Plus

Wat maakt een goed raadslid? Een snelcursus

Over drieënhalve week gaat Amsterdam naar de stembus voor de gemeenteraad. Tientallen kandidaten staan te trappelen. Wat maakt een goed raadslid?

Beeld Maarten Brante

Diederik Boomsma is raadslid voor het CDA in Amsterdam. In de tussenstand voor de verkiezing van Het Beste Raadslid Van Nederland (er kan nog worden gestemd tot 7 maart!) staat hij bovenaan met 1644 stemmen.

Diederik Boomsma. Wie kent hem niet?

Het is de tragiek van de dorpsdemocratie. Tweederde van de Amsterdammers zegt geïnteresseerd te zijn in de lokale politiek, blijkt uit onderzoek van het gemeentelijk bureau OiS. Maar wie weet nog spontaan de naam te noemen van een gemeenteraadslid - eentje maar?

Veertig procent van de Amsterdammers weet niet eens door welke partijen de stad wordt bestuurd, en van de mensen die dat wel denken te weten, heeft twintig procent het fout.

De gemeenteraad? "Dat is een groepje ruziënde oude mannen," schamperde de moeder van Martijn Bolkestein (neef van) toen hij vertelde dat hij voor de VVD lid wilde worden van de raad in Bloemendaal. Hij schreef een boek, met hoogleraar politicologie Meindert Fennema: Dorpspolitiek: waar is het lokale gezag?

Bolkestein: "Een goed gemeenteraadslid weet wat er onder de bevolking leeft. Die heeft geen referendum of enquête nodig om daar achter te komen."

Hoe word ik Het Beste Raadslid Van Nederland? De jury: een goed raadslid is effectief (het raadslid heeft echt iets betekend voor de gemeen­telijke politiek), is zichtbaar (het raadslid is toegankelijk en bekend) en is integer (het raadslid is eerlijk en betrouwbaar).

Acht jaar geleden was het Amsterdammer Jan Paternotte die in de Melkweg zijn armen omhoog mocht gooien, want hij won toen de verkiezing. De golden boy van D66, destijds nog maar 26 jaar, oogappel van partijleider Alexander Pechtold en tegenwoordig Kamerlid in Den Haag.

Geen adjunct-wethouder
"Veel raadsleden," zegt Paternotte, "zijn geneigd zich te verstoppen achter een stapel stukken. In Amsterdam is de gemeenteraad de helft meer gaan vergaderen, terwijl je als raadslid echt het verschil niet maakt met eindeloos ouwehoeren op het stadhuis."

Kortom: naar buiten allemaal. Paternotte: "Een gemeenteraadslid is geen adjunct-wethouder."

De Leidse onderzoekers Wim Voermans en Geerten Waling publiceerden afgelopen week het boek Gemeente In De Genen. 'De wortels van de Nederlandse democratie,' schrijven zij, 'liggen, meer nog dan in enig ander land, in de gemeenten.

Wie in de Lage Landen wilde overleven, móest wel samenwerken, met buren, met streekgenoten, andersdenkenden of niet. Bereikte je geen compromis, dan eindigden zowel jij als je medeburgers met niets, nou ja: met natte voeten en onbruikbaar akkerland.'

Mbo-opleiding
Voermans: "In Nederland werken lokale politici zich compleet het schompes, met hoon en vernedering als beloning."

Wie wil dat nog?

Gedreven amateurs. "Mensen die vinden dat ze moeten doen wat ze doen," zegt Voermans. Idealisten 'die zich de wet niet laten voorschrijven'. "Wij flippen als iemand met een mbo-opleiding in de raad op enigszins rauwe wijze roept wat hij ervan vindt.

Waarom? Wat is daar nou mis mee? Is het goede politiek als we het allemaal keurig met elkaar eens zijn? Ik vind dat slechte politiek. Dan druk je dingen weg die je zou moeten bespreken."

Waling: "Een goed gemeenteraadslid hoeft niet hoogopgeleid te zijn. Een goed gemeenteraadslid heeft iets te vertellen. Heel veel ingewikkelder is het niet."

Nog niet zeker over wat te stemmen op 21 maart? Het Parool heeft een eigen Kieswijzer voor Amsterdam ontwikkeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden