Wat mag ING met onze betaalgegevens doen? Zes vragen over het omstreden plan

ING wil betaalgegevens doorverkopen aan bedrijven, die dan gericht advertenties kunnen sturen. Mag dat?

Beeld anp

Welke gegevens geeft ING aan wie?
'De klantgegevens die wij hebben, blijven bij ons,' zegt ING-woordvoerder Karin van der Pol. Klanten die de bank actief laten weten dat zij gebruik willen maken van de service, krijgen aanbiedingen die voor hen relevant zijn. ING start aan het eind van dit jaar een proef met enkele duizenden klanten.

Voorbeeld: Intratuin wil klanten benaderen die het afgelopen jaar meer dan 100 euro bij een tuincentrum hebben uitgegeven. ING maakt een analyse op basis van het betalingsverkeer. De bezoekers van tuincentra krijgen via het account waarmee ze internetbankieren een aanbieding van Intratuin. Het tuincentrum weet niet wie zij zijn.

Hoe moet ik toestemming geven?
Expliciet. Wie toestemming geeft, kan aangeven dat hij wel aanbiedingen van bouwbedrijven wil ontvangen, maar niet van tuincentra. Wie de aanbiedingen niet meer wil, kan de service direct stopzetten.

Mag het wel?
De Consumentenbond stelt dat dit strijdig is met de privacywetgeving en de gedragscode voor banken. 'Er zitten juridisch haken en ogen aan', zegt woordvoerster Sandra de Jong. Zij verwijst naar betalingsverwerker Equens, die in mei vorig jaar aankondigde pintransacties te willen doorverkopen aan bedrijven. Na hevige kritiek kwam het bedrijf daarop terug. De Nederlandse Vereniging van Banken ziet geen problemen. 'Belangrijk is dat cliënten zelf toestemming moeten geven', zegt woordvoerder Bart van Leeuwen.

Volgens hoogleraar privacyrecht Gerrit-Jan Zwenne staat de privacywetgeving het initiatief van ING niet in de weg. Er moet in elk geval worden voldaan aan drie voorwaarden. 'De klant moet goed en volledig zijn geïnformeerd. Hij moet in vrijheid toestemming geven. Als flinke kortingen worden gegeven, kun je je afvragen hoe vrij de klant nog is. Ten slotte moet je de toestemming altijd kunnen intrekken.'

Wat is het gevaar?
Het is de vraag of ING duidelijk kan maken welke gegevens worden gebruikt en voor welke doeleinden. Harald Benink, hoogleraar banken en finance aan de Universiteit van Tilburg: 'ING moet volkomen transparant zijn over wat er met de gegevens gebeurt.' Bovendien stelt privacybewaker Bits of Freedom de vraag, of je in de toekomst alleen nog in aanmerking komt voor kortingen als je waar dan ook data over jezelf weggeeft.

Hoogleraar Zwenne heeft een ander bezwaar: 'De bank kan ook profielen maken om aanbiedingen juist niet te doen. Een kredietverstrekker doet jou geen aanbieding omdat uit transacties blijkt dat je regelmatig je rekeningen niet op tijd betaalt. Het risico van stigmatisering ligt op de loer.'

Kan een bank geld verdienen met Big Data?
ING wil uitstralen dat dit initiatief vooral is bedoeld voor de klant, die prachtige kortingen kan krijgen. Benink stelt dat dit ook voor de bank lucratief is. 'Een bedrijf bespaart enorm in de kosten, als het gericht kan adverteren,' stelt Benink. 'Het lijkt mij aannemelijk dat ING geld vraagt voor die service.'

Bank of America werkt sinds 2012 met dit systeem en rekent voor dat het bedrijven sinds die tijd 180 miljoen euro heeft opgeleverd en klanten 18,2 miljoen euro aan besparingen.

Gaat dit ING klanten kosten?
Het plan van ING heeft geleid tot 'veel telefoontjes' maar niet tot meer opzeggingen dan normaal. Dat heeft een woordvoerder van ING dinsdagochtend gezegd. 'Het leeft zeker onder de klanten, daar winden wij geen doekjes om. Maar in de meeste gevallen verlopen de gesprekken prettig als wij uitleggen hoe het zit', aldus de woordvoerder. 'Het aantal aanmeldingen en opzeggingen verloopt volgens het gebruikelijke patroon.'

Wordt het al gedaan?

Een vergelijkbaar plan van betalingsverwerker Equens zorgde vorig jaar voor grote ophef onder consumenten.

Het bedrijf besloot daarom om er van af te zien om de transactiegegevens van pinbetalingen te verkopen aan winkeliers. Equens hield wel vol dat het product 'bedrijven op een integere manier - met respect voor de privacy van pashouders - adviseert'.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden