Plus

Werksituatie maaltijdbezorgers wordt concurrentiewapen

De concurrentie in de wereld van de maaltijdbezorging krijgt scherpe randjes. Betere arbeidsomstandigheden voor de koeriers worden nu ingezet als een concurrentiewapen.

Een bezorger van UberEats Beeld ANP

Door thuisbezorgers in dienst te nemen, te verzekeren en van voertuigen te voorzien, wil marktleider Thuisbezorgd.nl zich onderscheiden van nieuwe bezorgdiensten als UberEats en Deliveroo. Die hebben hun bezorgers niet in dienst, maar laten ze op oproepbasis of als zzp'er werken, en betalen voor hen geen sociale lasten of sociale verzekeringen. Daarbij moeten ze gebruik maken van hun eigen rijwielen.

"Het freelancemodel is niet duurzaam en in de meeste landen zelfs niet toegestaan," zegt Thuisbezorgdoprichter Jitse Groen. "Ik geloof niet in het model dat bezorgers hun eigen fietsen laat gebruiken. Het ziet er niet uit, is niet betrouwbaar en niet snel."

Met de stellingname wil Thuisbezorgd zowel restaurants die overwegen klant te worden van de bezorgdienst, als bestellers en koeriers duidelijk maken dat ze beter af zijn bij de Amsterdamse bezorggigant dan bij bedrijven als Uber­Eats en Deliveroo, die het allemaal niet zo nauw nemen met hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Duurzaamheid
Het Britse Foodora, dat sinds vorig jaar actief is met fietsbezorgers in Amsterdam, sluit zich daarbij aan. "Wij maken duidelijk onderscheid op het gebied van duurzaamheid in vergelijking met andere bezorgdiensten," zegt Luc van Emmerik van Foodora. "Onze koeriers hebben altijd een nuluren- of minimum-maximum­contract, wij dragen de sociale lasten af en betalen hun verzekeringen."

Wel moeten Foodorakoeriers in tegenstelling tot hun collega's bij Thuisbezorgd voor hun eigen vervoer zorgen. "Maar we bieden een vergoeding voor het gebruik van de fiets, en hebben servicecontracten met fietsenmakers. "

Bij UberEats werken bezorgers als zelfstandig ondernemer. Dat betekent dat ze zich moeten inschrijven bij de kamer van koophandel, en zelf moeten zorgen voor afdracht van loon­belasting, sociale lasten en een ongevallen­verzekering.

Een bezorger van Deliveroo Beeld Reuters

Bij Deliveroo heeft een deel van de fietsbezorgers een contract en een eenzijdige aansprakelijkheidsverzekering, maar de Britten nemen inmiddels in Nederland ook zzp-bezorgers aan, die per rit 4,75 euro wordt uitbetaald waarover ze zelf alle sociale lasten en verzekeringen moeten betalen. Alleen bij tenminste twee bestellingen per uur verdienen ze daarmee meer dan het brutominimumloon.

"Momenteel zijn alle bezorgers in Amsterdam in dienst van Deliveroo," zegt een woordvoerder van het bedrijf. "Wel zijn we een proef gestart in enkele andere steden om te zien of het zzp-­model voor onze riders werkt. Zij vragen om flexibiliteit en onze klanten ook. En wij proberen de beste manier te vinden om beide partijen zo goed mogelijk te bedienen. Bezorgers willen dit werk als een puzzelstukje in hun leven passen, naast hun hoofdactiviteiten, zoals studie of een eigen bedrijf. De wetgeving is daar alleen nog niet op berekend."

Soort schijnconstructies
Volgens vakbond FNV Horeca kan zo sprake zijn van constructies om regels voor minimumloon te ontduiken. "Wij zijn voor echte banen en niet voor dit soort schijnconstructies," zegt bestuurder Marco Bouma.

"Op zich zijn we niet tegen het inhuren van zelfstandigen, maar er zijn spelregels en die moeten door iedereen worden nageleefd. Maaltijdkoeriers kun je met goed ­fatsoen geen zelfstandigen noemen. Zzp'ers moeten in staat zijn voor meerdere opdrachtgevers te werken en zonder repercussies opdrachten kunnen weigeren. Ik ben benieuwd of dat bij Uber en McDonald's het geval is."

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken noemde de behandeling van maaltijdbezorgers als ondernemers eerder al 'heel asociaal' en 'moreel niet goed', maar van maatregelen is het nog niet gekomen. PvdA-Kamerlid en oud FNV-vicevoorzitter Gijs van Dijk richt nu zijn pijlen op McDonald's, dat sinds kort vanuit negen restaurants in Amsterdam en Amstelveen door Uber­Eats hamburgers laat bezorgen.

"In tegenstelling tot hun leeftijdgenoten achter de balie, zijn bezorgers niet verzekerd tegen pech en ongevallen. Als er iets misgaat, heb je als bezorger niks om op terug te vallen. Alle baten zijn voor het bedrijf, alle risico's voor de bezorger." Een petitie van de PvdA voor betere arbeidsomstandigheden voor de fietskoeriers is inmiddels 2200 keer getekend.

Een bezorger van Thuisbezorgd Beeld ANP

McDonald's verwijst voor vragen over zelfstandigen naar Uber, 'omdat die geen medewerkers zijn', maar zegt de positie van bezorgers wel mee te wegen in de nu lopende bezorgproef. "We zijn in juni begonnen met McDelivery via UberEats," aldus een woordvoerder van de hamburgerketen. "We evalueren de proef na drie maanden, en zullen daarbij leren van de samenwerking."

Flexibiliteit en vrijheid
UberEats, onderdeel van taxidienst Uber, zegt nooit te reageren op uitspraken van concurrenten. Het bedrijf heeft inmiddels met ambtenaren van Sociale Zaken gesproken.

De onderneming ziet haar bezorgers als krantenjongens. Ze denkt met een 'traditioneel' model koeriers te missen, omdat ze daarmee niet de flexibiliteit en vrijheid zou kunnen bieden.

Van Emmerik van Foodora stoort zich eraan dat alle bezorgdiensten over één kam worden geschoren. "We willen de arbeidsomstandig­heden van fietskoeriers niet misbruiken om ons te onderscheiden van andere partijen. Alleen als restaurants of potentiële koeriers ernaar vragen, lichten we het toe. Wij zeggen tegen onze bezorgers: wij geven om jullie. Maar iedereen moet voor zichzelf de keuze maken."

Hij erkent dat Foodora daarmee in het nadeel is ten opzichte van UberEats of Deliveroo, die koeriers tegen lagere kosten kunnen inzetten. "Dat kan ons op achterstand zetten, maar dat proberen we te compenseren door zo efficiënt mogelijk om te gaan met de uren van de fietsers en door onze wachttijden zo kort mogelijk te maken. Het gaat me niet om gelijk speelveld, het gaat erom dat we beste willen voor onze fietsers. Wij willen hoe dan ook volgens de regels werken, ongeacht wat anderen doen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden