel. 'De druk is enorm.'

Marieke van Doorninck: 'Snelheid moet niet ten koste gaan van zorgvuldigheid Beeld Eva Plevier

Marieke van Doorninck is geen vreemde in de Amsterdamse politiek. Ze was tot 2014 fractievoorzitter van GroenLinks. Maar de afgelopen jaren hield ze zich vooral bezig met vluchtelingen en migratie, de discussie over het nieuwe erfpachtstelsel volgde ze niet intensief.

Sinds haar aantreden als wethouder Ruimtelijke Ordening heeft ze dikke mappen moeten wegwerken en ambtelijke sessies gevolgd om dit complexe dossier, een erfenis van haar voorganger Eric van der Burg (VVD), onder de knie te krijgen. "Het heeft mij af en toe wel geduizeld. Erfpacht is ingewikkeld vanwege alle technische details, maar ligt ook politiek erg gevoelig."

Die politieke gevoeligheid bleek vorig jaar bij de invoering van het nieuwe stelsel, waarbij huizenbezitters hun erfpacht voor altijd kunnen afkopen of hun jaarlijkse canon voor eeuwig kunnen vastzetten op een bepaald bedrag.

De gemeenteraad was verdeeld. Liberale partijen VVD en D66 waren de aanjagers van het nieuwe beleid en hadden dit afgestemd met toenmalig coalitiegenoot SP, die eigenlijk tegen was. De volledige oppositie, inclusief GroenLinks en PvdA, stemde tegen.

Nu GroenLinks zelf in het college zit, moet wethouder Van Doorninck deze liefdesbaby van VVD en D66 grootbrengen.

Was dit voor u een meloen die u moest doorslikken?
"Ik zou zelf een andere keuze hebben gemaakt, want dit druist in tegen onze lijn. Eigenlijk vond ik het plan uit 2013 beter, dat was van toenmalig GroenLinkswethouder Maarten van Poelgeest. Het idee was toen om de herziening van de canon bij elke verhuizing door te voeren. Maar dat heeft het niet gehaald en op het moment dat ik aangaf het leuk te vinden wethouder te worden, wist ik waar ik aan begon. Het hoort bij ons werk dat we soms besluiten uitvoeren waar ze zelf anders over denken."

Waarom is de linkse coalitie niet gestopt met het nieuwe, eeuwigdurende erfpachtstelsel, waar GroenLinks, SP en PvdA niet op zitten te wachten?
"Dat zou Amerikaanse toestanden opleveren, waarbij een nieuwe politieke kleur van de president direct een verandering van het systeem met zich mee brengt. Als wij elke vier jaar alles veranderen, is het niet meer te overzien. Ik denk dat het allerbelangrijkste is dat we rust creëren in dit dossier."

Wat trof u aan toen u aantrad?
"Een organisatie die druk bezig was al die politieke besluiten in een systeem te zetten. Het is ongelooflijk complex; huizenbezitters hebben verschillende erfpachtcontracten met verschillende voorwaarden. En dan komt nu ook nog die 10 procent korting erbij."Uit uw verslagen blijkt dat de uitvoering traag verloopt; huizenbezitters moeten lang wachten op een aanbod van de gemeente en tot dusverre zijn nog geen honderd mensen overgestapt.

Hoe kan zo'n belangrijk proces zo moeizaam verlopen?
"Omdat het zo'n grote operatie is. Kijk, de gemeente kon pas aan de uitvoering beginnen toen het besluit was gevallen. Misschien was dat te laat, maar dat is makkelijk praten achteraf. De digitale systemen sloten slecht op elkaar aan, waardoor veel handwerk moest worden verricht.

Veel gegevens waren niet digitaal ­beschikbaar. We moesten de winkel verbouwen terwijl de vorige verbouwing nog aan de gang was."

Heeft u al gedacht: waar ben ik aan begonnen?
"Ik heb de discussie gevolgd en wist dat dit niet makkelijk zou zijn. Ik was voorbereid. Het belangrijkste is nu dat we mensen goed informeren."

Is alles nu op de rit?
"Nog niet honderd procent, maar we hebben wel slagen gemaakt. We hebben 25 mensen extra aangenomen. Als we nog meer krachten nodig hebben, dan gaan we dat doen. En de druk is enorm groot. En we moeten afwachten wat deze extra korting gaat betekenen voor de organisatie."

Kunt u garanderen dat huizenbezitters voortaan snel een aanbod krijgen als ze daar om ­vragen?
"Ze krijgen in elk geval snel iets te horen. We willen hun een overzicht bieden van hun situatie en wat de keuze voor eeuwigdurend erfpacht betekent. Dan zijn ze goed geïnformeerd. Maar ik kan niets garanderen. Ik heb ook nog geen beeld van wat ons te wachten staat. Snelheid moet in elk geval niet ten koste gaan van zorgvuldigheid."

Dit college komt nu met 10 procent extra korting, waarom?
"We willen de huizenbezitters wat tegemoet­komen, omdat de onroerendezaakbelasting (ozb) omhooggaat."

De ozb stijgt 2 procent, niet 10 procent.
"Dat percentage is het resultaat van de coalitieonderhandelingen, daar was ik niet bij."

De korting geldt voor mensen die reageren voor 1 januari 2020, is dat niet erg kort dag?
"Ik denk dat het mensen moet lukken om binnen een jaar een aanvraag te doen. Maar we houden goed in de gaten hoe alles verloopt."

Mensen die na 1 januari 2020 een huis kopen, krijgen deze korting niet en hebben ook te maken met een ongunstigere WOZ-waarde. Is dat niet oneerlijk?
"Wat wij beogen is dat mensen die al een huis hebben gekocht, niet worden verrast door een prijssprong als hun erfpacht wordt herzien. Mensen die nu een nieuwe woning kopen, kennen hun financiële situatie en daarmee het bedrag dat ze moeten betalen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden