Plus

Wat leverde 'stad van de toekomst' FabCity op?

FabCity, op de kop van het Java-eiland, deed elf weken dienst als proeftuin voor de stad ­van de toekomst. Wat leverde de kruisbestuiving tussen studenten, wetenschappers en bedrijven op?

Bart van Zoelen
FabCity, op de kop van het Java-eiland. Beeld Jean-Pierre Jans
FabCity, op de kop van het Java-eiland.Beeld Jean-Pierre Jans

Het eten smaakt elke dag hetzelfde, was de klacht die Daan Bijlard hoorde in de vluchtelingenopvang. Het bracht hem op het idee voor een kruidenmolen in grootformaat waar de asielzoekers naar eigen smaak olie, komijn en za'atarkruiden aftappen. Met de 'flavor dispenser' smaakt het opvangeten weer als thuis.

Het is maar een voorbeeld van de ideeën van studenten Product Design aan de Hogeschool van Amsterdam om het verblijf in de vluchtelingenopvang wat aangenamer te maken. Nadat ze zelf hadden rondgekeken in opvangcentra, kwamen ze in vier maanden tot hun ontwerp - van een oprolbaar kamerscherm dat vluchtelingen iets meer privacy geeft, tot aan stapelbedden verklonken kluisjes.

Enthousiast
Vorige week presenteerden ze hun ontwerp op FabCity, de stad van de toekomst op de kop van het Java-eiland. Het COA, dat de opvang van asielzoekers coördineert, is alvast enthousiast. "Prachtige ontwerpen," vindt manager huisvesting Carolien Schippers. "Design kan de motor zijn voor innovatie." Woensdag worden de winnaars bekend van A Home Away from Home, een prijsvraag voor nieuwe huisvestingsoplossingen. "Functionaliteit en prijs blijven belangrijk, maar als het mooier, innovatiever en efficiënter kan voor hetzelfde geld, waarom niet?"

Tijdens het elf weken durende project deed de stad dienst als levend laboratorium. Zondag was de duurzame campus van mobiele tot stapelbare huisjes op een eigen elektriciteitsnetwerk voor het laatst te bezoeken. FabCity was onderdeel van het culturele ­programma rond het Nederlandse EU-voorzitterschap en daaraan komt deze week een einde.

Samensteller Egbert Fransen kijkt vol trots ­terug op FabCity. Er zijn nieuwe connecties gelegd tussen de vierhonderd studenten, wetenschappers, start-ups en grote bedrijven. Hij noemt een project op Oosterdokseiland waar studenten verticale tuinen hebben uitgedacht voor het braakliggende terrein bij de bibliotheek. Utrechtse kunststudenten vroegen in de Staatsliedenbuurt aandacht voor het belang van bijen in de stad onder de naam Refubees. En Wageningse studenten bedachten duurzame versnaperingen voor in de Amsterdam Arena.

Fransen hoopt dat de duurzame campus een vervolg krijgt. Er is al belangstelling vanuit het Duitse Freiburg en Athene.

Ook in Amsterdam wordt al gekeken naar plekken die nog op een bestemming wachten. Daar zou voor de duur van drie tot vijf jaar een 'makers village' kunnen verrijzen, waar ­grootstedelijke innovaties worden getest door ontwerpers en start-ups. "Zo kijken we ook met Bureau Broedplaatsen naar nieuwe manieren om wonen en werken te combineren. Zeg maar de atelierwoningen 2.0. En dan niet puur voor beeldend kunstenaars, maar voor makers in bredere zin."

Een van de op FabCity bedachte ontwerpen: de Locker Adaptor
Persoonsdocumenten en hun mobiele telefoon zijn voor vluchtelingen misschien wel hun voornaamste bezit, leerde Nienke Koning in de noodopvang aan de Flierbosdreef in Zuidoost. "Ik had een taalmaatje die al zo vaak bestolen was, dat hij zijn spullen voortdurend op zak hield."

Vandaar het kluisje dat ze ontwikkelde. "Ze hadden daar alleen een stapelbed en een stoel. Ik snap het best als er geen ruimte is voor kluisjes. Dus toen dacht ik: wat nou als we ze laten hangen?" De ­stapelbedden grijpen in elkaar door een tussenstuk. "Daar heb ik de kluisjes gewoon aan vast gelast."

Een grote investering is het niet, volgens Koning. En het kan de vluchtelingen veel stress besparen. De reacties waren zelfs zo enthousiast, dat Koning erover denkt om hier haar afstudeeronderwerp van te maken. En ze houdt het goed voor mogelijk dat er vraag is naar de kluisjes buiten de asielzoekerscentra. "Ook in hostels en kampeerboerderijen hebben ze dit soort bedden."

null Beeld Nienke de Koning
Beeld Nienke de Koning
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden