Waarom loste Amsterdam het probleem met studentenwoningen niet eerder op?

Amsterdam kwam deze week met een plan om het tekort van studentenwoningen in te perken. Maar waar komt dat tekort vandaan en waarom is het niet al eerder opgelost?

Studenten koken in een Amsterdams studentenhuis. Beeld Marc Driessen

De eerste berichten over problemen met het huisvesten van studenten stammen uit de jaren zestig. In die tijd werd er eigenlijk nog niet voor hen gebouwd.

'De eerste echte studentenhuisvesting in Amsterdam is het gebouw in de Weesperstraat, dat stamt uit 1966,' zegt Wim de Waard, specialist studentenhuisvesting bij wooncorporatie De Key. 'Pas in de jaren zeventig gingen de corporaties op grotere schaal studentenwoningen bouwen.'

Maar ook dat voorkwam niet dat er een chronisch tekort bleef. 'De groei van het aantal studenten is over de jaren zo groot geweest, dat ik me afvraag of je daar ooit genoeg woningen voor had kunnen bouwen.'

Er viel gewoon niet tegenop te werken, zegt ook directeur Heleen de Vreese van de Amsterdamse vestiging van studentenhuisvester Duwo. 'Nog elk jaar groeit, mede door de internationalisering, het aantal studenten in Amsterdam.'

Zolders of souterrains
Die groei is niet de enige oorzaak van de tekorten. In de afgelopen decennia hadden verschillende ontwikkelingen invloed op de voorraad studentenwoningen. De Waard: 'Eén ervan was de stadsvernieuwing in de jaren zeventig. Veel studenten woonden op zolders of in souterrains van oude gebouwen, maar die werden allemaal platgegooid. En in de nieuwe woningen was geen extra ruimte voor een student.'

Een andere factor hadden de studenten deels aan zichzelf te danken: 'Eind jaren tachtig werden onder druk van onder andere de studentenvakbonden de studentenwoningen opengesteld voor werkende jongeren. Zij vonden dat de werkende jongeren dezelfde rechten moesten hebben als studenten.'

Vervolgens was er in de jaren negentig gewoonweg te veel vraag naar andere soorten woningen, voor gezinnen en ouders bijvoorbeeld. Ook de doorstroming was een probleem, zegt Duco Stadig, oud-wethouder Volkshuisvesting: 'Het raakte verstopt doordat oud-studenten te lang in de voor studenten bedoelde woningen bleven zitten.'

Misbruik
In 2004 kwam de studentenhuisvesting weer op de agenda van de gemeente - het tekort groeide tot 9.900 woningen in 2005. 'Duwo werd toen gevraagd om naar Amsterdam te komen om meer studentenwoningen te realiseren, omdat er toen weinig werd gebouwd in Amsterdam,' zegt De Vreese.

Ook werden maatregelen genomen tegen misbruik, zoals als het campuscontract waardoor studenten de woning moesten verlaten als ze klaar waren met studeren.

Maar dat verklaart nog steeds niet dat na bijna jaar tien bouwen het tekort nog bijna net zo groot is. 'Wat we niet moeten vergeten, is dat er altijd een tekort is aan woningen in Amsterdam en het tekort aan studentenwoningen daar onderdeel van is. Tel daar de groei van het aantal studenten bij op en er ontstaat een chronisch probleem,' zegt De Waard.

De verwachting is wel dat door het leenstelsel de groei iets minder zal zijn dan in de afgelopen jaren. De Waard verwacht daar alleen geen al te grote effecten van. 'Een kleine dip is wel te verwachten, maar over vier jaar weten studenten niet meer anders dan dat ze moeten lenen.'

Een andere ontwikkeling is echter dat de groei rond 2022 zal stabiliseren doordat er dan gewoonweg minder jongeren zijn. Dat betekent dat het gat dan kan worden dichtgelopen. Maar voorlopig moeten studenten dus nog flink zoeken naar een kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden