IDFA 2013

Wakker worden in een boze droom

Veel films op het IDFA zouden de titel 'Wakker worden in een boze droom', de nieuwe documentaire van Peter Lataster en Petra Lataster-Czisch, kunnen hebben.

Donald Rumsfeld in 'The unknown known' Beeld IDFA
Donald Rumsfeld in 'The unknown known'Beeld IDFA

In een bomvol en muisstil Tuschinski ging 'Wakker worden in een boze droom' in première, van Peter Lataster en Petra Lataster-Czisch. We kennen het duo van 'Niet zonder jou', het aangrijpende portret van Latasters aftakelende moeder. Nu volgen ze drie vrouwen met borstkanker; bij twee van hen moet een borst worden afgezet, de derde krijgt een borstbesparende operatie. Plotseling staan hun leven, en dat van hun omgeving, volledig op zijn kop.

De makers volgen de vrouwen in hun gesprekken met een oncoloog en kijken mee met de behandelingen in het Antoni van Leeuwenhoek, maar portretteren hen ook thuis. Met veel inlevingsvermogen tonen de Latasters het verschil in de reacties van de vrouwen. De één voelt zich mismaakt door het verlies van een borst, de ander vindt het sneuer voor haar man dan voor haarzelf. De één houdt emoties op afstand, de ander wordt meegesleurd door verdriet.

'Wakker worden in een boze droom' richt ook een monument op voor de artsen en verpleegkundigen die het cliché van de patiënt als nummer onderuithalen. De film is een prachtig voorbeeld van de Nederlandse humane en sociale documentairetraditie. Geen sensatie, maar inleving en betrokkenheid.

Rithy Panh
'Wakker worden in een boze droom' zou de titel van veel films op het IDFA kunnen zijn. Dat geldt zeker voor het oeuvre van de Cambodjaanse filmmaker Rithy Panh, de hoofdgast van het festival.

Panh was dertien toen in 1975 de Rode Khmer in Cambodja de macht greep. Panh, zijn familie en de overige twee miljoen inwoners van de hoofdstad Phnom-Penh werden naar agrarische werkkampen verbannen. Toen het regime vier jaar later door de Vietnamezen werd verdreven, kwam Panh, die als enige van zijn familie de ontberingen had overleefd, via Thailand in Frankrijk terecht, waar hij zich tot filmmaker ontwikkelde.

Rode Khmer
Bijna al zijn films gaan over de verschrikkingen van het Rode Khmer­regime, dat naar schatting twee miljoen Cambodjanen - een kwart van de bevolking - de dood injoeg, maar niet eerder maakte hij zo'n persoonlijke film als 'The missing picture'.

Panh gaat erin op zoek naar zijn 'verloren jeugd' in de werkkampen, waarvan uiteraard geen beelden bestaan. Over het leven in de kampen werden alleen propagandafilms met vrolijk zingende arbeiders gemaakt. Om zijn persoonlijk herinneringen zichtbaar te maken, gebruikt Panh in 'The missing picture' kleipoppetjes. Dat werkt fantastisch. We leven volledig mee met de poppetjes en de gruwelen die zij ondergaan.

Extremisme
'The missing picture' is een verbijsterende film over ideologisch extremisme. Dat komen we ook tegen in 'The unknown known', waarin Errol Morris de Amerikaanse oud-minister van Defensie Donald Rumsfeld, de architect van de oorlog in Irak, laat terugblikken op zijn politieke loopbaan en beslissingen na 11 september.

Wie een film verwacht zoals 'The fog of war', waarin Robert McNamara, defensieminister in de tijd van de Vietnamoorlog, kritisch terugblikt op zijn desastreuze beleid, komt bedrogen uit. Rumsfeld manifesteert zich niet als een man die gewetensvol terugkijkt, maar als een verbale straatvechter die zijn tunnelvisie, die tot de inval in Irak leidde, camoufleert met woordspelingen en dooddoeners. ('In elke oorlog gebeuren dingen die niet zouden moeten gebeuren.') Dat deze man over oorlog en vrede ging, is een beangstigende gedachte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden