Plus

Waarom grepen toezichthouders niet in bij MC Amstelveen?

Waarom grepen toezichthouders niet tijdig in bij het failliete MC Amstelveen? Commissarissen en bestuur hadden een hechte band.

Het ziekenhuis ging eerder dit jaar failliet. Beeld Floris Lok

Niet links, niet rechts, maar onafhankelijk. Zo afficheert Eppo Horlings zich, als accountant regelmatig gastdocent bij universiteiten en auteur van verschillende boeken. Financieel activist Pieter Lakeman 'kan tegen mij niet op', zegt Horlings in 2010 in vakblad Accountant. "Ik ken mijn kwaliteiten en ik weet wat ik doe."

Is dat ook zo bij het faillissement van Medisch Centrum Amstelveen dit voorjaar? De curator heeft aanwijzingen van onbehoorlijk bestuur. Bestuurder Mario de Wit zou miljoenenverliezen jarenlang hebben weggemoffeld. Had Horlings als toezichthouder iets in de gaten?
Zelf vindt hij dat hem niets valt te verwijten: "Ik heb er geen enkel slecht gevoel over."

Miljoenenverliezen
Maar zijn collega-toezichthouder Janneke Schermers (ex-Kamerlid van het CDA en oud-inspecteur voor de gezondheidszorg) rook in 2015 onraad. "Ik ben gestopt omdat ik geen vinger kreeg achter de financiën. Er waren steeds problemen met betalingen. Steeds werd gezegd: het wordt opgelost. Dat gebeurde niet."

De curator meent ook dat vanaf 2015 duidelijk was dat het ziekenhuis op een debacle afstevende. In twee aan MC Amstelveen verbonden bv's werden toen al miljoenenverliezen geleden.

Horlings vindt dat die bv's buiten zijn toezicht vielen. Hij was en is toezichthouder van Stichting MC Amstelveen, de vergunninghouder van het ziekenhuis. De feitelijke exploitatie speelde zich af via de bv's, waar stichting en toezichthouders buiten stonden. Horlings: "Ik keek naar de kwaliteit en continuïteit van de zorg en die zijn nooit in gevaar geweest."

Toezichthouder
De curator vindt dat een te beperkte uitleg. De stichting en de bv's zijn volgens hem niet los van elkaar te zien. Dat zegt ook oud-toezichthouder Schermers: "Mario de Wit was de baas."

De banden tussen De Wit en Horlings beperken zich niet tot MC Amstelveen. Zijn ze niet te hecht voor een toezichthouder? Horlings is ook commissaris bij GGZ Interventie, een op verslavingszorg gericht bedrijf waar De Wit aandeelhouder is.

Verwarring is er over banden tussen Horlings en Solutions, de grootste particuliere verslavingszorginstelling van Nederland, waarvan Mario de Wit grondlegger en topman is. Op de website stond Horlings tot eind vorige week vermeld als toezichthouder. Na vragen van deze krant is hij van de site verwijderd.

Gebrekkige registratie
De jaarrekeningen van Stichting MC Amstelveen over 2013 en 2014 werden gecontroleerd door een accountant die lid is van coöperatie IUS, waar Horlings voorzitter is. Opereerde die accountant wel onafhankelijk, nu zijn baas toezicht hield?

Horlings: "Dat is maar net hoe je erin staat. Als accountant zijn we allemaal zelfstandig. Hoe kijk je aan tegen afhankelijkheid? Ben je het in mind? Ik ken die man persoonlijk, een uitstekend accountant. Ik heb nooit het gevoel gehad dat wij een relatie hadden die negatieve invloed zou kunnen hebben."

Op voorspraak van De Wit werd Horlings in 2012 toezichthouder. "Ik had met De Wit afgesproken dat ik in een soort toezichtrol bij de stichting zou komen." Bij de Kamer van Koophandel staat hij pas vanaf januari 2016 vermeld. De Wit noch Horlings heeft een verklaring voor de gebrekkige registratie. Volgens de Kamer van Koophandel is dat een economisch delict waarop een boete staat van maximaal 20.500 euro.

Rekeningen
Horlings' accountantskantoor Horatio deed werk voor MC Amstelveen. In 2012 detacheerde Horlings een accountant bij het ziekenhuis. Ook hiervan vindt Horlings dat het geen beletsel was voor onafhankelijk toezicht: "In het begin moet je inventariseren hoe het zit."

Bij de afwikkeling van het faillissement is veel te doen over rekeningen die Horlings bij MC Amstelveen indiende voor de detachering. De curator spreekt van valse facturen. De Wit en Horlings ontkennen. Volgens De Wit ging het om enkele maanden management fee voor de accountant van Horatio, gemiddeld 28.000 euro per maand. "De facturen zijn verrekend. Ik werk wel eens voor Horatio en we strepen facturen tegen elkaar weg, dus we betalen elkaar niet. Dat zou onzinnig zijn."

Horlings heeft een andere lezing: "Ik heb voor twee maanden een factuur gestuurd. Een gedeelte is betaald."

Mede vanwege de precaire financiële situatie van het ziekenhuis besloot Horlings niet het volle pond te vragen. "Ik heb, na aandrang tot betaling, gezegd dat ik het bedrag zou crediteren, maar dan wel per omgaande de beloning voor mijn interne toezichthoudende rol bij de stichting betaald wilde zien."

Kort geding
De facturen zijn inzet van een kort geding vandaag bij de rechtbank in Haarlem, waar de curator van MC Amstelveen geld claimt dat De Wit onrechtmatig zou hebben weggesluisd. Dat geld stond eerst op een rekening van Blenheim Advocaten, het kantoor van Arjen Paardekooper. Paardekooper is sinds eind vorig jaar voorzitter van de raad van toezicht van Stichting MC Amstelveen. Hij is tevens commissaris bij De Wits bedrijf Solutions en bij GGZ Interventie. Hij verwijst naar Horlings voor commentaar.

Na lezing van dit artikel ontkent De Wit te hebben gezegd dat hij werk deed voor Blenheim Advocaten en Horatio. "Het was bedoeld als voorbeeld, dus uw tekst is onjuist." Horlings laat in het midden of De Wit ooit voor hem heeft gewerkt, maar zegt: "Horatio heeft nimmer een factuur van De Wit ontvangen of betaald."

Lees ook: Faillissement MC Amstelveen leidt tot financiële oorlog [+]

'Elke schijn voorkomen'

Rienk Goodijk houdt zich als hoogleraar aan de VU bezig met de aansturing van bedrijven in het semipublieke domein, zoals ziekenhuizen. Ervan uitgaande dat de vermelde feiten juist zijn, vallen hem een paar zaken op:

"Als de accountant die de jaarrekeningen controleert in dienst is van een bedrijf van een lid van de raad van toezicht, kunnen vragen gesteld worden bij de onafhankelijkheid van die accountant. De grenzen van wat wel of niet kan zijn niet zwart-wit, maar uitgangspunt is dat elke schijn van belangenverstrengeling dient te worden voorkomen. Dat iemand de verschillende belangen of petten goed kan scheiden (en wellicht kan die accountant dat), doet er niet toe."

"Als de heren De Wit en Horlings diverse werkzaamheden voor elkaar (elkaars bedrijven) zouden hebben verricht, is dat niet te verenigen met hun posities als bestuurder en intern toezichthouder van MC Amstelveen, posities die voldoende 'afstand' vragen. Er lijkt me dan sprake van te veel belangenverstrengeling over en weer. Facturen tegen elkaar wegstrepen gaat helemaal ten koste van transparantie."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden