Weggespoelde voedingsstoffen: 'De waterzuivering wordt een fabriek'

Uit onze ontlasting haalt Waternet nieuwe grondstoffen: kalk, energie, bioplastic, vezels en zelfs voedingsstoffen. Want één derde van de eiwitbehoefte van de Amsterdammer laat zich terugwinnen uit het riool.

Roelof Kruize: 'De techniek staat nog in de kinderschoenen' Beeld Getty Images
Roelof Kruize: 'De techniek staat nog in de kinderschoenen'Beeld Getty Images

In mei is het zover: dan komt een veelbelovende proefreactor naar de rioolwaterzuiverings­installatie van Waternet bij de Ankeveense Plassen. Daarin moet blijken of de bacteriën ook op grote schaal doen wat ze in laboratoriumproeven al hebben bewezen: dat ze ammoniak in het afvalwater kunnen omzetten in eiwit.

"De techniek staat nog in de kinderschoenen," erkent Waternetdirecteur Roelof Kruize. "Maar in potentie zit er veel in. Als je ziet hoeveel eiwit we kunnen maken, als je ziet wat een kilo biefstuk kost..." Want eiwitten komen als geroepen om de snel groeiende wereldbevolking te voeden.

Met alleen het Amsterdamse afvalwater moet het mogelijk zijn 6300 ton eiwit per jaar te produceren, genoeg voor 35 procent van de eiwitbehoefte van de Amsterdamse bevolking.

In eerste instantie denken het waterbedrijf en de betrokken onderzoekers van onder meer de TU Delft en de Universiteit van Gent daarbij vooral aan eiwitten voor veevoer. Maar Kruize wil, alle psychologische barrières ten spijt, menselijke consumptie op de lange duur ook niet uitsluiten. "Eiwit is eiwit. In Singapore maken ze uit afvalwater weer drinkwater. Op een gegeven moment weet men niet beter."

Struikelblokken
Van ammoniak, kooldioxide, zuurstof en waterstof maken de bacteriën celmateriaal dat rijk is aan aminozuren. Alleen, waterstof maken vergt veel energie. Andere mogelijke struikelblokken zijn een achterblijvende eiwitprijs op de wereldmarkt of wet- en regelgeving die het gebruik van de eiwitten voor veevoer niet toestaat.

"Ik zie het als kansrijk," zegt Kruize. Over anderhalf jaar zal blijken of grootschalige eiwitproductie mogelijk is. En dan te bedenken dat Waternet nu grote inspanningen moet doen om stikstofverbindingen in het afvalwater als onschuldig stikstofgas af te voeren via de lucht.

Voor Kruize tekent het de ommezwaai bij Waternet. "Afvalwater werd altijd gezien als iets waar je zo snel mogelijk vanaf moet. Met een procedé dat al honderd jaar bestaat: je concentreert bacteriën die normaal in het oppervlaktewater voorkomen en die breken het wel af. Maar de laatste jaren kijken we daar anders naar. Er zitten zo veel waardevolle grondstoffen in. De waterzuivering wordt een grondstoffenfabriek."

Fosfaat
Het geeft ook weer nieuwe dilemma's. Worden organische afvalstoffen omgezet in energie of in voedingsstoffen? "Het één sluit het ander ook uit. Op dit moment denken we dat grondstoffen op termijn waardevoller zijn dan energie.

De zon schijnt elke dag, er is een eindeloze hoeveelheid energie maar we weten het nog niet goed te pakken. Met grondstoffen houdt het op enig moment gewoon op. Fosfaat, dat nu uit mijnen in Marokko en China komt, hebben we gewoon nodig voor voedselproductie."

Terugwinning van waardevolle stoffen kan het waterbedrijf op zijn kop zetten. Op een symposium vanwege het tienjarig bestaan speelde Waternet onlangs hardop met de gedachte dat Amsterdammers op den duur geld terugkrijgen voor hun uitwerpselen.

"We zijn een bedrijf van de gemeente en het waterschap, zonder winstoogmerk. Alles wat wij besparen geven we terug aan de burger. Kijk naar de zuiveringsheffing, die is de laatste vijf jaar alleen maar gedaald."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden