Plus

Wat weten we over het islamitische Cornelius Haga Lyceum?

De lessen op het islamitische Cornelius Haga Lyceum beginnen dinsdag terwijl de stad argwanend toekijkt. Het zwijgzame schoolbestuur verhult veel onzekerheden.

De dakbezetting door Identitair Verzet heeft de zwijgzaamheid van het bestuur eerder versterkt dan doorbroken Beeld Dingena Mol

1. Het duurde lang en ineens was hij er
Het blauw-witte prefabgebouw tussen de klimhal en een kantoorgebouw bij Sloterdijk oogt uitnodigend. Maar de conciërge in djellaba, getooid met lange baard, laat journalisten niet binnen. "Iedereen is welkom, maar media niet," zegt hij. Een andere man weigert een hand te geven, en wil dat we vertrekken. Een derde, een vrouw die zich voorstelt als de directieassistente, verzoekt ons vriendelijk doch dringend 'weer op de openbare weg te gaan staan'.

Transparant willen ze zijn, zegt de conciërge, maar niet naar journalisten. Vragen moeten per mail naar Söner Atasoy, de voorzitter van de veelbesproken en bekritiseerde Stichting Islamitisch Onderwijs (SIO), het schoolbestuur. Die laat weten geen vragen te beantwoorden.

Atasoy voerde een juridische uitputtingsslag met de overheid sinds de sluiting van het Islamitisch College Amsterdam in 2010. Onder zijn medebestuurders was de in opspraak geraakte Haagse politicus Abdoe Khoulani (hij schreef op Facebook in 2014 'Leve ISIS'). Uiteindelijk besliste de Raad van State deze zomer dat de school er mag komen, vanwege de grondwettelijke vrijheid van onderwijs.

Hoeveel leerlingen dinsdag beginnen, is ongewis, ook voor de gemeente. Al laten middelbare scholen in Nieuw-West weten wel een paar uitschrijvingen te hebben gehad. Het Hervormd Lyceum West verwacht zeker acht brugklassers minder, het Comenius Lyceum vijf en het Caland Lyceum twee. SIO ging in zijn aanvraag uit van 186 leerlingen, maar of dat aantal is gehaald is nog nergens bevestigd. Wie zich inschrijft, krijgt een elektrische fiets of laptop, wat niet met overheidsgeld mag worden betaald. Waar het geld vandaan komt, is onduidelijk.

2. Weinig mensen hebben vertrouwen
De bestuurders van het Cornelius Haga Lyceum zijn gesloten, wantrouwend, argwanend naar overheid en media en werken niet samen met andere besturen. Ze hebben banden met salafistische organisaties, ze ondertekenden onlangs nog een protest tegen het gebiedsverbod van de radicale imam Fawaz Jneid. In de zes jaar dat ze de school konden voorbereiden, is niets bekend geworden over een onderwijskundig plan of een visie.

Staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs) en de gemeente hebben geen vertrouwen in de school. Zelfs vijftien islamitische basisscholen adviseren hun leerlingen niet naar het Haga te gaan. De voorbereidingen op het schooljaar begonnen maandag met een incident, toen twee mannen van de extreemrechtse, anti-islamitische actiegroep Identitair Verzet op het dak van de school stonden.

Redouan Boudil, bestuurder bij de As Siddieq-scholen in Amsterdam en Stichting Noor, vertegenwoordigt elf basisscholen die geen heil zien in het nieuwe lyceum. "Dit bestuur verziekt de goede reputatie van het islamitisch onderwijs die we de afgelopen negen jaar hebben opgebouwd. Ze gaan met kinderen experimenteren, een verloren generatie dreigt."

Ook Rasit Bal, voorzitter van het contactorgaan Moslims en Overheid, sprak zich in stevige bewoordingen uit tegen het Cornelius Haga.

186

De initiatiefnemers verwachtten met 186 brugklassers te beginnen, of dat ook lukt is nog niet duidelijk.

Maar op Facebook en in moskeeën in de stad is wel opgeroepen om kinderen er in te schrijven. Voor sommige groepen is de weerstand van de gevestigde orde tegen de school juist een reden erheen te gaan. 'Als het merendeel van de politiek en de media vanaf het prille begin een vuile smeercampagne hebben geleid om deze school in een slecht daglicht te stellen, dan kan ik niets anders concluderen dat we de moslims moeten stimuleren om deze school te ondersteunen in haar missie,' schreef Okay Pala van de radicale islamitische beweging Hizb ut-Tahrir op Facebook. Een moeder van een 14-jarige die maandag bij de school stond, geeft de school het voordeel van de twijfel.

Yusuf Altuntas, voorzitter van koepelorganisatie Isbo van islamitische schoolbesturen, was fervent tegenstander van het SIO-bestuur, maar spreekt inmiddels genuanceerder: "Er is in Amsterdam grote behoefte aan een islamitische middelbare school, ouders zullen er toch voor kiezen." Bovendien, zegt hij, de school staat er nu. "Ik heb ook twijfels over de kwaliteit, maar je kunt als islamitisch basisschoolbestuur beter invloed blijven houden, dan je tegen deze school keren."

3. Gescheiden gymmen, kledingeisen en gebedsoproep
Amsterdam heeft al ervaring met islamitische scholen. Het Islamitisch College Amsterdam was de voorloper van het Haga. De leerlingen van deze school waren allemaal moslim, de docenten niet. De leerlingen volgden alle reguliere vakken en kregen daarbovenop vakken als 'islam en levensbeschouwing', waarin ze leerden hoe zich te gedragen als moslim in de maatschappij. De oproep tot gebed klonk in de school, die gebedsruimtes had. In 2010 moest het ICA dicht vanwege slechte schoolprestaties en dalende leerlingenaantallen.

De islamitische basisscholen in Amsterdam presteren over het algemeen wél goed. De leerlingen van As-Siddieq, met drie vestigingen in Amsterdam, doen mee aan debatwedstrijden en andere projecten die in het teken staan van burgerschap. De school kent specifieke regels. Vanaf groep 5 worden jongens en meisjes waar mogelijk gescheiden en is de hoofddoek verplicht voor meisjes. Kleding bedekt het gehele lichaam, op handen en gezicht na. Vanaf groep 4 moeten leerlingen vasten tijdens de ramadan.

Dat in Amsterdam vraag is naar islamitisch onderwijs, staat buiten kijf. Het aantal leerlingen groeit. Volgens Geert Driessen, onderwijskundige aan de Radboud Universiteit Nijmegen en gespecialiseerd in onderwijs aan allochtone kinderen, kunnen islamitische scholen in bepaalde opzichten positief zijn, omdat kinderen in een beschermde omgeving naar school gaan. "Maar ik ben erop tegen dat jongens en meisjes worden gescheiden." Uit zijn onderzoek blijkt dat leerlingen van deze scholen beter scoren op burgerschap dan andere kinderen.

4. Doet de overheid nog iets tegen deze school?
Als het aan de gemeenteraad ligt, wel. De grote partijen maken zich zorgen over het Haga Lyceum. "Goed islamitisch onderwijs heeft in deze stad bestaansrecht, maar ik maak mij zorgen over de kwaliteit van deze school en over het feit dat het bestuur met de rug naar de samenleving lijkt te staan," zegt Reinier van Dantzig (D66). Volgens Rutger Groot Wassink (GroenLinks) heeft Haga de schijn tegen. "Het trackrecord van de bestuurders lijkt niet fris, de islamitische basisscholen vinden de school ook ingewikkeld en van enige transparantie is geen sprake."

De fracties willen dat de Onderwijsinspectie meer armslag krijgt om de school in de gaten te houden. De Inspectie controleert vooral de onderwijsprestaties en leermethodes, maar zou, als het aan de raad ligt, ook moeten kijken naar de denkbeelden die de jongeren meekrijgen.

"We controleren ook of preken in moskeeën door de beugel kunnen, dus we moeten ook kijken of op deze school alles binnen de wet blijft," zegt Marianne Poot (VVD). Als de Inspectie niet thuis geeft, moet Simone Kukenheim, wethouder Onderwijs, kijken wat er op deze school gebeurt, vindt de meerderheid van de raad. "We moeten hier bovenop zitten," zegt Marjolein Moorman (PvdA).

Wethouder Kukenheim meldt via haar woordvoerder dat haar zorgen niet zijn afgenomen en dat ze een extra vinger aan de pols houdt. Ook staat ze in nauw contact met de Inspectie.

De Inspectie laat weten het Cornelius Haga Lyceum op dezelfde manier te beoordelen als elke andere nieuwe school.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden