Plus

Wat betekent verkiezingsuitslag voor duurzaamheid Amsterdam?

De nieuwe gemeenteraad is groener dan ooit. In de milieubeweging zijn de verwachtingen hooggespannen. 'Drie wijken zonder aardgas? Waarom niet tien?'

Beeld Merel Corduwener

De parkenlobby smeedt het ijzer nu het heet is. Actiegroep Red de Amsterdamse parken verkeert in staat van euforie nu de groene partijen sterk gegroeid zijn na de gemeenteraadsverkiezingen. Maar GroenLinks krijgt meteen een boodschap mee: na de hartelijke felicitaties volgt een tirade tegen de 'festivaldruk' en een klemmende oproep om voor elke boom die wordt gekapt er twee terug te planten.

Ook stemwijzer Kiesklimaat viert de verkiezingsuitslag: een verdubbeling van de groene stem, jubelt ict-ondernemer Harmen Bos, die met de groene stemwijzer probeerde de opwarming van de aarde op de agenda te zetten bij de gemeenteraadsverkiezingen. GroenLinks, de Partij voor de Dieren en de ChristenUnie kwamen samen aan 14 zetels. Voor de verkiezingen waren dat er nog maar 7.

Groene overwinning
Zo wordt de verkiezingsuitslag bij meer voorvechters van natuur en milieu geïnterpreteerd als een groene overwinning. GroenLinks is in Amsterdam groter dan ooit en daar komen nog drie zetels bij van de Partij voor de Dieren. De verwachtingen zijn hooggespannen. Het kan toch niet anders of Amsterdam zet straks grote, groene stappen voorwaarts?

Verlekkerd wordt gekeken naar de punten uit de verkiezingsprogramma's van GroenLinks en de Partij voor de Dieren. Beide partijen willen dat Amsterdam in 2030 klimaatneutraal is. Als het aan GroenLinks ligt, telt Amsterdam in 2022 ten minste 30 nieuwe windmolens en 1 miljoen zonnepanelen. De grootste benzinehaven van de wereld moet inkrimpen. En de binnenstad wordt autovrij. De binnenring om de grachtengordel heen wordt een groene fiets- en wandelboulevard.

Scherpe randjes
Maar of het er echt van gaat komen? Verwacht nou geen groen wonderland over vier jaar, zegt Arjan van Timmeren, wetenschappelijk directeur van AMS Institute en hoogleraar Environmental Technology in Delft. Het is een loffelijk streven - zoveel meer schone energie, zoveel minder auto's op straat - maar of het er in 2022 al van komt? Een beleid van beetjes meer groen kan ook een manier zijn om de scherpste randjes af te vijlen van de groei en de drukte die veel Amsterdammers naar de keel vliegt, volgens Van Timmeren.

Ook Milieudefensie beseft dat er na verkiezingen altijd compromissen worden gesloten. Campagneleider Anne Knol moet dus nog zien of de Stadhouderskade, die als geen andere straat in Nederland zucht onder de vieze lucht, over vier jaar plaatsmaakt voor de groene fietsboulevard die GroenLinks voor ogen staat. "Maar ik verwacht wel veel ambitie."

De milieuzone, die ouder verkeer uit de stad weert, wordt als het aan haar ligt minstens zo streng als die in Arnhem. Voor de wat verdere toekomst zou het nieuwe stadsbestuur een datum moeten prikken waarop alleen nog uitstootvrij verkeer welkom is. Maar juist door de verkiezingsuitslag heeft Knol er een hard hoofd in. "De middenpartijen, die soms een beetje meegaan met groene voorstellen hebben flink verloren, zoals PvdA, SP en D66. De voorstellen zullen progressiever zijn, maar ze worden straks wel met meer moeite aangenomen."

Duidelijkheid voorop
En dan is het nog de vraag hoever één gemeente kan komen. Veel verkeers- en energiebeleid wordt door de landelijke overheid gemaakt. Zodra een gemeente een strenge milieuzone wil invoeren, zorgt dat meteen voor commotie in politiek Den Haag.

Maar Marjan Minnesma van duurzaamheidsorganisatie Urgenda meent dat gemeenten wel degelijk veel kunnen doen. "Als gemeente kan je bijvoorbeeld de leges voor zonnepanelen kwijtschelden. Of je kunt energieneutrale huizen een korting van 20 procent geven op de ozb."

Nog meer suggesties van Minnesma: "Of gooi de stad vanaf 2025 op slot voor niet-elektrisch vervoer. Al neem je daarvoor het jaar 2030, dan is dat tenminste duidelijk. Dan weet iedereen: mijn volgende auto wordt een elektrische." De komende jaren brengen autofabrikanten veel nieuwe elektrische modellen op de markt. "Ik denk dat automobilisten massaal gaan overstappen op elektrische auto's. Dus zorg voor voldoende snelladers in de stad."

Ook 02025, een beweging van energiepioniers die al per 2025 grotendeels over wil op duurzame energie, verheugt zich op een nieuw, groener stadsbestuur. "We zijn blij dat GroenLinks en D66 het goed hebben gedaan," zegt Pauline Westendorp.

"Dat zijn de partijen die al snappen hoe Amsterdam snel over kan op duurzame energie. GroenLinks had in zijn verkiezings­programma staan dat Amsterdam tot 2022 drie wijken fossielvrij gaat maken. Maar nadrukkelijk: samen met de wijken, met de mensen die er wonen en werken. Dat is precies hoe wij het doen hier rond het Olympisch Stadion. Met bedrijven, met buurtbewoners, met scholen, met de voetbalclub."

Samen uitpuzzelen
Door de verkiezingsuitslag gloort de hoop dat er tot 2025 al veel kan gebeuren. "Al voor de verkiezingen zeiden ambtenaren tegen mij: als GroenLinks wint, kunnen we echt aan de slag met de energietransitie. Dan kunnen we naar de pen­sioenfondsen om een miljard euro op te halen voor nieuwe investeringen om hele wijken van het gas af te halen.' Die investeringen kunnen we dan terugverdienen door lagere energie­lasten."

Maar het is niet de oplossing om alles vast te leggen in een nieuw coalitieakkoord. "Niet: zo veel warmtepompen, zo veel windmolens. Dan ga je het weer opleggen. Het doel moet duidelijk zijn. En dan moeten we samen uitpuzzelen hoe we het gaan doen."

Van De Gezonde Stad mag Amsterdam de lat nog wel wat hoger leggen. De lokale duurzaamheidsorganisatie vindt drie aardgasvrije wijken in 2022 te weinig. "We willen toch in 2030 aardgasvrij zijn? Dan moet je over vier jaar wel bij tien wijken zijn. Er zijn er 99 in Amsterdam!" zegt directeur Jaap de Jong.

Ook vindt De Gezonde Stad dat het nieuwe stadsbestuur zich moet richten op doelen voor de komende vier jaar, geen vage ambities voor de verdere toekomst. "Het is al te vaak voorgekomen dat alleen een langetermijndoel werd gesteld en dat er te weinig gebeurde terwijl de wethouder er zelf zat."

Lees ook: Lange weg te gaan voor Amsterdamse energiedoelen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden