Plus

Waste Airbus miljoenen euro's wit in Zuidoost?

Omkoping, smeergeld: er kleven vele affaires en fraudeonderzoeken aan het Europese luchtvaart-concern Airbus. Waste de in Nederland gevestigde vliegtuiggigant via een tot nu onbekende zetbaas in Amsterdam-Zuidoost miljoenen euro's wit?

Beeld ANP

Grijs. Zowel het hoofdkantoor van Airbus Group in Leiden als dat van een onbeduidende dwerg in de luchtvaartwereld, Avinco in Amsterdam-Zuidoost, zijn nietszeggend. Alsof ze er niet toe doen.

Dat is wat Airbus Group betreft bewust. Omdat het concern is samengesteld uit koppige Franse, Britse en Duitse onderdelen, is het hoofdkantoor sinds jaar en dag in het neutrale Nederland gevestigd. De echte besluiten worden in het Franse Toulouse genomen, door een Duitse topman.

Avinco is van heel andere snit. Het is een veredelde occassiondealer in helikopters. Het leidt een papieren bestaan in Amsterdam, waar het wordt beheerd door trustkantoor SGG, een van de vele hulpverleners voor de omstreden brievenbusbranche die de hoofdstad telt.

Het echte werk wordt gedaan op meer mondaine locaties, waar de tweedehands wentelwieken voor miljoenen euro's worden verhandeld, veelal aan de rijken der aarde.

De twee hebben op het oog niets met elkaar te maken, maar in de luchtvaartwereld valt al vijftien jaar op dat Avinco, opgezet door een voormalige middenmanager van Airbus, heel vaak over de mooiste tweedehandsjes uit de Airbusstal beschikt.

De banden tussen Airbus en Avinco zijn veel nauwer dan ze lijken. En het doorsluizen van tweedehands helikopters blijkt daarvan nog het minste uitvloeisel.

Onderzoek van Britse Fiod
Dat besef heeft een lange aanloop. In 2007 wordt 26 procent van de aandelen in de Amsterdamse helikop­terhandelaar gekocht door een bedrijf dat vliegtuigen verbouwt op Malta, Eolia. Die betaalt daarvoor 19,4 miljoen euro. De ontvanger, een zetbaas uit de Emiraten, sluist daags later 16,2 miljoen via een bedrijf in Panama door naar een onbekende bv, waar het spoor doodloopt.

Het lijkt weinig opzienbarend. Totdat zomer 2016 de Britse Fiod onderzoek aankondigt naar 'aantijgingen van fraude, omkoping en corruptie' bij de Nederlandse Airbus Group, vanwege 'onregelmatigheden' bij consultants van het bedrijf.

Airbus zou vliegtuigen aan onder meer China, Indonesië en Turkije hebben verkocht via op het oog onafhankelijke tussenpersonen om zo extra exportkredieten op te strijken, maar die tussenpersonen in het geniep in de zak te hebben.

Het onderzoek kan bij een cocktail andere affaires. Zo lekte dit voorjaar uit dat bij een miljarden­levering van straaljagers aan Oostenrijk in 2003 via tussenpersonen smeergeld zou zijn betaald. Nog vorige week moest het bedrijf erkennen in de VS mogelijk over de schreef te zijn gegaan met betalingen via tussenpersonen en daarbij regels over wapenexporten te hebben overtreden.

16.200.000

Een bedrijf in Malta koopt in 2007 26 procent van de aandelen in Avinco voor 19,4 miljoen. Een zetbaas uit de Emiraten sluist de volgende dag 16,2 miljoen via een bedrijf in Panama door naar een onbekende bv.

Een van de tussenpersonen die onlangs opdoken in een pakket gelekte papieren over Airbus' Britse strapatsen in handen van The Guardian, is het Nederlandse Avinco.

Geparkeerd op Curaçao
Dat geeft plots een heel andere lading aan een anderszins weinig opzienbarende rechtszaak voor de Ondernemingskamer in Amsterdam eind vorig jaar. Daar ruziën de twee aandeelhouders van Avinco, waaronder het Maltese Eolia, over de zeggenschap in het helikopterbedrijf.

Het eigendom van Avinco lijkt via het op papier in Curaçao gevestigde Avinco Group Holdings in handen van een bedrijf in Panama. Op één aandeel na, dat is geparkeerd bij een ander papieren bedrijf op Curaçao: Yellow Sun.

Het is, blijkt uit de Guardianpapieren, een heel bijzonder aandeel, want het geeft de eigenaar het recht te allen tijde het bedrijf uit te kopen, waarmee Yellow Sun in feite de scepter zwaait bij Avinco. Bij de Ondernemingskamer blijkt wie Yellow Sun is: 'een aan Airbus gelieerde vennootschap'.

Bij de andere aandeelhouder, Eolia, gaat het om opvallende bemoeienis met de koop van het Avincobelang in 2007 door een partij die steevast als 'Alpha' wordt aangeduid.

Beeld ANP

Bij de rechtszaak onthullen de Maltezers wie ­'Alpha' is: 'Eolia had geen bemoeienis met de ­Avincodeal en zijn voorwaarden, omdat deze afspraken waren gemaakt tussen Alpha (lees: Airbus) en Avinco Group Holdings.' In feite maakte Airbus die afspraken dus met zichzelf.

De hoogte van de overnamesom die het op het oog onafhankelijke Eolia in 2007 moest afrekenen, werd door Airbus bepaald en via een door Airbus gegarandeerde lening betaald.

Grote schoonmaak
Volgens de advocaten van Eolia had Airbus 'goede, en voorwaar legitieme commerciële redenen zijn bemoeienis in Eolia te beschermen', maar geldt voor de inhoud van die redenen contractuele zwijgplicht. Maar dat obstakel omzeilt Eolia door direct daarna via de rechter opheldering te eisen over de 'antiwitwasbepalingen' bij Avinco.

De Ondernemingskamer vindt het voldoende om Avinco onder curatele te stellen zolang de aandeelhouders er onderling niet uitkomen.

Airbus zegt de zaak te onderzoeken, maar geeft vanwege 'een juridisch geschil tussen derden die hun eigen agenda's hebben' geen commentaar.

Het vliegtuigconcern lijkt bezig met een grote schoonmaak naar aanleiding van alle affaires. Vorige week verkocht het een Britse dochter, Vector Aerospace, die wordt genoemd als doorgeefluik voor omkoopmiljoenen in de affaire in Oostenrijk - iets wat Airbus weerspreekt.

En volgens Eolia staat Avinco 'op het punt te worden leeggetrokken door personen die daartoe zeer waarschijnlijk niet bevoegd zijn'.

Tip Het Parool

Heb je een nieuwstip of nieuwsfoto? Voeg ons toe op Whatsapp. Liever mailen of anoniem tippen? Bekijk hier hoe dat kan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden