Waar komen die Articstickers op fietskratten toch vandaan?

Je ziet ze niet tot je ze wel ziet, en dan zie je ze ineens overal: Articstickers op fietskratten. Wie met een krat met zo'n sticker door de stad rijdt heeft vaak niets in de gaten. Waar komen ze vandaan?

De bewuste sticker met de Arctic-tag. Beeld Nienke Denekamp
De bewuste sticker met de Arctic-tag.Beeld Nienke Denekamp

'Heel goede lijm,' zegt plakker Frits (41). Dat is het geheim van de Articsticker. Hij heeft in de afgelopen jaren duizenden van die stickers op fietskratten geplakt, hij loopt toch de hele dag door de stad om foto's te maken. Het is een hommage aan zijn vorig jaar overleden beste vriend Rens Tol, één van de Oldskool Graffiti Kings van Amsterdam. Dutch Style Master! Zeg maar gerust: grootmeester.

Overal op bruggen en muren zag je de Artic-tag in de jaren tachtig en negentig. Graffitiartiesten uit binnen- en buitenland kwamen bij Rens op bezoek om aan zijn legendarische ronde tafel te zitten. Die staat in het wereldje bekend als de tafel van de WRT-crew, van Writers of the Round Table of We Rock Trains of We Run This. Kijk, hoe vaker je een tag zet, des te meer respect je krijgt, zegt Frits. Dan ging de bel, stonden er weer wat van die gastjes op de stoep: of ze even binnen mochten komen om aan tafel te zitten. Dan konden ze 'WRT-crew' achter hun naam zetten. Het is nogal een aparte wereld, de graffitiwereld.

Verf aan zijn vingers
Er zijn een heleboel vormen van multiple sclerose, maar Rens had het hele pretpakket, zei hij altijd. Omdat Frits toch in de buurt werkte, ging hij in zijn pauze even langs om nieuwe sigaretten klaar te leggen, met wasknijpers eraan, zodat Rens ze goed kon vasthouden. En omdat hij toch geen verkering had, ging hij na zijn werk terug om te koken.

Op den duur kon Rens niet meer schilderen. Zijn vrienden en fans bedachten daar iets op. Ze zetten Artic-tags op alle grote vrijplaatsen over de wereld en organiseerden een grote expositie. Of ze regelden een muur die ze met Team Artic mochten beschilderen. Dan gaf Rens vanuit zijn rolstoel met een laserpen aan hoe de lijnen moesten lopen: daar een stukje naar rechts, en dan schuin omhoog.

Als Rens daarna thuiskwam, had hij echt het gevoel dat hij zelf had staan spuiten. Het was alsof hij verf aan zijn vingers had. Op deze manier betekende hij weer wat, als kunstenaar. Dan was hij niet alleen die MS-patiënt in die elektrische rolstoel.

Willemstad
Ze zijn nog met hem op vakantie naar Tenerife geweest, en op het laatst nog naar Curaçao. Daar was het eigenlijk veel te warm voor Rens. Voor zijn vrienden was het ook niet echt vakantie. 's Ochtends gingen ze even naar zee en daarna moesten ze naar de hotelkamer om Rens op temperatuur te brengen. Even eten en snel weer terug naar hun kamer. Toch hebben ze er nog een schildering weten te maken, op een muur van een jeugdcentrum in Willemstad. Rens zat in zijn stoel onder een parasol aanwijzingen te geven en werd ondertussen door twee cameraploegen gefilmd.

Door al die projecten hebben ze zeker drie jaar langer van hem mogen genieten, dat weet Frits zeker. Rens bedacht steeds nieuwe projecten. Op het laatst woonde hij in een zorginstelling in de duinen. Daar kon niet veel. Rens wilde een Facebookpagina maken zodat de bewoners elkaar konden leren kennen. Mocht niet. Rens wilde daar muren beschilderen. Mocht niet. Ze wilden daar een schutting beschilderen. Mocht ook niet.

Dus stelden ze voor zelf een schutting te bouwen om die vervolgens te beschilderen. Het duurde eindeloos voordat daar een keer toestemming voor was. Op het moment dat ze er met hun spuitbussen stonden, lag Rens te sterven. Toen ze aan zijn bed stonden om te vertellen dat het klaar was, hoorden ze een lichte verandering in zijn ademhaling. Hij moet het hebben gehoord.

Soort oorlog
'Tenk-joe!' zei Rens, elke keer als ze hem door de stad reden en ze kwamen een fietser met een bestickerde krat tegen. Eerst plakten ze op lantaarnpalen, maar die stickers verdwenen uiteindelijk. Op de fietskratten bleven ze zitten. De gemeente gaat natuurlijk geen kratten schoonmaken.

Eigenlijk geldt stickeren niet in de graffitiwereld, maar omdat het voor Rens was, werd het toch met respect bekeken. Je hebt graffiti, sticker art, street art, dat zijn allemaal heel verschillende categorieën. Een heel ander soort mensen ook. Van die Banksy-achtige street artists krijgen met hun mooie praatjes bijvoorbeeld wel toestemming om een hele muur te beschilderen. Daarom worden er vaak tags overheen gezet. Dat is dan een soort oorlog.

Foute boel
Er zijn ook andere plakkers die de fietskrat hebben ontdekt. Er is een meisje dat egels- en konijnenstickers laat maken. Er zijn de Klikstickers, een hommage aan de Haagse straatfotograaf Akbar Simonse. Ene Tommy plakt stickers met melige teksten als: 'Tommy loves you'. Die plakte heel irritant over de Articsticker heen, zag Frits. Dat is not done in de graffitiscene.

Frits heeft contact gezocht, maar toen bleek dat de eigenaar van de fiets de sticker op zijn krat had geplakt. Met de krateigenaars heeft hij eigenlijk nooit last. Laatst werd hij min of meer betrapt. Kwam zo'n fietseigenaar op hem af. Plak jij die stickers door de hele stad? wilde hij weten. Foute boel, dacht Frits, maar die man vond het helemaal te gek! Hij had de sticker zelf op zijn krat geplakt, en hij wilde er nog eentje.

Geen eenmansactie
Op de dag dat Rens werd gecremeerd, kwam er weer een doos Articstickers binnen. Tweeduizend stuks. De plakkers kunnen nog even voort. Plakkers, ja: het is geen eenmansactie, er waren op een gegeven moment wel zeven stickeraars en ook nog wat gelegenheidsplakkers.

Er was zelfs iemand die bij een luchtvaartmaatschappij werkte en die stickers 'voor in het buitenland' opgestuurd wilde krijgen. Al gauw druppelden er foto's binnen uit Taipei, Hongkong, New York en Boedapest. Uiteindelijk kwamen er foto's uit 38 wereldsteden. Rens vond dat prachtig. 'Bingo!' zei hij. 'Artic goes global.'

Sommige vrienden zijn na Rens' dood gestopt met het plakken van de Articstickers. Frits gaat ermee door, uit een soort respect voor Rens. Hij heeft ook nog wat vragen voor de bewindvoerder die Rens' financiën beheerde. Heel simpele vragen, waar blijkbaar maar geen antwoord op kan komen. Daar is hij kwaad over. Het heeft er misschien ook mee te maken dat hij moeilijk afscheid kan nemen van Rens, ja. Hij kan het niet naast zich neerleggen.

Het geheim van de sticker is dus dat je hem er niet af krijgt. Kwestie van heel goede lijm. Frits ziet soms dat de fietseigenaars aan de hoekjes hebben zitten peuteren.

Toneelstukken
Stickeren doet hij gewoon overdag. Meestal zo na de lunch, want dan staan de fietsen geparkeerd en zitten de mensen achter hun computer. Hij houdt in de gaten of er mensen uit het raam kijken. Het Vondelpark is, hoewel daar veel fietsen staan geparkeerd, geen goede plek: daar kijken te veel mensen om zich heen. De Overtoom is nog braakliggend terrein.

Frits fietst stuk voor stuk alle buurten af, op zoek naar maagdelijk schone kratten. Fietsend, met losse handen, peutert hij de achterkant van de sticker. Kijk, dat is dus heel vervelend: dat mensen tegenwoordig buiten staan te roken. En daar komt iemand uit een snackbar. Dan doet Frits, nog zittend op de fiets, voet aan de grond, even alsof hij iets in zijn tas zoekt. Hele toneelstukken voert hij zo op. De man loopt door - en daar zit weer een sticker op een fietskrat.
Dat is weer een 'tenk-joe' van Rens.

null Beeld Nienke Denekamp
Beeld Nienke Denekamp
null Beeld Nienke Denekamp
Beeld Nienke Denekamp
null Beeld Nienke Denekamp
Beeld Nienke Denekamp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden