'Weg met Pasen, leve de Matthäus-Passion'

Schrap de christelijke feestdagen en voer een strippenkaart in waarmee iedereen zijn eigen feestdag kan kiezen, betoogt August Hans den Boef in een opiniestuk. Voor wie 'traditie' wil, zijn er altijd nog de mooie passies van Bach.

Nog geen tien procent van de Nederlanders viert Pasen, toch is het een feestdag. Beeld Wikipedia
Nog geen tien procent van de Nederlanders viert Pasen, toch is het een feestdag.Beeld Wikipedia

'Houdt uw Pasen!' zag je vroeger wel op borden staan, vooral bij de ­katholieke godshuizen beneden de grote rivieren. Dat gebod sloeg niet op kerkgang of deelname aan de Goede Week, maar op de biecht als onderdeel van de paasplicht.

'Viert u Pasen?' Nog geen tien procent van de bevolking, concludeert de lezer van de recente versie van het tienjaarlijkse onderzoek God in Nederland. Wellicht kopen meer mensen een chocolade paashaas. De belangrijkste conclu­­sie uit God in Nederland is uiteraard dat de kwalificatie 'christelijk land' voor Nederland in het geheel niet meer opgaat. In Amsterdam was dat al heel lang bekend.

Religieuze dynamiek
Toch worden hindoes, boeddhisten, joden, moslims, spirituelen en ietsisten elke tien jaar weer ritueel opgevoerd als 'bewijs' dat 'wij niet minder gelovig worden, maar dat het geloof op een dynamische manier andere vormen blijft aannemen'.

Met andere woorden, anders, maar eigenlijk toch een beetje christelijk. Ook wanneer die religieuze dynamiek op waarheid zou berusten, dan nog blijft staan dat Nederland met die overgrote meerderheid van ongelovigen, spirituelen, ietsisten, hindoes, boeddhisten, joden en moslims geen christelijk land meer is. Ja, zelfs dat het jegens deze groepen respectloos en beledigend is om krampachtig te blijven vasthouden aan ons vermeende christelijke karakter, in wetten en regels.

Shoppen tot men dropt
Eind 2012 stemde een meerderheid van de Tweede Kamer dan ook voor het afschaffen van de Zondagswet. Alleen de christelijke partijen en de PVV stemden tegen. Maar minister Ronald Plasterk weigert de wet af te schaffen, want zijn kabinet heeft af en toe christelijke steun nodig.

Maar in plaats van een 'wetteloze' zondag op te vatten als een heidense aansporing tot ­shoppen tot men dropt, kun je die ook opvatten als een respectvol gebaar jegens alle niet-­christenen, van wie sommige al millennia een andere rustdag kennen dan de zondag. Niemand wordt overigens gedwongen tot shoppen.

Terug naar Pasen. Een volgende stap zou de christelijke feestdagen onder handen moeten nemen. Te beginnen met een 'losse' als Hemelvaartsdag en de 'tweede' dagen - na Pasen, Pinksteren en Kerst - die sommige nog onvervalst christelijke landen niet eens kennen. Daar stemt men dan ook gewoon op zondag.

De 'eerste' dagen zijn geen probleem als de afschaffing van de Zondagswet zich ook tot die dagen uitstrekt. Behalve Kerstmis, maar dat valt niet af te schaffen. Deze dag is het christendom volkomen ontstegen als het toppunt van huiselijk consumentisme (waarbij juist daarom de winkels ritueel gesloten dienen te blijven).

August Hans den Boef. Beeld -
August Hans den Boef.Beeld -

August Hans den Boef

Literatuurwetenschapper en onderzoeker

Tel uit je winst
Voor de duidelijkheid: afschaffen van die christelijke feestdagen betekent absoluut niet dat wij ze kwijt raken. Geef iedere Nederlandse burger een strippenkaart waarop hij ze als vrije dagen kan kiezen. Scholen en werkgevers dienen mee te werken. Hindoes, boeddhisten, joden en moslims kunnen dan hun feesten vieren. En de christenen hun tweede dag.

Natuurlijk zullen er bezwaren zijn. De gelovigen zijn mordicus tegen omdat hun identiteit wordt geschonden: zolang men vasthoudt aan hun feestdagen kunnen ze in de waan blijven dat ze in een christelijk land leven.

Tradities
Anderen zullen wijzen op 'tradities'. Tradities? Houd dan die mooie passies van Bach en anderen in het Concertgebouw en elders in ere en voer ook elk jaar diens Hohe Messe op. Anton Bruckner componeerde maar liefst zeven missen. Tel uit je winst. Nog moderner: Olivier Messiaen, La transfiguration de notre seigneur Jésus-Christ. Er is een zee aan mooie religieuze werken voor de liefhebbers die cultureel willen worden gesticht. Christopher Maltman als Jezus in het Concertgebouw, dat is toch prachtig?

Het blijft even wennen, maar we leven in een land met een bevolking die zeer verdeeld is qua levensbeschouwing. Degenen die willen vasthouden aan de christelijke feestdagen, doen denken aan de islamofobe reaguurders die onlangs verzonnen dat Hema paaseieren had hernoemd in 'verstopeieren'. Dit om moslims te gerieven, net als de Hogeschool van Amsterdam dit doet bij voorlichtingsdagen.

Dat laatste is waar, het eerste was onzin en bovendien dateren de haas en zijn paaseieren uit voorchristelijke tijden. Want christelijke feestdagen, die zijn kennelijk net als Zwarte Piet, het domein van het populisme geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden