Plus

Waar kun je beter boeken kopen dan in de boekhandel?

Het gaat weer goed met het boek. De verkoop groeit sinds lange tijd. En waar kun je nou beter boeken kopen dan in de boekhandel?

Boekhandel Waterstone in de Kalverstraat Beeld Dingena Mol

In Toronto vieren de boeken feest. Ze komen uit de kast, ze dansen, doen de polonaise. Het is een vrolijk YouTubefilmpje dat net geen twee minuten duurt, een feelgoodfilmpje, niet echt opzienbarend. Geschoten in de kleine boekhandel Type, maar met een boodschap. Het filmpje, getiteld The joy of books, eindigt namelijk met een shot op een boek met de titel There's Nothing Quite Like a Real Book.

Eigenlijk hoeven we dat filmpje niet te zien om te weten dat niets boven een echt boek gaat. Waar het om gaat is dat die Canadese boekhandel er zo verdomd uitnodigend uitziet. Je hebt zin er binnen te stappen. Je te laten bedelven met woorden, zinnen, boeken.

Goed beschouwd is het een ouderwets concept, de boekhandel. Een plek waar mensen naartoe gaan om door de boekhandelaar uitgestalde boeken te bekijken, om eventueel daarna een exemplaar te kopen. Hoe 1970 is dat? Een paar handelingen op je toetsenbord en de postbode belt de volgende dag aan met het door jou uitgekozen boek. Hoef je verder niets voor te doen. En op internet is bijna elk boek te vinden.

Maar online een boek bestellen is natuurlijk ontzettend saai, dan is het boek een product als alle andere producten: een zaklantaarn, een paar sportsokken, een weekendtas. Je kunt het boek niet voelen, ruiken, proeven. En daar gaat het juist om bij boeken!

Ontdekkingsreiziger
Dus toch naar de boekwinkel. En we gaan weer vaker naar de boekhandel. Waarom vinden we het zo prettig daar te zijn? Je betreedt een andere wereld. Een wereld waar je je kunt laten verrassen. Waar je vindt wat je niet zocht. Waar je lang kunt dwalen en steeds een boek ter hand kunt nemen. Gelegitimeerd neuzen, aanraken, bladeren, lezen.

De boekwinkel is een winkel waar ouders het gebod 'kijken doe je niet met je handjes' niet mogen uitspreken. Waar de dreinende kleuter onmiddellijk ophoudt met zeuren om met een prentenboek op een houten kip te kruipen. En waar die kleuter met rust wordt gelaten, net als de volwassene. Om pas geholpen en geadviseerd te worden door belezen en deskundig personeel als die klant dan toch een vraag heeft.

Soms is er koffie, en een zithoek, maar dat is niet echt nodig om in de wereld van het boek te worden ondergedompeld. Een bundeling papier is genoeg. Een flard poëzie, een anekdote over een voettocht door een woestijn, de beschrijving van een veldslag of een intrige, drie zinnen van James Salter of Edith Pearlman.

Het gevoel van een boek in je hand. Wie heeft er nooit een boek gekocht omdat het zo goed voelde in je handen? De ander laat zich verleiden door het omslag, of door het binnenwerk, de geur (altijd ruiken!). Het boek als ding, ook daar komt weer meer waardering voor. Een beeldscherm is, wat het woord al zegt, plat. De liefde voor een boek lijkt mee te liften op de golf eerlijkheid, zuiverheid en authenticiteit; biologische producten, de langspeelplaat, onbewerkt hout.

De liefde die erin is gestoken om tot een boek te komen: de juiste letter, de mooie bladspiegel, het juiste formaat. Zonder problemen vind je een cadeauboek voor wie je maar kunt bedenken.

De boekwinkel is een wereld waarin de klant gelukkig wordt gemaakt; een ideologie waar geen aanstoot aan kan worden genomen. Niet alleen door de sfeer, maar door dat bijna oneindige reservaat van onontgonnen en onbekende werelden. Een wereld waarin de klant een ontdekkingsreiziger is en thuiskomt met een boek dat hij nog niet kende, maar dat vanaf dat moment al bij hem hoort. Een boek dat geduldig, jaar in jaar uit, in de boekwinkel op hem of haar heeft liggen wachten. Speciaal voor hem of haar.

En dan: de tijd staat even stil in de boekwinkel. Je hoeft niets. Om een verschrikkelijke term te gebruiken: je laat, staande voor de kast poëzie, de waan van de dag even achter je. (Maar het is wel zo.)

Herman Koch Beeld Picture Alliance / DPA

Herman Koch

"Mijn favoriet is het American Book Center op het Spui, vanwege al die Amerikaanse boeken die er zo veel mooier en echter uitzien dan Nederlandse. Ik probeer minstens één keer per week te komen. Als ik er om de hoek zou wonen, werd dat elke dag."

Margriet de Moor Beeld EPA / Marius Becker

Margriet de Moor

"Ik hou van de meeste Amsterdamse boekwinkels en kom er vaak. Erg belangrijk is de etalage, de boeken lokken je naar binnen. Bespottelijk vind ik de etalages waar ze je een boek, dat nu eenmaal een klein ding is, met vele exemplaren tegelijk laten aangapen. Oppompen. Heeft u het gesnopen, koper? Daar ga ik niet naar binnen. Boekhandel Veenstra, hoek Utrechtsestraat-Herengracht, is fijn. Ik heb er de nieuwste vertaling van Tsjechov gekocht."

Handgeschreven briefje
De boekhandel als cocon. Waar je met een boek in je hand staat in plaats van met een mobieltje of tablet. Waar je tot rust komt door de tijd te nemen en een boek te ontdekken. Belangrijk: waar je dus even offline bent. Je ziet er weinig mensen op hun telefoon turen. En er al helemaal niet in spreken, zoals bijvoorbeeld in de supermarkt. Dat je bij de kast poëzie staat, en iemand naast je voor de filosofen, en je ineens hoort: "En wat dacht je van Plato? Of doen we Schopenhauer? En zal ik dan ook nog wat Dolfje Weerwolfjes meenemen?"

Er klinkt - als het goed is - geen muziek.

En de boekverkoper is welwillend en behulpzaam, maar niet opdringerig. Hij luistert naar de klant, bestelt het boek als het niet in de winkel aanwezig is. (Een besteld boek ophalen bij de boekwinkel, ook al zo'n plezier dat bijna vergeten is.)

En dan die briefjes bij de boeken. Tips van de boekverkopers. 'Dit moet u lezen!' Aandoenlijk, maar ook een helpende hand. Martine die Handleiding voor poetsvrouwen van Lucia Berlin aanraadt. Natuurlijk is dat een handgeschreven briefje, beetje knullig, workshopachtig, wat de authenticiteit alleen maar verhoogt.

De boekwinkel is een plek waar je met gelijkgezinden bent, waar lezingen worden gehouden, presentaties zijn en die een cultureel centrum is.
Er is geen kwaad in een boekwinkel, hoogstens wordt de klant hebberig. Maar hij gaat blij met een boek naar huis. De boekwinkel, daar kan geen internet tegenop.

Oproep
Amsterdam heeft vele goede boekwinkels. Wij willen graag inventariseren welke in de stad populair zijn en een top tien samenstellen. Daar hebben we uw hulp bij nodig. Waar koopt u het liefst uw boeken? En waarom? Laat het ons weten in een mail met korte motivatie.

En wat is de beste boekhandel in het buitenland? Welke stad stal uw hart nog meer door de geweldige boekhandel die u er bezocht?
Mail uw favorieten.

Online verkoop (kader)

Vorig jaar is voor het eerst sinds 2008 de boekenverkoop gestegen. De omzet nam toe met 3,5 procent tot 498,4 miljoen euro. Er gingen 39 miljoen boeken over de toonbank, een groei van 4,8 procent ten opzichte van een jaar eerder. Dat bleek uit cijfers die half januari bekend werden gemaakt door de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB). Het einde van de kredietcrisis lijkt de oorzaak van de omzetstijging te zijn.Uit cijfers van het marktonderzoekbureau GfK bleek ook dat er iets minder boeken online werden verkocht en men meer in de boekwinkel aanschafte.Het e-book wil maar niet echt aanslaan. Hoewel er wel meer e-books werden verkocht dan vorig jaar, maakten e-books maar 6,5 procent uit van de totale omzet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden