Wethouder Gehrels verzweeg informatie over Stedelijk Museum

Wethouder Carolien Gehrels (Cultuur) heeft de Amsterdamse gemeenteraad in 2006 onwetend gelaten over de problemen met de aanbesteding voor de verbouwing van het Stedelijk Museum.

Het Stedelijk MuseumBeeld anp

Ze maakte geen melding van adviezen van ingenieursbureau DHV en advocatenkantoor Nauta Dutilh om de aanbesteding mislukt te verklaren, omdat slechts één aannemer een bod had gedaan dat liefst 35 procent boven de begroting uitkwam. Ze negeerde die adviezen en ging onderhandelen met aannemer Midreth.

Dit schrijft een commissie onder leiding van oud-minister Wim Deetman, die in opdracht van het stadsbestuur onderzoek heeft gedaan naar de oorzaken van het uitlopen van de verbouwing van het Stedelijk, dat meer dan 8,5 jaar was gesloten (2004-2012). 'Onnodig lang,' concludeert Deetman. De kosten van de verbouwing vielen 18 procent hoger uit dan geraamd en kwamen op ruim 89 miljoen.

Aanbestedingsdilemma
Deetman stelt dat de gemeenteraad niet meegenomen is in het 'aanbestedingsdilemma'. Evenmin kreeg de raad te horen dat er een aantal grote stelposten waren en dat de gemeente daarbij financieel risico liep.

De commissie-Deetman gaat een oordeel daarover uit de weg. 'Dat is aan de gemeenteraad,' zei de voorzitter vrijdag bij de presentatie van zijn rapport. Wel was 'grosso modo' de informatievoorziening vanuit het college in orde.

De commissie stelt dat het stadsbestuur naliet zich te bezinnen op de voortgang van het proces toen de aanbesteding dreigde te mislukken. Maar dat kon ook moeilijk anders, omdat de gemeente zichzelf 'klem' had gezet met de sluiting van het museum. Dat was op 1 januari 2004 gebeurd, onder verantwoordelijkheid van Gehrels' voorgangster Hannah Belliot.

Brandveiligheid
Officieel gingen de deuren dicht op last van de brandweer vanwege de slechte brandveiligheid. Maar een besluit hierover heeft Deetman nergens kunnen vinden. 'Het is niet dichtgegaan op last van de brandweer. Wij hebben dat althans niet kunnen vaststellen.'

Het heeft er veel van weg dat het stadsbestuur met de sluiting een voldongen feit wilde creëren. Al vanaf eind jaren tachtig van de vorige eeuw werd gepraat over een verbouwing, zonder dat er iets gebeurde. Maar over de gevolgen van de sluiting was onvoldoende nagedacht, aldus Deetman. 'Feitelijk ervoer de gemeente geen alternatieve mogelijkheid dan in zee gaan met de enige aanbieder.' en ook nadien voelden bestuurders druk om tempo te maken met de verbouwing, teneinde de sluiting ongedaan te maken.

Failliet
De verbouwing verliep vanaf het begin moeizaam. Ondanks waarschuwingen in 2006 greep de gemeente pas in 2009 in en werd een coördinator voor de onderaannemers aangesteld. Het belang van een 'samenhangende planning' is bij de start onderschat. De verbouwing liep verdere vertraging op toen aannemer Midreth begin 2011 failliet ging. Volgens Deetman reageerde het college adequaat en was er snel een oplossing met een nieuwe aannemer, VolkerWessels. Die verlangde wel meer geld. De gemeente betaalde 4,4 miljoen extra. Deetman heeft geen onderbouwing van die kostenstijging kunnen vinden. Het was belangrijker de zaak snel af te ronden dan een exacte verantwoording te maken van het kostenverschil, aldus de commissie.

Kritiek is er op de aanvankelijke weigering van het stadsbestuur om de verbouwing te koppelen aan een nieuwe schatting van de exploitatiekosten. Een groter gebouw vergt meer geld voor zaken als onderhoud en verwarming. Die 'samenhang' werd jarenlang genegeerd, tot frustratie van het museum.
Gehrels wil nog niet inhoudelijk reageren op het rapport.

In Het Parool morgen een analyse van het rapport-Deetman.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden