Plus Ja/Nee

Wel of geen hoogbouw: ijdelheid of noodzaak om te kunnen wonen?

Past hoogbouw wel bij een stad als Amsterdam? De plannen voor een complete hoogbouwwijk op Zeeburgereiland maken discussie los bij bouwers en buurten.

Uitzicht op de woontorens op de Zuidas Beeld Hollandse Hoogte

Jaap Modder: 'Ja, voor iedereen'
Voorzitter Stichting Hoogbouw ziet ruimte voor verdichting in Amsterdam.

Met hoogbouw kan Amsterdam binnen de huidige gemeentegrenzen uitbreiden. En bij een hoge stedelijke dichtheid gaat de kwaliteit van scholen, winkels en parken omhoog, vindt Jaap Modder.

Hij is voorzitter van de Stichting Hoogbouw, die sinds 1984 Nederland enthousiast probeert te maken voor hoogbouwprojecten. Modder is het ermee eens dat hoogbouw niet de enige manier is om die hoge dichtheid te krijgen.

"Maar met hoogbouw houd je op het grondvlak veel meer groen en publiek domein over. En het mag wel wat dichter in Amsterdam. Binnen de Ring wonen 600.000 mensen, in hetzelfde gebied in Parijs wonen er 2 miljoen. Daar hoeft Amsterdam niet per se naartoe, maar om te zeggen dat de stad vol is, lijkt me ook flauwekul. Hoogbouw is een manier om aan de vraag naar woningen te voldoen."

De kwaliteit van de Nederlandse hoogbouw moet wel omhoog, zegt hij op basis van vergelijking met het buitenland. "Het is vaak hopeloos hoe bij Nederlandse hoogbouw de plint is uitgewerkt. Die plint is belangrijk als aansluiting van de hoogbouw op het stedelijk weefsel. En dat bepaalt de kwaliteit van de hoogbouw. Als je dat niet goed regelt, wordt het inderdaad een geïsoleerd stukje stad."

Een stad heeft wel de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat wonen in de hoogte voor elke bevolkingsgroep is weggelegd. Modder: "Vroeger bouwden we hoogbouw voor arme mensen, in die vreselijke galerijflats die we nu weer hebben gesloopt. Dan moet je nu niet alleen hoogbouw voor de rijken neerzetten, dan heb je er niets van geleerd."

Architect Sjoerd Soeters vreest dat het belang van ontwikkelaars de doorslag blijft geven. 'Nee, elitair'

"Dit soort torens zijn helemaal niet nodig. Ze zijn leuk voor de foto, maar niet voor het leefmilieu. Deze hoogbouw wordt gedreven uit een soort architectengeilheid," zegt architect Sjoerd Soeters, die onder andere verantwoordelijk was voor de ontwikkeling van Java-eiland. "Hoge gebouwen, zeker als ze hoger zijn dan honderd meter, leveren enorme luchtdrukverschillen op, waardoor het op het maaiveld onaangenaam wordt."

Dat de torens in Sluisbuurt daadwerkelijk 'slank' worden, zoals in het stedenbouwkundig plan staat, gelooft Soeters niet. "Leer nou een ding van mij: dat worden ze uiteindelijk niet. Om alles rendabel te krijgen zullen ontwikkelaars toch meer appartementen per verdieping willen bouwen, waardoor ze breder worden."

"En als je, zoals politici altijd zeggen, wilt bouwen voor de middenklasse, dan is deze woonvorm gewoon niet geschikt. Hoogbouw is duurder dan in vier of vijf lagen bouwen. Daarmee is het alleen bereikbaar voor een rijke meerderheid. De yuppen, die zich graag verheven voelen en op de rest willen uitkijken. Alleen in de voet van de toren, in de wind en in de schaduw, is er plek voor de gewone mensen."

Volgens Soeters zijn er bovendien andere bouwvormen denkbaar, die een soortgelijke dichtheid kennen met minder bezwaren. "Tussen de torens in de Sluisbuurt moet een gigantisch plein komen. Dat wordt een grote, lege openbare ruimte. Kies voor lagere gebouwen, met kleinere, intiemere pleinen. Kortom: ga voor een kleinere, menselijke maat. Hoogbouw is een slecht idee, dat voortkomt uit ijdelheid."

100 meter hoog al bijna gewoon

Een toren van meer dan honderd meter hoog is niet meer zo uitzonderlijk voor Amsterdam. Op de Zuidas en in Overhoeks, Amstelkwartier en de Houthavens wordt de komende jaren aan meerdere hoogbouwprojecten gewerkt.

Voor Sluisbuurt, op de kop van Zeeburger­eiland, zijn in november zelfs plannen voor een volledige hoogbouwwijk met 28 torens bekendgemaakt. Met 143 meter moet daar ook het hoogste gebouw van de stad komen.

Op het stedenbouwkundig plan voor Zeeburgereiland zijn meer dan driehonderd kritische reacties gekomen. De Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (VVAB) vindt bijvoorbeeld dat 'massieve hoogbouw' niet bij het karakter van Amsterdam past.

De Centrale Dorpenraad Landelijk Noord stelt dat in de plannen nauwelijks rekening is gehouden met de effecten op Amsterdam-Noord, Waterland en Schellingwoude. "Zo zullen de torens vanuit de binnenstad nauwelijks te zien zijn, tot diep in Waterland zal dit wel het geval zijn."

Binnen een paar maanden komt het college met een investeringsbesluit voor Sluisbuurt. Daarna buigt de gemeenteraad zich nog over de plannen. Er is wel haast: de bedoeling is dat begin volgend jaar al met de bouw van de eerste woningen wordt begonnen.

Debat Hoogbouw: The Sky, The Limit? Donderdag 19 januari, 20.00 uur, OBA Theater Oosterdokskade 143, zevende etage. Kaarten à 5 euro via arcam.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.