Column

Waarom Trump en Erdogan niets in het geheim doen

Theodor Holman
Theodor Holman Beeld Wolff
Theodor HolmanBeeld Wolff

Een machtig man is altijd trots op zijn immorele daden. Als hij iets heeft gedaan wat onze moeders niet zouden goedkeuren, is hij daar fier op. Hitler was bijvoorbeeld trots op zijn Jodenvernietiging.

Op de middelbare school griezelden we altijd van de verhalen van de Romeinse keizer Caligula van wie werd gezegd dat hij zich de testikels van zijn slaven en gevangenen liet serveren als lekkernij - een gerecht dat hij zelf had bedacht en waar hij zeer voldaan over was.

Hij was ook trots op het feit dat hij tijdens rijkelijke banketten zijn drie zusters na elkaar naaide. Wie deed hem dat na? Niemand stak z'n vinger op.

Keizer Nero schijnt er trots op te zijn geweest dat hij zijn eigen zwangere vrouw had doodgeschopt - en dat is eigenlijk nog de minste van de enorme hoeveelheid verderfelijke misstappen die op zijn naam staan.

Je zou echte macht kunnen definiëren als het eindresultaat van een grote hoeveelheid welbewust immorele daden. Erdogan laat geen mensen stiekem arresteren. Integendeel. Poetin laat er ook geen twijfel over bestaan dat mensen zomaar opgepakt kunnen worden.

Wie tegenwoordig een vorm van macht wil die wij gevaarlijk vinden, zal dus met grote trots dingen doen waarvan wij vinden dat ze immoreel zijn.

Hij doet ze niet in het geheim. Integendeel: het geheim van de macht is openbare immoraliteit. Trump is openlijk trots op zijn daden waarvan de PvdA vermoedelijk vindt ze dat ze onbehoorlijk zijn.

Een geheime racist of fascist bestaat feitelijk niet, of het is de kleinburgerlijke meeloper die beseft dat hij 'foute' gedachten heeft, maar ze niet durft te uiten ("Nee, hoor, ik ben geen fascist"). Hij verbergt zich achter andermans lef.

In feite komt dat maar weinig voor. In de oorlog waren de NSB'ers er ook trots op dat ze NSB'ers waren. Net als IS en zijn aanhangers. Hun onthoofdingsfilmpjes zijn lofzangen op hun eigen club.

Tegenwoordig wordt er steeds maar geroepen dat die of die een fascist of een racist is, maar dat is meestal flauwekul. Het ware fascisme en het ware racisme willen graag met hun inzichten naar buiten ­treden. De heimelijke racisten en fascisten zullen nooit macht krijgen, die kunnen ze niet aan.

De woorden fascist en racist hebben aan zeggingskracht ingeboet doordat men te vaak de verkeerden daarvan heeft beschuldigd. Racisten en fascisten zijn bij uitstek idolaat van hun denkbeelden en daardoor herken je ze dus onmiddellijk.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief. Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden