Plus

Weer crisis in het geplaagde MC Slotervaart

De medische staf van MC Slotervaart vreest een faillissement en wantrouwt de directie, die ontslagen voorbereidt. Weer crisis in het geplaagde ziekenhuis.

MC Slotervaart is sinds 2014 bezit van zorgondernemer Loek Winter, oud-bankier Willem de Boer en anderenBeeld Dijkstra BV

Een managementteam, een financiële commissie, een 'taskforce meer nieuwe patiënten', een crisisteam - geen gebrek aan gremia die MC Slotervaart (het voormalige Slotervaartziekenhuis) moeten helpen te overleven. Het ziekenhuis verkeert in zwaar weer. Opnieuw.

Het uit 1975 daterende gebouw kampt met achterstallig onderhoud en moet worden vertimmerd voor 10 tot 15 miljoen euro. Sterilisatiemachines zijn kapot, de MRI-scanner is verouderd. De klimaatbeheersing in operatiekamers liet het pas afweten.

Artsen vertellen er, anoniem, over aan Het Parool en NRC, die samen onderzoek deden.

Van 7 tot 10 juni was het ziekenhuis de facto vier dagen dicht. Alle zeven operatiekamers en de spoedeisende hulp waren buiten bedrijf vanwege de klimaatbeheersingsproblemen. Uitzonderlijk. Een vrouw deelde op internet haar ongemak.

Geen meldplicht
'De eerste geplande operatiedatum, 14 mei, ging niet door omdat 'het instrumentarium niet op tijd geleverd kon worden'. De tweede operatiedatum, 7 juni, zat ik 4 uur in mijn operatiehemdje te wachten en kon de operatie niet doorgaan, omdat het klimaatsysteem van de ok kapot was gegaan.'

De directie meldde het voorval bij de andere Amsterdamse ziekenhuizen, de ambulancedienst en de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio, maar gaf er geen ruchtbaarheid aan richting publiek, de Inspectie Gezondheidszorg en de zorgverzekeraar.

Er is geen meldplicht, zegt een woordvoerder van de inspectie. "Wel worden we door zorginstellingen graag op de hoogte gehouden van ingrijpende gebeurtenissen."

Volgens de raad van bestuur van het ziekenhuis duidt de sluiting niet op verslechtering maar juist op verbetering van de zorg. Toen afwijkende 'luchtwaarden' werden gemeten, greep de leiding in, aldus bestuursvoorzitter Willem de Boer.

"Het kan goed dat het vroeger, toen we het niet maten, ook zo was. We zijn dus stringenter dan voorheen: we meten, we acteren. De kwaliteit van zorg is beter, we hebben meer grip op ons proces."

Brandbrief
De medische staf vreest een faillissement door de tekortschietende aanpak van de directie.

In een vertrouwelijke brandbrief van 8 mei aan de raad van bestuur schrijft het bestuur van de medische staf 'geen vertrouwen [te hebben] in de manier waarop de RvB de huidige situatie managet'. Ook is 'het vertrouwen verloren in de intenties van de aandeelhouders van ons ziekenhuis'.

Er is een 'crisissituatie' en een 'zorgwekkende liquiditeitspositie'. 'Wij (..) denken dat de huidige aanpak van de RvB zal leiden tot een faillissement.'

De artsen klagen dat de directie zich dit voorjaar, in een poging het tij te keren, richtte op het salaris van medici. Volgens de medische staf was het beter geweest de aandacht te richten op productiegroei, meer behandelingen van patiënten dus.

In maart waarschuwde de directie binnenskamers dat het ziekenhuis in de huidige vorm niet was te handhaven als in het voorjaar geen groei van 10 tot 20 procent werd gehaald.

Inmiddels is een bemiddelaar ingeschakeld om de partijen nader tot elkaar te brengen. Dat valt niet mee, zeker nu de directie van plan is de medische staf met 10 tot 15 procent in te krimpen. Volgens zouden ontslagen worden bepaald volgens het principe last in, first out.

Topman De Boer ontkent dat er een conflict is met de medische staf; hooguit een verschil van inzicht. "Het is confronterend dat ook in deze groep boventalligheid kan ontstaan."

Grondspeculant
Sinds de opening in 1975 lijdt het ziekenhuis meestal verlies. In 2006 werd het gered door een grondspeculant uit Beverwijk, Jan Schram. Na zijn overlijden ontstond grote onrust door interne conflicten. Directeur Aysel Erbudak werd in 2013 ontslagen.

Daarna kwam aan het licht dat de eigenaren uitgaven voor de zaak en privé door elkaar lieten lopen, en dat ze opdrachten aan bevriende partijen gunden. Tegen Erbudak loopt een strafzaak.

20%
In maart meldde de directie dat nog datzelfde voorjaar 10 tot 20 procent groei moest worden gerealiseerd.

15%
Binnen MC Slotervaart circuleren scenario’s waarin 10 tot 15 procent van de medisch specialisten wordt ontslagen.

Toen zorgondernemer Loek Winter zich met zakenman Willem de Boer en een derde zakenpartner in 2013 als overnamekandidaat meldde, overheerste opluchting.

"Bij verkoop aan Loek Winter is de eigenaar niet meer een grondhandelaar, maar een betrouwbare zorgpartner," zei afzwaaiend directielid Dees Brandjes. Anno 2018 is het ziekenhuis terug bij af, met financiële zorgen, interne spanningen en dubieuze geldstromen.

De leiding maakte de voorbije jaren ingrijpende keuzes. Het stootte kleine en dure behandelingen af ten gunste van zorg waarin het ziekenhuis uitblinkt. Je kunt niet meer bevallen in het Slotervaart. Het ziekenhuis behandelt geen zieke kinderen meer. De ziekenhuisapotheek is verkocht. De zorg voor mensen met slaapproblemen en met overgewicht is juist uitgebreid. De omzet van MC Slotervaart slonk een kwart.

Zakenpartner
Onderzoek door adviesbureau Logex toonde pas aan dat de chirurgen niet productief genoeg zijn, terwijl hun kosten te hoog zijn. Maar hoe onafhankelijk is het rapport van Logex, waarop de directie zich baseert in de voorgenomen ontslagronde?

De eigenaar van Logex was tot voor kort bestuurder en mede-eigenaar van MC Slotervaart en is nog altijd zakenpartner van De Boer, de topman van het ziekenhuis.

Het Slotervaart doet vaker zaken met bekenden. Vorig jaar werd operatieruimte gehuurd bij een bedrijf van aandeelhouder Loek Winter, toen nog bestuurder bij MC Slotervaart. Die ­opdracht besloeg een kleine 20.000 euro.

Dat is een schijntje in vergelijking met de contracten met Cashcure, een bedrijfje dat helpt ziekenhuisrekeningen te innen.

Uit interne documenten blijkt dat de IJsselmeerziekenhuizen en MC Slotervaart (allemaal onderdeel van de MC Groep van De Boer en Winter) jaarlijks meer dan 800.000 euro betalen aan Cashcure.

Contract met zichzelf
Een van de oprichters van Cashcure heet Han van de Haar. Het bedrijfje was een tijd geregistreerd op zijn huisadres. Van de Haar is ook 'manager financiën & control' van MC Slotervaart. Uit documenten blijkt dat hij namens het ziekenhuis de opdrachten aan Cashcure verstrekt.

In wezen sloot hij in 2014 een langlopend contract met zichzelf, lijkt het. Een van de aandeelhouders van Cashcure is, opnieuw, zakenpartner van De Boer en consorten. Een andere aandeelhouder werkte vier jaar op tijdelijke ­basis bij het ziekenhuis, terwijl zij vanuit haar bedrijf de facturen aan collega Van de Haar ­verstuurde.

Vloeit hier geld van het ziekenhuis naar bevriende partijen? Van de Haar ontkent elke betrokkenheid bij Cashcure, al vertellen oprichtingsakte en andere documenten iets anders. Een medeoprichter weerspreekt Van de Haar, maar zegt dat de banden zomer 2014 zijn verbroken.

Misgelopen rente
Opmerkelijk is ook dat MC Slotervaart 125.000 euro provisie en 233.000 euro boete­rente heeft betaald aan Wijkermeer Investments van de vorige ziekenhuiseigenaar, Schram, van wie de directie ooit zo blij was te zijn verlost.

Volgens een ziekenhuiswoordvoerder had de betaling te maken met een verbouwing van 5 miljoen. De familie Schram wilde het geld wel uitlenen, maar het ziekenhuis koos voor ING, aldus MC Slotervaart. "Wijkermeer is provisie betaald, en boeterente voor een stuk van de misgelopen rente doordat wij hun financiering niet hebben getrokken."

Kortom, het ziekenhuis is ruim 3,5 ton kwijt aan een niet verstrekte lening van 5 miljoen euro - meer dan 7 procent van de niet geleende som. Met de huidige lage rentes betalen weinig partijen dat tarief voor tijdelijke borgstelling. Het duidt op onzakelijkheid of financiële sores. De directie noemt 7 procent marktconform.

Raadsel
Hoe het ziekenhuis er nu precies voorstaat, is een raadsel. Slotervaart deponeert al jaren met grote vertraging de jaarcijfers. De accountant waarschuwt telkens voor een bankroet.

Volgens topman De Boer is er relatief weinig schuld en een hoge solvabiliteit, en daarmee een 'prima uitgangspositie'. Desondanks wil hij volgende week een principebesluit nemen over een ­reorganisatie.

De brandbrief van 8 mei, waarin de medische staf de directie de wacht aanzegt

Wie zijn eigenaren?

Wie zijn de eigenaren van het ziekenhuis? Volgens oud-bankier Willem de Boer zijn dat hijzelf, Loek Winter en Dirk Brouwer. Die laatste is De Boers ex-baas bij investeringsbank Merrill Lynch in Londen. Dat is niet na te gaan.

Bij de kamer van koophandel loopt het spoor dood bij De Boer en stille vennoot Brouwer, die boven zijn bedrijven een holding in Curaçao heeft op het adres van een trustkantoor. Dat deponeert geen openbare cijfers.

De Boers aandelen in MC Slotervaart zaten tot eind 2015 in een beheermaatschappij van een anonieme, nu opgeheven Cypriotische onderneming.

Onduidelijke banden
De huidige Nederlandse beheermaatschappij van De Boer heeft meer dan 22 miljoen euro schuld, veel meer dan de bezittingen in dat bedrijf. Het heeft onduidelijke financiële banden met bedrijven op de Britse Maagdeneilanden en Guernsey.

De Boer heeft privé hypothecaire leningen van meer dan 1,2 ­miljoen euro tegen 8 procent rente bij een ­bedrijf op de Britse Maagdeneilanden afgesloten. Zijn ­beheermaatschappij nam die leningen onlangs over. De schulden van zijn beheermaatschappij zijn volgens De Boer weggewerkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden