Plus

Waarom heeft Amsterdam nog geen nieuwe middelbare islamitische school?

Waarom krijgt Amsterdam maar geen nieuwe middelbare islamitische school? 'Ze zijn wantrouwig, bang te worden weggezet als radicalen.' Deel 1 van een tweeluik.

Het in 2010 gesloten Islamitisch¿College AmsterdamBeeld Elmer van der Marel

Hij bekeerde zich tot de islam in een salafistische moskee. Saoedi-Arabië noemt hij 'mijn tweede thuisland'. Tegenover sjeiks in Golfstaten klaagt hij over discriminatie van moslims in Nederland.

De couppoging in Turkije was een 'zionistisch-westers complot'. En hij twittert over een verband tussen het beleid van de Amsterdamse wethouder Simone Kukenheim en haar geloof: 'Joodse (!) wethouder Kukenheim blokkeert islamitisch voortgezet onderwijs.'

Bemiddelaar
Was getekend: Arnoud van Doorn, Haags gemeenteraadslid van de islamitische Partij van de Eenheid. De bekeerde oud-PVV-politicus geldt in het Midden-Oosten als hét voorbeeld van wat de islam vermag: een dwalende naar het rechte pad leiden. Van Doorn heeft contacten met prominenten in de Arabische wereld. Hij afficheert zich als bemiddelaar bij donaties aan de moslimgemeenschap in Nederland en elders in Europa.

Tegenover Het Parool benadrukt Van Doorn niet namens degenen te spreken die al zeven jaar lang proberen een middelbare islamitische school in Amsterdam op te richten: de Stichting Islamitisch Onderwijs (SIO). Maar soms spreekt hij van 'wij' en 'ons' als het gaat om die stichting.

Zijn fractiegenoot en vriend Abdoe Khoulani was secretaris van de SIO, tot hij aftrad na ophef over een tweet waarin hij IS aanmoedigde.
Er zijn meer banden met de Partij van de Eenheid. Een broer van Soner Atasoy, de mediaschuwe voorzitter van de stichting, zegt mede op verzoek van Van Doorn kandidaat te zijn geweest voor de Partij van de Eenheid bij de laatste raadsverkiezingen in Amsterdam.

In de campagne pleitte ook hij voor een opvolger van het Islamitische College Amsterdam (ICA), dat in 2010 ten onder ging aan wanbeleid.

Tegenwerking
Stichtingsvoorzitter Soner Atasoy probeert ook in Den Haag, met een andere stichting, een islamitische middelbare school op te richten. In de Haagse gemeenteraad is de Partij van de Eenheid zijn enige steunpilaar. Net als in Amsterdam stuit hij op tegenwerking van het stads­bestuur en van de staatssecretaris van Onderwijs, Sander Dekker.

Met de wet in de hand lijkt realisatie van een school in Amsterdam eenvoudig. In tegenstelling tot Den Haag heeft Amsterdam voldoende potentieel aan islamitische leerlingen, waarmee de voornaamste horde kan worden genomen. Dat dat niet gebeurt, komt door de achtergrond van de initiatiefnemers.

De SIO werd in 2010 opgericht door medewerkers van het toen net ter ziele gegane ICA, wat bij de beleidsmakers de vrees voedt voor een herhaling van dat debacle. Daar komen personele banden bij tussen het ICA en de islamitische As-Siddieqbasisscholen, die werden bestuurd door de salafistische imam Abdel el Shershaby en inmiddels door diens rechterhand. Het duo leidt de regelmatig in opspraak gekomen El Tawheedmoskee in West.

Den Haag, Amsterdam en het ministerie van Onderwijs voeren een juridische uitputtingsslag met Atasoys stichtingen. Maar Atasoy is hardnekkig. "Het is een principekwestie," zegt Arnoud van Doorn. "Het gaat om de vrijheid van onderwijs. Deze mensen zullen niet opgeven."

'Pathologische leugenaar'
De vrijheid van onderwijs geeft de staatssecretaris weinig ruimte een aanvraag te weigeren. Toch doet hij dat, dankbaar verwijzend naar de tweet waarmee stichtingsbestuurder Khoulani zich vrolijk maakte over de opmars van IS in Irak en de halfslachtige wijze waarop zijn mede­bestuurders daarvan afstand namen.

Hoewel Dekker VVD'er is, ontwaart Arnoud van Doorn vooral een PvdA-lobby achter het verzet. "De PvdA bevat een stroming die een polderislam wil, zonder hoofddoeken, ­zonder baarden en zonder Koran. De assimilatieagenda. Marcouch en Aboutaleb zijn buigmoslims."
Hoe Atasoy er zelf over denkt laat zich raden. Hij en de andere stichtingsbestuurders weigeren vragen te beantwoorden. De enige reactie komt via de mail: "U kunt met uw achterlijke vragen, naast pathologisch leugenaar Sander Dekker en republiek Amsterdam, de boom in."

Wantrouwig en bang
Volgens de anonieme ingewijde zijn de stichtingsbestuurders 'wantrouwig en bang te worden weggezet als radicalen'. Volgens de bron vertegenwoordigt de SIO een gematigde stroming van de islam, 'al is er een bestuurslid dat weigert vrouwen een hand te geven'.

Binnen de Amsterdamse politiek is Atasoy vrijwel onbekend. In 2014 maakte hij een keer gebruikt van het recht om in te spreken in de gemeenteraad. Zijn verwijt dat het stadsbestuur al jaren wanbeleid voert, leverde hem weinig goodwill op. Op het ministerie maakte hij zich evenmin geliefd met een persbericht waarin hij staatssecretaris Dekker een 'pathologische leugenaar' noemde. Op zijn beurt zou Dekker Atasoy in een vertrouwelijke brief hebben ­beticht van het bedreigen van ambtenaren. ­Ondertussen blijft Atasoys onderwijsvisie in ­nevelen gehuld.

"Ze hebben een onderwijsplan dat klinkt als een klok," zegt de eerder genoemde ingewijde. "Maar daar komen ze pas mee als overheidsfinanciering vaststaat."

Gegijzeld
Onder druk van de Raad van State heeft Amsterdam deze maand een locatie aangeboden waar Atasoy een school zou kunnen beginnen: een kavel aan de Naritaweg bij station Sloterdijk. Niet bepaald het door de SIO gewenste bestaande schoolgebouw. Maar zonder positief besluit van Sander Dekker over financiering van de school is de locatie toch niet van belang.

Waarschijnlijk gaat de SIO in beroep tegen Dekkers laatste afwijzing, waardoor de zaak verder voortsleept. Tot frustratie van Yusuf Altuntas, directeur van de Isbo, de landelijke organisatie van islamitische schoolbesturen.

Zijn Amsterdamse achterban vraagt herhaaldelijk waar de nieuwe middelbare school toch blijft. Altuntas is sceptisch over het onderwijsniveau dat Atasoys stichting denkt te bieden. "Ik heb eerder gezegd dat ze ons daarvan moeten overtuigen. Dat kunnen ze niet. Ze kunnen de media niet eens te woord staan."

Geen wettelijke ruimte
Maar zolang de aanvraag van de SIO op tafel ligt, is er geen wettelijke ruimte voor een ander initiatief, van minder omstreden partijen. "De SIO houdt de islamitische gemeenschap ­gegijzeld," zegt PvdA-raadslid Sofyan Mbarki. "Er is vraag naar een school, maar met deze stichting gaat die er niet komen."

Volgens de eerder aangehaalde ingewijde hebben de stichtingsleden nooit overwogen plaats te maken, zoals Dekker wil. "Ze hebben hun trots en eer." In 2014 zinspeelde Atasoy op een particuliere islamitische school als de overheid niet over de brug komt. "Ze hebben contacten met mensen die aardig veel geld hebben," zegt de ingewijde. Speelt Arnoud van Doorn, met zijn nauwe contacten met de Golfstaten, daarbij een rol? "Dat zou me niet verbazen."

"Het geld hoeft niet per se uit het buitenland te komen," zegt Van Doorn zelf. "Ook in Nederland zijn particulieren en bedrijven bereid tot steun. Maar een particuliere school zou een knieval ­betekenen voor de staatssecretaris."

Op naar niemandsland

Juridisch niemandsland doemt op, als op 1 augustus de aanvraag voor een islamitische middelbare school in Amsterdam verjaart. Dan is het zes jaar geleden dat het verzoek van de stichting van Soner Atasoy in behandeling werd genomen. Als de school dan nog niet kan openen, vervalt de aanvraag.

Atasoy kan een nieuwe aanvraag indienen. Om die te dwarsbomen volgt dan ook een aanvraag vanuit de Isbo, de landelijke organisatie van islamitische schoolbesturen, zegt directeur Yusuf Altuntas.

"Het leerlingenpotentieel in Amsterdam is groot genoeg voor één islamitische school. Bij twee aanvragen deelt het ministerie het aantal potentiële leerlingen door de helft en worden beide aanvragen verworpen. Zo gijzelen we elkaar."

Maar het kan dat Atasoys stichting in een lopend hoger beroep alsnog overheidsfinanciering verkrijgt. Hoe dat valt te rijmen met het verjaren van de aanvraag uit 2011, is onduidelijk, aldus een woordvoerder van het ministerie. "Voor deze situatie bevat de wet in feite geen regeling."

Lees ook deel 2 van deze serie: Heeft Amsterdam te weinig lef voor een islamitische middelbare school? [+]

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden