Plus

Werkt het Amsterdamse antiradicaliseringsbeleid?

De afdeling Radicalisering van de gemeente lag deze week onder het vergrootglas. Maar ook in het buitenland wordt geworsteld met deradicalisering.

De effecten van deradicali­seringsbeleid zijn moeilijk meetbaar Beeld anp

Een mooi verhaal van gemeenteraadslid Sofyan Mbarki (PvdA): rond de eeuwwisseling, hij was 16 jaar, was hij aan het voetballen op een veldje in Osdorp. Op een gegeven moment liep hij het veld uit om een nummertje te trekken bij de kapper, waar het nogal druk was, omdat het Offerfeest voor de deur stond.

"Toen ik terugliep," zei hij donderdag in de gemeenteraad, "werd ik aangesproken door een meneer die mij vroeg of ik geïnteresseerd was in de heilige strijd. Hij liet mij ook een stapel geld zien en allerlei identiteitsbewijzen. In die tijd waren vooral Afghanistan en Pakistan de uitreisgebieden."

Krochten van de stad
Wie wist eigenlijk wat er zich in de krochten van de stad afspeelde? Cineast Theo van Gogh stond nog vrolijk op allerlei tenen te dansen, Job Cohen moest zijn eerste kopje thee nog drinken.

Nu, bijna twintig jaar later, probeert het stadhuis wanhopig grip te krijgen op jongeren die radicaliseren en dreigen af te glijden naar extremistisch, gewelddadig gedrag. Er zijn meldpunten ingericht, sleutelfiguren aangesteld en strategische netwerken ingericht om overal in de stad ogen oren te hebben.

Vijftig personen (onder wie overigens één linkse extremist) zijn 'in regie' onder de integrale Persoonsgerichte Aanpak Radicalisering, die vergelijkbaar is met de aanpak van de Top-600 van criminele jongeren.

Inspanning
Dat is ook precies wat het kabinet wil: van gemeenten wordt een inspanning verwacht op het gebied van preventie en resocialisatie, omdat men op lokaal niveau veel beter op de hoogte is van wat er in wijken aan spanningen bestaat dan in de kantoorkolossen in Den Haag. Maar gaat dat goed?

Donderdag debatteerde de gemeenteraad over de zaak. Wat houden we over nu daarvan het stof is opgetrokken? Een corrupte ambtenaar met strafontslag (afdelingshoofd Saadia A.-T. gaf haar vriendje op ongeoorloofde wijze opdrachten) en een burgemeester die niet in de gaten had dat met die ingreep zijn hele antiradicaliseringsbeleid onder een vergrootglas kwam te liggen: een deemoedige Eberhard van der Laan, die zich zijn eigen naïviteit zwaar aanrekent.

Onderliggende vraag: is Amsterdam nog wel veilig? Werkt het beleid? Gaan hier niet de vreselijke dingen gebeuren, die vrijdag het centrum van Londen weer troffen?

Bewijs uit het ongerijmde: sinds de moord op Theo van Gogh in 2004 zijn er in de stad geen slachtoffers meer gevallen.

Antiradicaliseringsmaatregelen
Wat zegt het? De Inspectie Veiligheid en Justitie schreef deze week in zijn evaluatie van het landelijke 'actieprogramma integrale aanpak jihadisme' dat het zeer moeilijk is om uitspraken te doen over het effect van het soort antiradicaliseringsmaatregelen dat de stad heeft genomen.

Zonder omhaal: 'Het is per definitie onmogelijk te meten of de preventieve maatregelen er de oorzaak van zijn dat in Nederland geen terroristische aanslag door jihadisten is gepleegd.'

In de gemeenteraad zei GroenLinksfractievoorzitter Rutger Groot Wassink: "Je kunt nog zo'n waardeloze aanpak hebben, als er niets gebeurt is die fantastisch. Je kunt ook de beste aanpak ter wereld hebben, maar er hoeft maar één mafketel tussendoor te glippen en er deugt niets meer van."

Bilal L.
Het is zoeken naar de beste methoden. Zo zette Amsterdam de gederadicaliseerde Bilal L. in om zijn voormalige vrienden te begeleiden naar een beter leven. Sinds 2014 was al bekend dat hij contacten had met de Hofstadgroep, toch werd hij de afgelopen weken opnieuw het brandpunt van de vraag: gaat dit wel goed?

Hij zou in Syrië zitten, nog altijd radicaal zijn en anderen ronselen. In werkelijkheid heeft Bilal L. inmiddels een baantje bij een autoverhuurbedrijf in Amsterdam-Noord. Mensen die hem hebben gesproken vertellen dat hij zich uitstekend vermaakt met de berichtgeving, maar dat hij voorlopig graag nog even onder de radar blijft.

Is Amsterdam veilig?

Van der Laan, donderdag: "Als je voor de zoveelste keer krijgt aanbevolen om met zo iemand in zee te gaan, dan blijft dat een hachelijke zaak. Maar je wilt toch alles doen om die aanslagen te voorkomen. Dat wil zeggen dat je risico's moet nemen."

Overtuiging
"Ik heb altijd met veel tegenzin, maar wel met overtuiging op dat pad gezeten, wetend dat de dag zou kunnen aanbreken waarop ik verantwoording moest afleggen. Goddank niet over een aanslag, maar nu wel over elementen in de aanpak die ons kwetsbaar maken."

Van der Laan heeft inmiddels laten weten dat hij een man als Bilal L. nu niet meer in zou zetten. Het tekent de onmacht: van de burgemeester wordt verwacht dat hij weet wat zich afspeelt in de krochten van de stad, maar wie gaat het hem nog vertellen?

Lees ook: Wat is er loos op de Amsterdamse afdeling radicalisering? en Burgemeester deemoedig en kwetsbaar in debat radicalisering

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden