Plus

Waarom veel Amsterdamse mavo's een havo beginnen

In Amsterdam beginnen veel categorale mavo's een havoafdeling, om meer kinderen de kans te geven op te klimmen en toch op hun eigen school te blijven. 'Ouders vragen: hoe komt mijn kind zo snel mogelijk naar de havo?'

June (rechtsvoor) in de havokansklas van het Over-Y College in Amsterdam-NoordBeeld Dingena Mol

Eigenlijk wilde June Kerstens (12) geen havo-advies. "Ik wilde zo graag naar het Over-Y College," zegt ze. Haar moeder zat hier. Veel familie heeft op deze mavo gezeten. "Het is drie minuten van huis."

Maar ze kreeg mavo/havo-advies.

Gelukkig kon ze toch naar de school in Amsterdam-Noord. Er is een 'havokansklas', voor kinderen die havo wel aankunnen, maar net wat meer begeleiding nodig hebben.

June is overigens een uitzondering. De meeste kinderen willen, of moeten van hun ouders, als het kan naar de havo. Havo is een soort minimum geworden voor veel ouders. Met het oog op vervolgopleidingen en latere banen en salarissen.

Opklimmen
Maar ook al willen veel vmbo-t'ers graag naar de havo, opklimmen naar dat volgende niveau is niet evident. Mavo's zijn categoraal geworden, en havo's stellen vervolgens hoge eisen - wie een mavo-diploma heeft, moet ook gemiddeld een 6,8 staan. Bovendien laat rapport op rapport zien dat kinderen van laagopgeleide ouders een lager advies krijgen dan verdiend.

En eenmaal op het vmbo, kán je wel naar de havo, maar het is niet makkelijk. Zelfs binnen brede scholengemeenschappen is opklimmen best lastig. Zo lastig dat staatssecretaris Sander Dekker en minister Jet Bussemaker een paar miljoen euro investeren om die aansluiting beter te maken.

Partijen als GroenLinks, D66 en de PvdA hebben de aansluiting tussen vmbo-t en havo in hun verkiezingsprogramma opgenomen. Want dat slechts een op de zes vmbo-t'ers naar de havo gaat, en 65 procent van hen ook echt een diploma haalt, vindt men in Den Haag te weinig.

In Amsterdam doen twee categorale scholen, het Over-Y en het Sweelinck College, waar alleen vmbo-t (de voormalige mavo) wordt aangeboden, al een voorzet en beginnen vanaf volgend jaar een havo. Juna heeft dus geluk, de komende twee jaar mag ze blijven.

Zusterschool
Een derde school, de Bredero Mavo, geeft alle leerlingen les op mavo én havoniveau.

"Ouders die hier binnen komen, vragen vaak hoe hun kind zo snel mogelijk naar de havo kan," vertelt Martin Verhoeven van de Bredero Mavo. "We zien ook steeds meer kinderen met een mavo-havoadvies." Dat deed de school twee jaar geleden besluiten alle vakken op beide niveaus te geven. Zo krijgen alle leerlingen de kans zich te bewijzen. Wie de havo aankan, kan door naar zusterschool De Nieuwe Havo.

Bij het Over-Y College merkten ze dat kinderen in de havokansklas het fijn vonden om op een kleine school te zitten waar veel begeleiding is. "Je kunt als mavoleerling wel naar een scholengemeenschap gaan, maar dan ben je toch de leerling, hoe goed je ook presteert, die het laagste niveau doet," weet Ellen Veenker, directeur van het Over-Y.

"Op vmbo-t-scholen ben je juist een van de besten." En voor wie wel wil opklimmen heeft het Over-Y goede afspraken met scholengemeenschap Damstede. Maar dan moeten leerlingen wel van school.

Overstap
Dat is ingrijpend voor leerlingen. Bovendien betekent het ook een terugloop in scholieren­aantallen. Veenker: "We willen die aantallen, twee jaar geleden nog 55 kinderen, niet kwijt. We gunnen ze natuurlijk het hoogste niveau, maar als ze bij ons blijven, kunnen we ze nog beter begeleiden."

Vanaf volgend jaar biedt de school drie jaar havo. Jaar vier en vijf, als leerlingen een profiel kiezen en er een heleboel vakken bijkomen, moeten scholieren nog wel naar een andere school. "Na de onderbouw de overstap maken is een natuurlijk moment," legt Veenker uit. "Wij hebben geen plannen om de bovenbouw aan te bieden."

Het Sweelinck College zal wel vijf jaar havo verzorgen. De school in Zuid zag een groeiende behoefte aan mavo-havoplekken. In de hele stad krijgen basisschoolkinderen steeds hogere adviezen. Het aantal havo- en vwo-leerlingen stijgt, het aantal vmbo'ers daalt (licht).

"We zagen dat het aantal leerlingen op school afnam en dat basisscholen categorale mavo's afraden," zegt directeur Martine Uleman. Het idee is dat stapelen, diploma's op verschillende niveaus halen, moeilijker is op een categorale school. Onzin, vindt Uleman. "Wij werkten ook al goed samen met de havo van het Gerrit van der Veen College."

Huiverig
Toch gaat het Sweelinck volgend jaar havo aanbieden. "Maar we doen alleen het profiel Economie en Maatschappij, zodat we ons onderscheiden en specialiseren."

Volgens Anneke Westerhuis, onderzoeker bij het Expertisecentrum Beroepsonderwijs, was het een kwestie van tijd dat mavo's een havo zouden toevoegen. "Je ziet nu al veel vmbo-scholieren die door willen naar de havo, maar havoscholen zijn vaak huiverig voor die groep. Vmbo'ers zijn een andere manier van lesgeven gewend."

Deze nieuwe tendens is emancipatoir, zegt Westerhuis. "Sommige kinderen hebben havo in hun mars, maar hebben het thuis bijvoorbeeld zwaar. Voor die leerlingen is het een beetje een herkansing."

AdviezenBeeld Jorris Verboon
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden