Plus

Wethouder Kock: 'We gaan goed voor onze stad zorgen'

In de week waarin Eberhard van der Laan zich ziek meldde, presenteert wethouder Udo Kock de laatste begroting van het college. 'Ik heb nu niets meer te wensen.'

Udo Kock: 'Eberhard heeft me altijd enorm gesteund in het op orde brengen van de financiën.' Beeld -

Voor de meeste Amsterdammers is Eberhard van der Laan hun geliefde burgemeester. Voor financieel wethouder Udo Kock (47) is hij ook een directe collega, met wie hij ruim drie jaar de stad bestuurde, maar die sinds deze week ontbreekt in het stadhuis. "Dit is er eentje die hard aankomt."

Gevraagd naar een reactie op de ziekmelding van de burgemeester, afgelopen maandag, valt Kock even stil, na een spraakwaterval van een uur waarin hij zijn vierde begroting aanprijst.

"Weet je, hij is zeven jaar lang het gezicht geweest van deze stad, en nu zien we hem niet meer in die rol. Daar zullen we allemaal heel erg aan moeten wennen."

Hoe is het om iemand te zien vertrekken met wie u bijna dagelijks hebt samengewerkt?
"Dit is heel erg heftig. Het is nu pas een beetje ingedaald. Het vertrek kwam niet als een grote verrassing, maar wel als een grote klap. We werkten ruim drie jaar lang zeer intensief met elkaar samen. Eberhard heeft me altijd enorm gesteund in het op orde brengen van de financiën."

Hoe heeft hij u hierbij gesteund?
"Nog voor de start van dit college bespraken we het al. Ik had meteen door hij achter me stond. Dat hielp heel erg bij wat er allemaal moest gebeuren. Bovendien was hij buitengewoon scherp en stelde hij altijd de juiste vragen. Als zo iemand dan zo ziek is, is dat heel moeilijk. In zijn afscheidsbrief zei hij dat we goed voor onze stad moeten zorgen; dat gaan we doen."

Kock kon als wethouder Financiën de steun van de burgemeester goed gebruiken. Onder zijn voorganger had Amsterdam 188 miljoen euro verkeerd overgeboekt en Kock had zich bij zijn aantreden voorgenomen orde op zaken te stellen in de Amsterdamse financiën.

Hierbij vielen rake klappen. Hij haalde de bezem door de organisatie, legde stadsdelen financieel aan banden en dreef ambtenaren op directieve wijze tot het uiterste.

Oppositiepartijen noemden hem al snel een kille saneerder, iemand die meer oog had voor de administratie dan voor mensen.

"Ik voel mij comfortabel bij de bezuinigingen die wij hebben getroffen. We hebben enorme stappen gezet bij het op orde brengen van de begroting en de financiën."

In zijn laatste begroting houdt Kock, ook dankzij meevallers, meer dan genoeg geld over om tegenvallers op te vangen en knelpunten weg te werken en zelfs tientallen miljoenen cadeau te geven aan het volgende college.

"We gaan schoon door de poort en bovendien houden we sinds 2015 meer rekening met de toekomst. We hebben onvermijdelijke kosten meegenomen in de begroting, zoals stijgende prijzen, de groei van de stad, schommelende rentestanden. Al die posten bij elkaar staan voor 130 miljoen euro per jaar in de boeken."

Was het moeilijk om dit punt te bereiken?
"Wethouder Financiën zijn is in elk geval moeilijker en ingewikkelder dan mijn vorige baan bij het Internationaal Monetair Fonds. Daar was alles heel overzichtelijk. Je stopt 1200 gepromoveerde economen in een gebouw en zegt: verzin oplossingen voor lastige problemen."

"Hier was de opdracht: breng de financiën op orde en zorg goed voor deze stad vol fantastische maar eigenwijze mensen. Het is ingewikkelder om bijvoorbeeld 44 administraties samen te voegen dan om een paar nationale begrotingsregels te bedenken."

Hebt u nog grote wensen, dingen die nodig zijn voor verdere verbeteringen?
"Er moeten nog wel dingen zijn, maar ik kan ze even niet bedenken. Ik zou eigenlijk niet weten wat ik mij nog meer moet wensen."

U staat bekend om uw gehamer op bezuinigen, en om het snijden in het ambtelijk apparaat. Is er genoeg waardering voor degelijk financieel beleid?
"Die erkenning is er wel degelijk, maar die is wat minder publiek. Het is minder zichtbaar dan armoede, kunst of onderwijs, de buurman begint er inderdaad niet over. Maar in de gemeenteraad hoor ik het wel terug."

Daar heeft uw partij D66 toch niets aan? De PvdA probeerde landelijk ook degelijk beleid te voeren, maar werd gedecimeerd bij de laatste verkiezingen.
"In 2014 voerde D66 expliciet campagne op de belofte van degelijke stadsfinanciën. Er is toen een raadsenquête geweest om de problemen in kaart te brengen en die loog er niet om. Na ruim drie jaar moet je constateren dat de financiële functie op orde is en de begroting goed. Dan zeg ik tegen de Amsterdammers: dit heb ik voor de stad gedaan. Ik vond het leuk, ik hoop dat jullie het ook leuk vinden. That's all I can do."

Die begroting mag dan degelijk in elkaar zitten, Amsterdammers merken niet in hun portemonnee dat het beter gaat. Waarom zijn de lasten niet verlaagd?
"Voor het vierde jaar op rij presenteren we lastenverlagingen; dit jaar gaat de waterschapsheffing omlaag en daalt de rioolheffing. Bij elkaar scheelt dit zo'n elf euro per jaar."

Maar waarom geen verdere lastenverlagingen als u geld overhoudt?
"Zoveel lasten vallen er niet te verlichten op lokaal niveau. Er is niet één belasting die alle Amsterdammers moeten betalen. Het aandeel dat gemeenten zelf mogen innen en opleggen is in andere landen veel groter. En bovendien was het geld nodig om een solide begroting te presenteren."

De stad groeit met 10.000 inwoners per jaar, maar er worden nauwelijks nieuwe grote infrastructurele projecten aangekondigd. Is dat verstandig?
"Wat dacht je van de brug over het IJ? Dat is een reusachtig besluit. Bovendien, je legt niet elk jaar honderd meter tramrails aan, zoiets gaat altijd in grote stappen, zoals de Noord/Zuidlijn."

"In Den Haag en Rotterdam zijn ook knelpunten. Steden kunnen die nooit alleen oplossen. Daarom zou het rijk meer moeten investeren in de grote steden, en dan vooral in de infrastructuur. Steden zijn de motoren van de economische groei en Nederland moet ervoor zorgen dat die soepel blijven draaien."

U presenteert nu een strenge begroting, want meevallers worden opgepot. Denkt u dat een volgende wethouder van Financiën dat blijft doen?
"Je kunt alles wat wij aan soliditeit ingebouwd hebben er met een pennenstreek weer uit slopen, maar ik heb geen enkele reden om aan te nemen dat deze of de volgende gemeenteraad daar behoefte aan heeft. Iedereen realiseert zich dat solide financiën belangrijk zijn."

"En bovendien hebben we veel extra geld geïnvesteerd. We zijn het nu al bijna vergeten, maar vorig jaar gaven we 40 miljoen euro extra uit aan het verfraaien van het straatbeeld, door achterstallig onderhoud weg te werken. Veer-tig mil-joen! Dat is echt heel veel geld."

Wilt u doorgaan als wethouder Financiën?
"Dat weet ik oprecht niet. Ik had mij voorgenomen om daar over na te denken tijdens mijn vakantie. Dat is erbij ingeschoten. Het resultaat is dat ik goed ben uitgerust, maar dat ik nog niet weet wat ik wil doen."

Lees ook: Gemeente houdt hand op de knip: miljoenen de spaarpot in

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden