Opinie

'Waternet, laat die duinbossen toch met rust'

De nieuwe plannen van Waternet voor de Waterleidingduinen zijn te ingrijpend, betogen Kees Piël (Herstel Inheems Duin) en Harry Hobo (stichting Natuurbelang). 'De natuur moet haar werk doen.'

De natuur in de Waterleidingduinen lijdt onder te veel menselijke bemoeienis Beeld Rowin Ubink
De natuur in de Waterleidingduinen lijdt onder te veel menselijke bemoeienisBeeld Rowin Ubink

Waternet lanceerde vorig jaar een plan om de duinbossen in de Amsterdamse Waterleiding­duinen om te vormen tot productiebos. De gemeenteraad wees het plan af en vroeg of de natuurbeheerder met iets anders voor de dag wilde komen.

Helaas, ook het nieuwste bosconcept getuigt van weinig gevoel voor de natuurwaarden.

De Waterleidingduinen zijn Europees beschermde natuur, Natura 2000. Dan is een 'gunstige staat van instandhouding' verplicht. Instandhouding suggereert weliswaar werkzaamheden door de beheerder.

Maar komt het zelfregulerende bos die vereiste gunstige staat van instandhouding niet het meest nabij? Voordat het mensdom in de evolutie opdook, bedekten bossen al miljoenen jaren grote delen van de aardkorst. Bos kan zonder mens.

Waternet is daarentegen druk bezig in zijn toevertrouwde natuurparel.

Voorbeelden: de duinbeheerders hebben de laatste tijd veel ­bomen staan omzagen. Grote stapels stammen werden het gebied uitgereden, een deel wordt tot spaanders verhakt en naar de biomassacentrale afgevoerd, alsof het CO2-gehalte van de atmosfeer nog niet hoog genoeg is. Kappen van bomen is slecht voor het klimaat, zo weet iedereen, en het bos kan bovendien zo niet oud worden.

Onvoorstelbaar is het verder dat Amsterdam zich niets aantrekt van de wetenschap dat de bossen op de arme zandgronden geen verdere houtafvoer verdragen. Dat verstoort het evenwicht in voedingsstoffen en dat raakt de hele voedselketen, waardoor bijvoorbeeld sperwers het broeden onmogelijk wordt gemaakt.

Dood hout is nodig
De waterproducent houdt zich ook bezig met het kappen van dode bomen. Dode bomen vormen echter het biotoop en het voedsel voor vele soorten insecten en hun larven - denk aan de spechten die het tot voedsel dient, en de broedholtes in het dode hout. Door een vrijwilliger geringde zware Amerikaanse vogelkersen - bedoeld om deze exoot die inheemse vegetatie verdringt, te laten afsterven - liet Waternet juist omzagen. Door andere vrijwilligers!

Dat is onbegrijpelijk. Liefst vijftig procent van de bosfauna is afhankelijk van dood hout. Van alle EU-landen zijn de Nederlandse bossen het minst bedeeld met dood hout. Waternet vond het evenwel niet nodig een streefwaarde voor dood hout in zijn plan op te nemen.

Een ecoloog die jaarlijks roofvogelnesten inspecteert, constateert midden in de broedtijd verboden ingrepen, zoals kappen vlak naast nestbomen.

Kees Piël, voorzitter stichting Herstel Inheems Duin. Beeld
Kees Piël, voorzitter stichting Herstel Inheems Duin.Beeld

Het lijkt erop dat Waternet zich inspant om het gebied netjes te houden; veel mensen stellen immers prijs op aangeharkte natuur. Vanuit ecologisch perspectief is het veel beter om het bos met rust te laten.

Via de achterdeur
Waternets nieuwste voorstel is om het bos te verjongen, waartoe 'verjongingseenheden' worden gecreëerd. Daarbinnen worden boom­pjes aangeplant en met rasters beschermd tegen de herten. Kostbaar, onnatuurlijk en volstrekt onnodig: het bos is veel te jong. De eiken worden eeuwen oud, het bestaande bos gaat nog lang mee: laat de natuur haar werk doen. De storm creëert toch wel stormgaten, waarin kruiden en boompjes opgroeien.

Om zijn plannen een schijn van democratische aanzien te geven stelde Waternet een klankbordgroepje samen, waarin opvallend veel personen van Waternet zelf zitten of er een band mee hebben. De voorzitter is een bekende bosbouwer en schreef mee aan het bosbeheerplan. De bosbouw werd via een achterdeur naar binnen gesmokkeld.

In de tekst van het bosplan belandde toch nog een boswijsheid: 'Bossen waar lange tijd niet in is gewerkt, stralen vaak meer rust uit. Het beeld van de ongereptheid wordt herkend en gewaardeerd.' En: 'Mensen hechten aan 'ongereptheid' van het bos.'

Onze hoop is gevestigd op de gemeenteraad. Laat de raad zonder enig voorbehoud kiezen voor het wilde, ongerepte natuurbos.

Harry Hobo, voorzitter stichting ­Natuurbelang ­Amsterdamse ­Waterleidingduinen. Beeld
Harry Hobo, voorzitter stichting ­Natuurbelang ­Amsterdamse ­Waterleidingduinen.Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden