Plus

Wat is er toch aan de hand met Frankrijk?

Wat is er toch aan de hand met Frankrijk, waar de socialistische regering niets goed meer lijkt te kunnen doen? "Nu wordt ook nog de democratie afgebroken."

Een activist op Place de la République in Parijs Beeld ANP
Een activist op Place de la République in ParijsBeeld ANP

Op Place de la République lopen scholieren en studenten rond. Het is avond, hier en daar worden wat joints gerold, verderop is de nog deels zwartgeblakerde metro-ingang te zien die in brand werd gestoken, en op de grond zitten mensen te praten in kringen.

"Is onze democratie eigenlijk wel geschikt om iedereen zijn of haar zegje te laten doen?", vraagt een vrouw in de ene kring. "Het Franse onderwijs maakt mensen niet gelukkig," sombert een man in een andere kring.

De avondlijke praatbijeenkomsten op het plein in Parijs - Nuit debout gedoopt - duren al weken. Ze zijn een protest tegen het beleid van de huidige socialistische regering en meer in het bijzonder tegen de voorgenomen liberalisering van de arbeidsmarkt.

Protesten
En het is niet het enige protest. De afgelopen weken werd al vijf keer in heel Frankrijk gestaakt en gedemonstreerd. En volgende week is het weer raak. "We roepen iedereen op om dinsdag en donderdag het werk neer te leggen," aldus zeven vakbonden in een gezamenlijke verklaring. "En we sluiten verdere acties niet uit, inclusief een landelijke protestmars."

De machtige vakbondsvoorman Jean-Claude Mailly wil van geen ophouden weten. "Het protest groeit, zelfs vrachtwagenchauffeurs en spoorpersoneel sluiten zich aan."

Als klap op de vuurpijl kwam hij nog met een politiek voorstel: "Waarom organiseren we geen referendum over die arbeidswet?" 'Die' wet is de reden van alle protesten. De socialistische regering wil bedrijven meer armslag geven. Werktijden en ontslagrecht moeten versoepeld worden. Onderhandelingen moeten vaker per bedrijf worden gevoerd in plaats van per branche.

Het doel is om meer banen te creëren. Nu deinzen Franse ondernemers vaak terug om personeel aan te nemen vanwege de enorme berg ­papierwerk en de uitgebreide ontslagbescherming. Als het makkelijker wordt personeel flexibel in te zetten, wordt het ook aantrekkelijker personeel aan te nemen, denkt de regering.

Maar daar denkt de meerderheid van de Fransen dus anders over. Driekwart verzet zich tegen de liberalisering. Ze zijn bang voor een aantasting van hun rechten als werknemer. Na de eerste protesten deed de regering een aantal concessies, maar dat leidde niet tot gejuich.

In tegendeel: daarna zeiden ook de werkgevers niets meer in het 'uitgeklede' wetsvoorstel te zien. Die breed gedeelde onvrede manifesteerde zich afgelopen week in het parlement. Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel slaagde de regering er niet in een meerderheid achter zich te krijgen.

Socialistische partij
Zelfs in de eigen socialistische partij was er te veel verzet. Premier Manuel Valls kwam met een simpele oplossing: het parlement wordt gepasseerd. De wet zal worden ingevoerd zonder stemming. De Franse grondwet biedt - onder bepaalde voorwaarden - de mogelijkheid.

"Wij vinden het een goede wet, die goed is voor ons land, dus nemen we onze verantwoordelijkheid," aldus Valls. Het gevolg was dat de ontevredenen nóg ontevredener werden. "Eerst wordt ons sociale stelsel afgebroken en nu wordt ook nog de democratie afgebroken," zei de socialistische parlementariër Yann Galut.

De regering lijkt geen goed meer te kunnen doen. Na Hollandes verkiezing in 2012 daalde zijn populariteit in een vrijwel onafgebroken lijn tot 16 à 18 procent, een historisch dieptepunt.

Vorig jaar waren er wel wat korte oplevingen. Frankrijk werd twee keer getroffen door terreuraanslagen en twee keer trad Hollande volgens de Fransen daadkrachtig op. Maar snel na de aanval op Charlie Hebdo en opnieuw na de aanslag in de Bataclan zakte Hollande weer weg.

Economy
It's the economy, stupid! is een gevleugelde Amerikaanse verkiezingsleus. En die geldt ook in Frankrijk. Uit alle onderzoeken blijkt dat de economie het grootste zorgenkindje van de Fransen is. Terreuraanslagen zorgen voor tijdelijke angst, maar de werkloosheid treft hele gezinnen voor langere tijd.

En laat de werkloosheid nou net het punt zijn waarover Hollande de meeste beloftes deed - tijdens de verkiezingen in 2012 en telkens daarna - die hij het minst makkelijk kan inlossen.

De werkloosheid in Frankrijk ligt net boven de 10 procent (EU-gemiddelde: 8,9) en de jeugdwerkloosheid is 24,6 procent (EU: 19,4). En sinds 2012 zijn die percentages vrijwel continu gestegen.

Hollande heeft bij herhaling zijn lot verbonden aan die cijfers. "Ik heb me kandidaat gesteld (in 2012) om de werkloosheid terug te dringen. Dus als er geen daling komt, snapt u welke conclusie ik daaruit zal trekken," zei hij in februari, verwijzend naar zijn eventuele kandidatuur bij de presidentsverkiezingen van 2017.

Er is één lichtpuntje voor het socialistische staatshoofd. In het eerste kwartaal van 2016 is de werkloosheid licht afgenomen, aldus het bureau voor de statistiek Insee. Medio dit jaar zou het aantal werkzoekenden zelfs onder de 10 procent kunnen dalen.

Lot verbonden
Hollande herhaalt het de laatste weken dan ook keer op keer: "Het gaat beter met Frankrijk."

Economisch dagblad La Tribune reageerde er subtiel op: "Er is meer groei, een lager financieringstekort en minder hoge belastingen, maar dat wil niet per se zeggen dat het beter gaat met Frankrijk."

Want de regering leeft op krediet. Veel van de banenplannen worden opgetuigd in de gesubsidieerde sector. "De staatsschuld blijft groeien. Als het al beter gaat met Frankrijk, is dat omdat de lasten worden doorgeschoven naar de volgende generatie."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden