Plus

Waar moeten beginnende cabaretiers heen nu Het Perron sluit?

Je kunt er je kont niet keren, maar voor beginnende cabaretiers gaat er niets boven try-outtheater Het Perron in de Jordaan. Waar moeten ze heen nu het pand is verkocht?

Zelfs grote namen als Brigitte Kaandorp maakten dankbaar gebruik van het intieme try-outpodium Het Perron. Beeld Rink Hof

Als u voor de eerste keer van een nieuwe cabaretier hoort, heeft hij of zij waarschijnlijk een groot cabaretfestival gewonnen, zoals Cameretten of het Leids Cabaret Festival. Nog steeds lijkt meedoen aan een festival de effectiefste manier om naam te maken, maar ook voor die cabaretier zijn er meestal jaren van ploeteren aan voorafgegaan.

In Het Perron in de Egelantiersstraat kon een cabaretier in elk geval nog avondvullend try-outen, ook als die jong en onbekend was. Het theater werd in 2001 opgericht door Jane van Assenderp. En sindsdien was het theater, waar ongeveer vijftig mensen kunnen komen kijken, een plek voor onbekend talent. Het Perron houdt per 1 juli op te bestaan. Van Assenderp heeft het pand verkocht aan een horecaondernemer.

Lage huur
Komiek en Parool-columnist Ronald Snijders (41) weet het nog goed: zijn allereerste theateroptreden was in 2009 in Het Perron. Na het tv-programma De Staat van Verwarring met Pieter Jouke besloten Jouke en Snijders het concept door te zetten in het theater.

Sindsdien trad Snijders vrijwel elke maand op in Het Perron tijdens de try-outperiodes van nieuwe soloprogramma's die volgden, zoals Verkeerde benen en One man show. Hij heeft er mooie herinneringen aan.

"In het begin zaten er maar vijftien mensen, dan verdien je dus niets. Maar je betaalde een lage huur. En het voordeel was: je kon met het publiek na afloop nog een drankje drinken. Het voelde altijd als een heel grote, gezellige huiskamer."

Pretentieloos ­
Verkeerde Benen speelde Snijders aanvankelijk in Het Perron met de bedoeling vanuit deze try-outs een boek te schrijven, maar een impresariaat besloot het als theatervoorstelling te verkopen. "In Het Perron is het dus echt voor mij begonnen. Het is een heel klein theater, je kunt er je kont niet keren. Als je je wilt bewegen, stoot je je hoofd. Ik begon bijna noodgedwongen als een schrijver die voorlas uit eigen werk."

Nu toert hij met zijn derde voorstelling Welke Show. "Ik ben letterlijk Het Perron ontgroeid, omdat ik nu met muzikanten speel. Het podium is te klein geworden. Maar het was er altijd pretentieloos, je voorstelling mocht nog niets zijn. Het was een geheim plekje, waar je in de luwte van alles kon uitproberen."

Circuits
Met de sluiting van Het Perron is er een theater minder in Amsterdam waar je als beginnend, onbekend talent langer dan vijf of tien minuten kunt try-outen. Eveline Mol is programmeur bij Bies, het maandelijkse try-outpodium van Theater Bellevue en artistiek leider van cabaretfestival ­Cameretten. Zij ziet veel talent voorbijkomen, maar snel ­cabaretier worden is lastig, zegt ze. "Als je avondvullend wilt spelen en niet bent aangesloten bij een gezelschap of impresariaat, is dat doel behoorlijk onbereikbaar. Er zijn weinig speelplekken en veel mensen met ambitie."

Volgens Mol zijn er in het cabaretlandschap twee circuits. "Het huurcircuit, waarin cabaretiers nog zaaltjes moeten huren, en het programmeercircuit, vaak in professionele theaters, waar cabaretiers worden geprogrammeerd via impresariaten. In Theater Bellevue moet je worden geprogrammeerd. Daardoor blijven er voor de cabaretiers in het huurcircuit die avondvullend willen try-outen, minder opties over in Amsterdam. Zeker nu Het Perron verdwijnt."

Toomler
Een voorbeeld van een jonge comedian die zijn eigen weg bewandelde, is Jasper van der Veen. Hij is sinds deze maand lid van Comedytrain, het grootste comedygezelschap van Nederland, dat zijn thuisbasis heeft in de kelder onder het Hilton Hotel in Zuid: Comedyclub Toomler.

Grote namen als Theo Maassen, Ronald Goedemondt en Daniël Arends zijn ook bij Comedytrain aangesloten en ook zij proberen nog geregeld hun grappen uit in Toomler. Veel comedians uit het gezelschap doen na enkele jaren 'rijpen' in de kelder van het Hilton mee aan een van de grote cabaretfestivals, maar die route is maar voor weinigen weggelegd. Van der Veen is na een auditie en een proeftijd van anderhalf jaar nu officieel aangenomen. Dat lukt hooguit één à twee talentvolle comedians per jaar. "Nu moet ik echt gaan bouwen."

Opleiding
Van der Veen begon in 2010 de kleinkunstopleiding Selma Susanna, een particuliere opleiding in Amsterdam, waar hij na zijn studie politicologie twee dagen per week lessen volgde. "Ik wilde vooral heel veel spelen en vanuit de opleiding werden minder speelplekken aangeboden. Ik kwam er al snel achter: je moet spelen, want dan merk je of je op dat moment goed bent of niet."

Hij studeerde in 2014 af aan de kleinkunstopleiding. Halverwege zijn opleiding behaalde hij de finale van het Groninger Studenten Cabaret Festival. Van der Veen zag dat er meer speelplekken voor stand-upcomedy waren dan voor cabaret, en dus koos hij voor stand-upcomedy. "Ik ontdekte in stand-upcomedy het mooiste gedeelte van cabaret. Ik wilde leren hoe je in vijf minuten vijftig grappen kunt maken. Dan is dat je munitie voor het cabaret. Uiteindelijk gaat het om de humor in je verhaal."

En het doel? Van der Veen wil de avond kunnen vullen. Hij wil zijn voorbeelden en inmiddels collega's achterna. Wat moeten jonge cabaretiers die avondvullend willen spelen, maar geen impresariaat of gezelschap hebben?

In het centrum van Amsterdam zit het Betty Asfalt Complex - te huur en dus toegankelijk. Maar volgens Mol is Het Perron laagdrempeliger voor onbekend talent, al was het maar vanwege de lagere huur. Veel jonge talenten met cabaretambitie lijken daarom stand-upcomedy te kiezen; dan zijn er meer speelplekken, zoals Toomler, het Comedy Café en Badaboom.

Maar hoe kun je ontdekt worden en jezelf ontwikkelen als je alleen maar avondvullend cabaret wilt maken? Mol: "Het is écht een jungle. Sommigen zeggen: als je talent hebt, kom je bovendrijven. Maar ik geloof dat niet. Uiteindelijk moet je gewoon spelen. Heel veel spelen."

Om het afscheid van Het Perron kracht bij te zetten organiseert cabaretier Ronald Snijders twee actie­avonden Stop Het Perron met collega Jan Jaap van der Wal (donderdag 23 juni en dinsdag 28 juni, vanaf 21.00 uur). Voor 23 juni zijn nog enkele kaarten beschikbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden