Review

Watchmen ***

Regie: Zack Snyder

Twee jaar geleden bewerkte regisseur Zack Snyder de strip 300 van Frank Miller tot de gelijknamige kaskraker, waarin driehonderd heroïsche Spartanen tegen een kwart miljoen Perzen streden. Snyder transformeerde de mythische slag uit de Griekse oudheid tot een fraai gestileerd, maar absurd machotheater. Onthutste Iraniërs en trotse Grieken namen 300 bloedserieus. Wie dat niet deed, kon er hartelijk om lachen.

Met Watchmen levert Snyder opnieuw een opmerkelijke stripverfilming af, die echter alleen in de schaarse actiescènes aan de voorganger herinnert en overwegend somber en serieus van toonzetting is. Het is een film over Amerikaanse superhelden en hun rol in een wereldwijde politieke crisis, maar het is geen tweede The dark knight.

De strip Watchmen werd midden jaren tachtig getekend door Dave Gibbons en geschreven door Alan Moore, maar de naam van de Britse schrijver ontbreekt in de filmtitels. Hij heeft een pesthekel aan Hollywood en verwierp eerdere verfilmingen van zijn strips From hell, The league of extraordinary gentlemen en V for vendetta.

Moore verzet zich tegen de opvatting dat strips en films verwante media zijn, en ziet zijn gelijk bewezen met de verfilming van Watchmen. In een kleine drie uur passeren talloze details uit het vuistdikke boek de revue, maar onbevangen kijkers krijgen het frustrerende gevoel te worden buitengesloten.

Dat gevoel wordt deels door de ingewikkelde structuur van de film veroorzaakt. Watchmen opent met een duizelingwekkende schets van een alternatieve versie van de Amerikaanse geschiedenis, culminerend in het jaar 1985. Nixon heeft met inzet van superhelden de Vietnam oorlog gewonnen en stevent in zijn derde termijn als president af op een nucleaire oorlog met de Sovjet-Unie.

Daarbij spelen de immense krachten van Dr. Manhattan een sleutelrol: de blauwe man die als een God over de mensheid waakt, hoopt het conflict te kunnen stoppen door nieuwe energiebronnen te ontwikkelen. Alle andere helden ontberen superkrachten, en zijn bij wet verboden maskers te dragen en als rechter en beul actief te blijven. Dat is begrijpelijk, want sommigen gaan zo bruut te werk dat we nauwelijks van goede daden kunnen spreken.

Een van hen is de ironisch genaamde Comedian, die in het begin vermoord wordt, waarop de even gestoorde Rorschach andere superhelden in ruste opspoort om ze voor een moordcomplot te waarschuwen. Hoewel Snyder en zijn scenarioschrijvers hun best doen om alle zes helden in flashbacks even veel ruimte te geven, spreken de meest dubieuze mannen het meest tot de verbeelding. De zoektocht van de in een inktvlekmasker gestoken Rorschach herinnert aan de harde detectiveromans die aan de basis van het film noir-genre stonden, maar hoe meer we over de man te weten komen, hoe weerzinwekkender hij wordt.

Watchmen is een duistere film voor volwassenen, waarin gecompliceerde ethische, morele en politieke kwesties centraal staan, en het er soms keihard aan toegaat. De torenhoge ambities van de maker getuigen van lef en dwingen bewondering af.

Maar Snyder en co. hebben zich dusdanig in het gelauwerde boek vastgebeten, dat ze vergaten duidelijk te maken waarom een verhaal over een alternatief Amerika anno 1985 nu net zo relevant is als de actuele plot van The dark knight, om maar een andere stripfilm te noemen.

Moore schreef Watchmen als een reactie op de povere staat van Amerikaanse superheldenstrips in het tijdperk van Thatcher en Reagan. De film verschijnt in een ingrijpend gewijzigde wereld, waarin superhelden hun onschuld allang hebben verloren. De filmmakers behandelen de blauwdruk van Moore echter als de heilige schrift. Dat is misschien fijn voor de ware gelovigen, een urgente of meeslepende film levert het niet op. (BART VAN DER PUT)

watchmenmovie.warnerbros.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden