Wereld: Steve Reid Ensemble - Daxaar ** (Munich)

Akoya Afrobeat - President dey pass *** (Afrobomb Music)
Seun Kuti - Many things **** (Bang Records)

Confessie: deze journalist had ooit de unieke kans om een telg van Fela Kuti in een uitgestorven kleedkamer van Paradiso te spreken. Op het moment suprême, gezeten tegenover deze imponerende man, gespierd in een cynisme van zwart staal, realiseerde ik me pas dat ik uit een ander universum kom. Never the twain have met: inwoner van een stinkend rijke natie aan de Noordzee en inwoner van een land gelijk een aanhoudende humanitaire ramp. Het werd een ontluisterend gesprek met Femi Kuti: zelden voelde de verslaggever zich zó decadent.

Afrobeat valt niet los te zien van de uitbuiting van Nigeria, door middel van een onafgebroken en buitengewoon sinister gezelschapsspel, gespeeld door westerse mogendheden en corrupte Nigerianen. De intensiteit en actualiteit van afrobeat kleeft het genre aan, al sinds de dagen van Fela Kuti (1938-1997), die samen met zijn drummer Tony Allen een machtig model ontwierp voor furieuze dansmuziek, gebaseerd op James Brownachtige funk, verrijkt met Nigeriaanse invloeden. Met zijn sarcastische teksten zette Fela Kuti de machthebbers van Nigeria, en hun handlangers in het Westen, steevast in hun hemd. Het leidde tot talloze arrestaties, processen, afranselingen en uiteindelijk de moord op zijn moeder (die Fela Kuti heel aangrijpend wist te sublimeren op de elpee Coffin for head of state uit 1981).

Sinds 1958 is er uit de delta van de Niger voor miljoenen dollars aan olie onttrokken, zonder dat de lokale bevolking daar ooit enig aantoonbaar profijt van heeft gehad. In grote eendracht met de afwisselende lokale machthebbers heeft onder andere Koninklijke Shell Nederland daar sinds dat noodlottige jaar woekerwinsten behaald, ten koste van de bevolking en de lokale ecologie. Wie daartegen protesteerde, zoals activist Ken Saro-Wiwa, kon het vaak niet meer navertellen: op 10 november 1995 werd Saro-Wiwa samen met acht andere activisten opgehangen na een showproces. Het is onmogelijk om als westerling (en zeker als Nederlander) deze naargeestige feiten te vergeten bij het beluisteren van afrobeat.

Het zou Fela Kuti met trots hebben vervuld als hij geweten zou hebben dat zijn zonen zijn strijd met evenveel kracht voortzetten. Na de oudste zoon Femi roert zich nu ook Seun (spreek uit: Cee-joen) Kuti, de jongste zoon van Fela. Op achtjarige leeftijd gaf hij al aan te willen zingen. Dat mocht, goddank. Onlangs verscheen Seuns eerste, prachtige album, opgenomen met Fela's originele orkest Egypt 80. Toen Seun Kuti zijn debuut-cd in Amerika wilde presenteren en hiervoor geen visum kreeg, greep Barack Obama persoonlijk in om alsnog de benodigde papieren te regelen. In het titelnummer zit een trompetsolo die diepe sporen in het landschap van de ziel trekt.

Ook in New York is al jaren een levendige afrobeatscene, met Antibalas als voornaamste protagonist. Het onbetwistbare prijsnummer van Akoya's tweede album, B.F.B.F. , toont aan dat Antibalas nu concurrentie heeft. In beproefde afrobeatstijl klokken we twaalf minuten en drie seconden - nooit verslapt de spanning.

Drummer Steve Reid heeft een imponerende staat van dienst: sessieman van dienst bij Motown Records, gespeeld met jazzautoriteiten als Miles Davis, Ornette Coleman, Sun Ra, Archie Shepp en de funkmaestro's James Brown en Fela Kuti. Reid woonde enige tijd in het muzikaal exploderende Ghana van de jaren zestig en werd bij terugkeer gearresteerd wegens dienstplichtontduiking, waarvoor hij vier jaar kreeg.

In de jaren tachtig en negentig werd het stil rond Reid, maar onlangs maakte hij met Kieran Hebden van het ultrahippe Four Tet twee goed ontvangen albums vol experimentele elektronica. Sindsdien is Reid de lieveling van de invloedrijke Britse dj Gilles Peterson en de bijbehorende kliek rond het Soul Jazz label. Daxaar is de weergave van een driedaagse opnamesessie die Reid en Hebden begin 2007 naar Senegal bracht.

De cd bevat zeker wat aardige momenten, maar de meeste stukken doen toch meer denken aan knetterstonede jamsessies dan aan een wezenlijke ontmoeting. Met de groove zit het wel goed, maar harmonisch is het van een structuurloosheid die wel bijzónder retrosixties overkomt. Santana in Senegal? (JAÏR TCHONG)

Steve Reid, zaterdag 27 september in Bimhuis tijdens het B-Oost Festival.
Seun Kuti & Egypt 80, maandag 29 september in Paradiso.
Femi Kuti, donderdag 6 november in de Melkweg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden