Waslijst aan problemen: België stopt met de Fyra

De Belgische spoorwegen NMBS stoppen met de hogesnelheidstrein Fyra. Dat bevestigde Marc Descheemaecker, bestuurder van de NMBS, vanmiddag op een persconferentie. De Nederlandse vervoerder NS zal medio juni een plan presenteren.

Een Fyra-toestel geparkeerd op het rangeerterrein Watergraafsmeer.Beeld ANP

Descheemaecker somde tijdens de persconferentie de grote problemen met de treinen op: losse platen aan de onderkant, losgeraakte metalen plinten aan de bovenkant, roestvorming op een nog nieuwe trein, het risico op lekken van sneeuw in de elektronische componenten. Hij sprak over 'belangrijke en onaanvaardbare veiligheidsrisico's'. Hij noemde sommige problemen 'humoristisch, als ze niet zo pijnlijk zouden zijn'.

Ook het remsysteem was volgens Descheemaecker niet op orde. Het systeem zou niet bestand zijn tegen snelheden van 250 kilometer in winterse omstandigheden. Hij concludeerde: 'Wij hebben nog geen treinstellen afgenomen. Nederland heeft er wel negen afgenomen. Van die negen kunnen we nog twee treinen testen.' De overige treinen staan stil en zijn in vier maanden tijd niet gerepareerd. De NMBS is niet tevreden gesteld door het actieplan van producent AnsaldoBreda. 'Er is nog geen enkele oplossing geïmplementeerd.' Het zou volgens de NMBS ongeveer twee jaar duren om de treinen weer op het spoor te krijgen.

Het Italiaanse bedrijf bevindt zich volgens Descheemaecker financieel 'in moeilijk vaarwater'. 'Wij weten dat AnsaldoBreda al een aantal jaar te koop staat. Waar gaan we wisselstukken krijgen als het bedrijf verder financieel in de problemen raakt?' De NMBS heeft geen vertrouwen meer in de producent. 'Daarom heeft de NMBS ook nog geen treinen afgenomen.' Alles bij elkaar opgeteld heeft de NMBS besloten het contract met AnsaldoBreda te verbreken.

Inschattingsfouten
De Belgische vervoerder had voor 37 miljoen euro een aanbetaling gedaan bij de Italiaanse producent. Dat voorschot kan de NMBS terugkrijgen. Ook zijn er 'verschillende miljoenen' aan kosten gemaakt door de vele jaren die het Fyra-project in beslag nam. De NMBS gaat procederen tegen AnsaldoBreda om zo veel mogelijk van dat geld terug te krijgen. Volgens Descheemaecker hebben alle partijen die betrokken waren bij het project in de aanschaffase inschattingsfouten gemaakt.

In het najaar moeten er volgens Descheemaecker twaalf dagelijkse verbindingen rijden tussen Nederland en België. Ook het aantal Thalys-verbindingen zou mogelijk omhoog kunnen van negen naar twaalf per dag. Daarnaast zou de Eurostar, die nu tussen Brussel en Londen rijdt, in de toekomst ook Rotterdam kunnen aandoen. Andere oplossingen moeten nog besproken worden met de NS, concludeerde de baas van de NMBS.

De Belgische spoorwegen hebben nog geen plannen voor een alternatieve hogesnelheidstrein. De vervoerder wil eerst met bestaande treinen het aantal verbindingen tussen Nederland, België en Frankrijk opvoeren. De prioriteit ligt 'bij de reiziger die vandaag de dag in de kou staat'.

De NMBS heeft het besluit gedeeld met de Nederlandse Spoorwegen. 'Nederland zit in een moeilijkere situatie.' De Belgische spoorwegen zullen zich niet mengen in de Nederlandse besluitvorming over de aangeschafte treinen, maar wil wel optrekken met de NS om alternatieve verbindingen mogelijk te maken.

NS
De Nederlandse Spoorwegen (NS) komen medio juni met een plan voor de treinverbindingen tussen Nederland en België. Dat zei de NS in reactie op het besluit van de NMBS om met Fyra te stoppen.

De NS zegt over twee weken met conclusies naar de staatssecretaris te komen 'op basis van het onderzoek naar de technische gesteldheid van de Fyra V250-trein'. Tevens presenteert de NS dan, in overleg met het ministerie, een plan voor de treinverbindingen Nederland-België.
De NS benadrukte dat dat conform de afspraken is met de staatssecretaris en de aandeelhouder.

Aanhoudende perikelen
Wegens de aanhoudende perikelen met de gloednieuwe hogesnelheidstrein tussen Amsterdam en Brussel eiste de NMBS eind januari verbeteringen van AnsaldoBreda. Het bedrijf kreeg 3 maanden de tijd. Eind april zei NMBS de verbeterplannen te gaan evalueren en op basis daarvan een besluit te nemen.

Vandaag besprak de raad van bestuur van de NMBS het dossier. Na afloop vond een persconferentie plaats waarop het bedrijf aankondigde niet met de treinen verder te gaan.

De Fyra, een prestigeproject van met name de Nederlandse Spoorwegen, ging in december rijden, maar kampte meteen al met veel problemen. Nadat onder winterse omstandigheden een stuk plaatwerk onder de trein vandaan was gevallen, werd de Fyra internationaal uit de roulatie genomen.

Kritiek
Kamerleden reageerden eerder van dag al zeer kritisch. Liesbeth van Tongeren (GroenLinks): 'Met de Fyra wilden dit en vorige kabinetten voor een dubbeltje op de eerste rij zitten. Maar goedkoop is duurkoop. De Fyrasoap heeft ons miljoenen euro's gekost. De Belgen stoppen er nu mee. Ik wil snel in debat met staatssecretaris Mansveld over wat dat betekent voor Nederland.'

Farshad Bashir (SP) twitterde: 'Ik hoop dat Mansveld het bonnetje nog heeft! Het is nu tijd om ons geld terug te vragen en daarmee fatsoenlijke treinen te kopen! Ik wil graag tijdens het vragenuurtje staatssecretaris Mansveld vragen om ook in Nederland te stoppen met Fyra.'

Sander de Rouwe van het CDA twitterde eerder vandaag: 'Als het bericht klopt, is parlementaire enquête onontkoombaar.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden