Wat als je je als twintiger niet gelukkig voelt?

De twintiger in een relatie zonder kinderen is het gelukkigst, stelt het CBS. Maar wat als je je als twintiger niet gelukkig voelt? Paroolverslaggever Maxime Smit (26) onderzoekt haar eigen leven.

Maxime Smit Beeld Maarten Steenvoort
Maxime SmitBeeld Maarten Steenvoort

Als iemand alles mee zou moeten hebben, ben ik het wel: ik ben jong, gezond, heb een goede opleiding genoten, ben in het bezit van een koophuis en heb een fantastische baan. Maar al die voorspoed ten spijt voel ik me regelmatig helemaal niet gelukkig. Vaker denk ik: wie ben ik, wat doe ik hier op aarde en wist ik het maar, want dan zou ik pas blij zijn. En als ik naar mijn vrienden kijk, weet ik: ook zij voelen zich regelmatig niet gelukkig, maar eerder zoekend.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek is de twintiger die geen kinderen heeft maar wel een relatie qua welzijn en welvarendheid het gelukkigst van allemaal, blijkt uit cijfers die deze week zijn gepubliceerd. Goh, lekkere verrassing, kun je denken. De wereld ligt aan je voeten, alles kan en je hoeft aan niemand verantwoording af te leggen. Hoe kun je dan in godsnaam níet gelukkig zijn? Maar is de twintiger echt zo'n blije vogel? De alleenstaande twintiger scoort in hetzelfde CBS-onderzoek bijvoorbeeld al een stuk minder goed.

Zwaktebod
Twintiger zijn is vaak zo leuk helemaal niet, stellen Birte Schohaus en Marijke de Vries in hun boek De Wereld aan je Voeten. Twintigers van deze tijd hebben alle kansen gehad en moeten het nu waarmaken. Het gevolg: je ervaart vooral een heleboel druk. 'Goede kansen betekenen niet dat je je meteen ook goed vóelt,' zegt Schohaus, die promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen. 'En als alles meezit, durf je vaak niet te zeggen dat je niet blij bent. Want dat voelt als een zwaktebod.'

In de twintig zijn. Het is een raar soort tussenperiode tussen kind en de rest van je leven. Waarin je opeens datgene krijgt waar je al die jaren hard voor geleerd hebt en op gehoopt had: een baan, een inkomen, een huis, een partner. Kortom: je bent af. En dan?

Ik (26) ervaar het twintigersbestaan vooral als een tijd waarin ik me continu afvraag wat ik belangrijk vind en waarin de dingen toch vaak nét anders gaan dan ik had gedacht. Waarin het ene huis zich rap inwisselt voor het andere, waarin relaties waar ik de wereld van verwachtte geen stand houden en waarin iedereen steeds denkt dat ik op een hip feest ben terwijl ik in werkelijkheid op de bank zit. En dat allemaal gecombineerd met een soms tergend gevoel van eenzaamheid en onrust.

En ik ben niet de enige. Een telefonische uitwisseling met een vriendin (28) onlangs op vrijdagavond: Zij: 'Wat doe jij?' Ik: 'Niets. Jij?' Zij: 'Ook niets. En het is de zoveelste weekendavond in mijn eentje.'

Quaterlife crisis?
Gevalletje quarterlife crisis? Mogelijk. Maar bestaat die wel of is dat vooral een uitvinding van verwende jongeren die te weinig echte problemen hebben en te veel tijd om over zichzelf na te denken? Nee, zegt ontwikkelingspsycholoog Gerrit Breeuwsma (RuG). 'Misschien zijn jongeren wat navelstaarderig geworden, maar dat komt vooral doordat het individu al decennia steeds belangrijker wordt gevonden, ook in de opvoeding. Jonge mensen vervolgens voor de voeten werpen dat ze te veel met zichzelf bezig zijn, vind ik hypocriet. Ze kunnen er weinig aan doen.'

Volgens Breeuwsma krijgen zijn studentenpsychologen steeds vaker twintigers over de vloer. Ook psychiaters zeggen dat ze vaker een verdwaasde twentysomething op de bank hebben zitten dan vroeger.
Er kan nogal veel, dus moet er ook veel. Dat is waar menig twintiger tegenwoordig tegenaan loopt, zegt neurowetenschapper Jeroen van Baar (zelf 25). Hij schreef er een boek over: De prestatiegeneratie. 'Er wordt heel veel waarde gehecht aan presteren onder jongeren. Tegelijkertijd is er een enorme keuzevrijheid, maar dat vertaalt zich natuurlijk niet direct in een fantastische baan, hoewel dat idee wel heerst. Als iets niet lukt, ligt het aan jezelf, want je had de kans.'

Vorig jaar was ik een periode overwerkt. Een combinatie van het heel graag goed willen doen en niet zo goed nee kunnen zeggen. Het kwam erop neer dat ik op zondagavond al ging huilen als ik geen leuk verhaalidee had voor de volgende dag. Daarbij voelde ik me enorm schuldig. Wat zeurde ik terwijl ik een baan heb waar generatiegenoten om vechten? Ik héb überhaupt een baan.

Burn-out
Collega's en kennissen - allemaal in de twintig - kennen soortgelijke ervaringen. We hebben fijn werk, maar continu is er de vraag: kan ik het wel, ben ik goed genoeg, moet ik niet nóg beter mijn best doen? Middenmoot is geen optie. Van Baar: 'Een kennis van mij zei laatst dat een vriendin van hem 'gewoon' in een winkel werkt en dat ze op verjaardagen steeds moet uitleggen waarom.' Bij sommige bekenden leidde de druk tot presteren tot een burn-out. Al moe van het werken voordat je goed en wel bent begonnen.

Toch is het nou ook weer niet zo erg als twintiger, zegt 'geluksprofessor', socioloog en emeritus hoogleraar Ruut Veenhoven (Erasmus Universiteit). 'Er zijn ook voordelen in die tijd. Je kunt veel uitproberen: studies, verloofdes. En dat het niet allemaal een succes is, geeft natuurlijk wel een dip, maar je bent niet voor het leven geknakt. Het is ook spannend.'

Volgens Veenhoven zijn twintigers overigens wél relatief gelukkig. 'Er zijn gelukscurves die laten zien in welke periode mensen het gelukkigst zeggen te zijn. Twintigers scoren daarin relatief hoog. Het zijn juist de veertigers die het ongelukkigst zijn. Dat eindigt rond de vijftig en dan schiet het vanaf 65 weer omhoog.'

Aha. De veertiger dus. Die heeft het pas rot. Toch moet ik zeggen dat ik regelmatig jaloers naar ze kijk. Alles al zo lekker duidelijk: huis, gezin en baan op orde. Beetje rust in het hoofd. Heerlijk. Ik kan niet wachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden