Plus

Welke bollebozenbibliotheek wordt het?

De Universiteitsbibliotheek (UB) van de UvA komt naar de Binnenstadscampus. Grote vraag: komt alle reuring straks in de Oudemanhuispoort of toch op het Binnengasthuisterrein?

Oude ziekenhuisgebouwen op het Binnengasthuisterrein Beeld MVSA en Van Stigt

Binnengasthuisterrein

Roberto Meyer en André van Stigt hadden een uitdaging te pakken met hun ontwerp op het Binnengasthuisterrein: ze moesten twee oude ­gebouwen die los van elkaar staan met elkaar verbinden, er een groter geheel van maken én herbestemmen. Het gaat om het oude Zustershuis in de Nieuwe Doelenstraat, met daar tegenover de Tweede Chirurgische Kliniek met de grote oude ziekenzalen, waar straks de studievertrekken zullen komen.

De architecten bedachten een bladvormige nervenstructuur voor het glazen dak van de nieuwe bibliotheek. Het dak mondt uit in een boomachtig trappenhuis op de binnenplaats. De trappen waaieren als takken uit naar de diverse etages van de twee ­gebouwen met ongelijke verdiepingen.

Het gebouw bevat de bibliotheekcollectie van de faculteit geesteswetenschappen, ooit verspreid over zeventien locaties, en de studieplekken voor de gehele UvA. Ook zijn er onderwijszalen voor bijzondere evenementen van de universiteit. De collegeruimtes blijven in de Oudemanhuispoort.

De afgelopen maanden hebben Meyer en Van Stigt het ontwerp op drie hoofdpunten 'geoptimaliseerd'. Het aantal studieplekken is verhoogd van 850 tot 1500, door ook op de oude brede ziekenhuisgangen en op de balkons studieruimtes in te richten. Een tweede ingreep betreft de oude monumentale snijzaal van de Tweede Chirurgische Kliniek. Door extra zalen kan de klassieke ruimte straks worden gebruikt voor groepen of congressen. Verder onderkeldert een fietsenstalling een groot deel van het pand.

Het is Van Stigts bedoeling dat het Binnengasthuisterrein, net als De Hallen, fietsluw of zelfs fietsvrij wordt. Stadsdeel Centrum studeert op de mogelijkheden.
Ten slotte is er vanuit de entree bij de voormalige ambulance-ingang een 'heldere routing': met gangen, hallen, sluizen en doorlaatruimtes, waardoor bezoekers bijna als vanzelf de meest ­logische weg door het gebouw vinden.

Oudemanhuispoort

De Universiteitsbi­bliotheek zoals door Grosfeld van der Velde Architecten is ontworpen, moet in het oudste deel van de stad komen, de Oudemanhuispoort. Al in de zestiende eeuw stond hier bebouwing, die in de achttiende eeuw werd vernieuwd. Kenmerkend zijn de omhooglopende collegezalen van de faculteit geesteswetenschappen.

Locatie: Oudemanhuispoort Beeld Grosfeld van der Velde

Centraal in de schetsen staat een nieuw plein, dat uitkomt op de Oudezijds Achterburgwal en dat de entree van de binnenstadscampus moet worden. Er is ook een tweede entree, door de boekenstandjes via de Oudemanhuispoort. De carrévormige monumentale Oudemanhuispoort met de binnentuin en de onderdoorgang tussen de Oudezijds Achterburgwal en de Kloveniersburgwal blijven in dit ontwerp blikvangers. Dat geldt ook voor de monumentale pandjes van de universiteit die aan die beide grachten staan. Daarin komen op de Kloveniersburgwal onderwijsvertrekken en kantoren op de Oudezijds Achterburgwal. In de Oudemanhuispoort, onder één dak, komen de onderwijszalen en de bibliotheek.

Alle pandjes in de Slijkstraat, die dateren uit de jaren zestig, worden gesloopt om plaats te maken voor ook al carrévormige nieuwbouw. Dat geldt ook voor het hoekpand op de Oudezijds Achterburgwal van architect Jan Leupen, ook bekend van de aula van de Nieuwe Ooster­begraafplaats.

Anders dan bij het plan van Roberto Meyer en André van Stigt wordt er geen nieuwe fietsenstalling onder het gebouw gemaakt, maar maken studenten gebruik van de fietsenkelder die er al is.

Eén bibliotheek, drie locaties

De nieuwe Universiteitsbibliotheek (UB) van de Universiteit van Amsterdam (UvA) moet het hart worden van de Binnenstadscampus, de oudste van de vier campussen van de universiteit. De huidige UB op het Singel is minder geschikt om voor de hele campus allerlei functies in één ­gebouw te combineren. In de nieuwe bibliotheek kunnen straks 7000 studenten onderzoek doen op ruim 7000 vierkante meter. De faculteit geesteswetenschappen krijgt er een eigen centrum.

Er wordt al lang gesproken over de komst van een nieuwe bibliotheek. Vijf jaar geleden sneuvelden de sloop- en nieuwbouwplannen naar een ontwerp van het Spaanse bureau Cruz y ­Ortiz. Na een Europese aanbesteding werd daarop het plan van Roberto Meyer van MVSA en André van Stigt van Architectenbureau J. van Stigt gekozen. De bouw had vorig jaar herfst moeten beginnen. Maar na de Maagdenhuisrellen van 2015 draaide het UvA-bestuur het ­besluit terug, om de hele universiteit inspraak te geven. Wat meespeelde, was dat de vertrekken van de Oudemanhuispoort een opknapbeurt nodig hebben.

Grosfeld van der Velde Architecten uit Breda werd ­gevraagd een ontwerp te maken. Dat bureau maakte eerder al het veel geprezen ontwerp voor de UB van Utrecht. Het college van bestuur kiest in juli of het het plan van Grosfeld wordt of toch dat van MVSA en Van Stigt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden