Welke buitenstaander gaat de stad een jaar lang leiden?

Met het vertrek van Kajsa Ollongren krijgt Amsterdam een waarnemer van buitenaf aan het roer. Jozias van Aartsen en Bernt Schneiders worden genoemd.

Jozias van Aartsen Beeld anp

Na het overlijden van burgemeester Eberhard van der Laan raakt Amsterdam ook zijn nummer twee kwijt: locoburgemeester en wethouder Kajsa Ollongren wordt namens D66 vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken.

Haar naam ging al een tijd rond als kandidaat voor een ministerpost, maar Ollongren liet consequent in het midden of ze interesse had. In mei sprak ze nog wel uit dat ze niet gelooft in een kabinet met D66 en ChristenUnie, maar dat was toen; ze neemt nu gewoon zitting in Rutte III met diezelfde ChristenUnie.

Ollongren is plaatsvervangend burgemeester sinds Van der Laan in september zijn werk neerlegde. Vanwege haar vertrek moet iemand anders die burgemeesterstaken nu weer overnemen.

Eric van der Burg (VVD) is de volgende op de lijst van locoburgemeesters, gevolgd door Laurens Ivens (SP), maar D66 zal als grootste partij in de raad de eerste plek opeisen.

Dit betekent dat wethouder Udo Kock (Financiën) bij de eerstvolgende collegevergadering wordt benoemd als plaatsvervangend burgemeester.

Breuk met de traditie
Dit is een tijdelijke oplossing. Johan Remkes, commissaris van de Koning, zal zo snel mogelijk een waarnemer benoemen voor de lange termijn.

Mogelijk zal Amsterdam bijna een jaar moeten leunen op zo'n waarnemer, vanwege de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018. Pas als de nieuwe raad is gekozen, begint de zoektocht naar een nieuwe burgemeester.

Amsterdam heeft een lange traditie om waarnemers uit de lokale politiek te halen. Zo trad toenmalig wethouder Lodewijk Asscher naar voren na het vertrek van burgemeester Job Cohen naar Den Haag. Wethouders Frank de Grave en Jaap van der Aa vervingen eerder al Ed van Thijn en Schelto Patijn.

Dit keer wordt gebroken met deze traditie. In een overleg met Remkes heeft de gemeenteraad dinsdagavond laten weten een waarnemer van buitenaf te willen. Deze optie heeft volgens bronnen ook de voorkeur van Remkes.

Zwaargewichten
De duur van het waarnemerschap en de naderende verkiezingen maken een keuze voor een wethouder lastig. Die moet zich in de campagnes politiek kunnen uiten en dat is in strijd met het neutrale karakter van het waarnemer­schap.

De waarnemer van buitenaf zal een zwaargewicht zijn, met een ruime ervaring als burgemeester en liefst een verleden in Den Haag.

De naam van Jozias van Aartsen (69), in het verleden minister en burgemeester van Den Haag, valt in de Stopera regelmatig te horen. Net als die van Bernt Schneiders (58), voormalig burgemeester van Haarlem, Heemskerk en Landsmeer en eerder waarnemer in Bloemendaal.

Ollongren werkt door tot vrijdag en gaat zaterdag naar Den Haag voor een ontmoeting met formateur Mark Rutte. De twee kennen elkaar goed; tot haar entree als wethouder in Amsterdam was zij als secretaris-generaal van het ministerie van Algemene Zaken de rechterhand van premier Rutte.

Lees ook: Kajsa Ollongren was net op stoom in Amsterdam

Bernt Schneiders Beeld anp
Kajsa Ollongren vertrekt naar Den Haag. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden