PlusAchtergrond

Waar is Kim Jong-un toch gebleven?

Kim Jong-un en zus Kim Yo-jong. Zij wordt genoemd als zijn mogelijke opvolger.Beeld AP

De geruchtenmolen over de gezondheid van dictator Kim Jong-un draait op volle toeren. Er wordt zelfs beweerd dat hij is overleden, al doet het regime alsof er niets aan de hand is.

Waar is Kim Jong-un toch gebleven? De dictator van Noord-Korea is al twee weken niet meer in het openbaar gezien en zijn afwezigheid is voer voor hevige speculatie.

De geruchtenmolen ging draaien toen de beruchte dictator op 15 april niet verscheen bij de viering van de verjaardag zijn grootvader Kim Il-sung, de grondlegger van de dynastie die het land al zeven decennia leidt. Dat is uiterst opmerkelijk, omdat deze Dag van de Zon geldt als een van de belangrijkste feestdagen in het ge­ïsoleerde land en Kim de ceremonie nooit heeft gemist sinds hij in 2011 na de dood van zijn ­vader aan de macht kwam.

De Zuid-Koreaanse krant Daily NK kwam vorige week met het bericht dat Kim op 12 april aan zijn hart is geopereerd, wegens zijn ‘vele roken, obesitas en stress’. De Amerikaanse zender CNN bracht een vergelijkbaar verhaal, terwijl een Japans tijdschrift meende dat de dictator ‘hersendood’ is en in een ‘vegetatieve staat’ verkeert. Vrijdag meldde een topvrouw van de Hongkongse televisiezender HKSTV zelfs dat de dictator is overleden.

Lofzang op zijn leiderschap

Van die lezing is in de Noord-Koreaanse staatsmedia niets terug te vinden. Vanuit Pyongyang wordt de suggestie gewekt dat het business as usual is. De landelijke propagandamachine pruttelt doodgemoedereerd door met lofzangen op Kims leiderschap en zondag werd – vermoedelijk om maar aan te geven dat de leider niets mankeert – naar buiten gebracht dat de dictator schriftelijk zijn dank heeft geuit aan arbeiders die bezig zijn met de bouw van Samjiyon City, een stad in het noorden van het land.

Door autoriteiten in buurlanden China en Zuid-Korea worden de geruchten over de dood van de dictator stellig ontkend en de Amerikaanse president Donald Trump, die Kim drie keer heeft ontmoet, wuifde ze weg als ‘incorrect’ en ‘nep’.

De in Washington gevestigde onderzoeksgroep 38 North, die is gespecialiseerd in Noord-Korea, meldde zaterdag dat de dictator mogelijk in een familiecomplex in de kuststad Wonsan is. Op satellietbeelden is een trein te zien die volgens de groep vermoedelijk van Kim is. De aanwezigheid van de trein geeft volgens de onderzoeksgroep geen indicatie dat er iets mis is met Kims gezondheid. ‘Maar het draagt wel bij aan meldingen dat hij verblijft in een afgesloten ­privégebied,’ aldus 38 North.

Ook een belangrijke veiligheidsadviseur van de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in bevestigt dat Kim sinds 13 april in Wonsan verblijft. ‘Kim Jong-un leeft en het gaat hem goed’, aldus Moon Chung-in tegen CNN. ‘Tot nu toe hebben we geen verdachte bewegingen gezien.’

Geen coronagevallen

Er zijn tal van andere redenen te bedenken voor Kims afwezigheid. De dictator, van wie gedacht wordt dat hij 36 jaar oud is, verdween in 2014 ook al eens een maand van de radar. En hoewel Noord-Korea officieel geen gevallen van corona­besmetting heeft, is het goed mogelijk dat Kim zich uit bescherming tegen de pandemie heeft teruggetrokken. Zijn afwezigheid en het bericht zaterdag dat Chinese experts onderweg zijn naar Noord-Korea om te adviseren over de situatie van Kim, lijken er echter op te wijzen dat er iets aan de hand is.

Hoogleraar Koreastudies Remco Breuker heeft zelf geen overtuigende bewijzen gezien dat Kim zou zijn overleden of zelfs ziek zou zijn. Bewijzen die op het tegendeel wijzen, zijn er echter ook niet. “Alle opties liggen open.”

Mocht Kim Jong-un zijn overleden of in kritieke toestand verkeren, dan ligt het voor de hand dat het regime wacht daar ruchtbaarheid aan te geven. Breuker: “In dat geval zal het regime tijd nodig hebben om de opvolging strak op poten te zetten. Als in een absolute dictatuur als Noord-Korea wordt aangekondigd dat de leider dood is, moet direct gezegd kunnen worden: lang leve de nieuwe leider.”

Het regime verdoezelde eerder de gezondheidsproblemen van voorganger Kim Jong-il. Van hem werd in 2008 enkele maanden niets vernomen. Toen hij drie jaar later overleed, bleek dat hij destijds een hartaanval had gehad. “In dit geval komt daar nog bij dat er geen gedoodverfde opvolger paraat is,” aldus Breuker. De zus van dictator Kim is een optie, maar die ligt volgens Breuker slecht bij de elite. De andere opties zijn hun oom Kim Pyong-il en, in mindere mate, broer Kim Jong-chul.

Wie het ook zou worden, een geopolitieke ommezwaai zal nucleaire macht Noord-Korea niet maken onder een nieuwe leider, zegt Breuker. “Hoe groot de macht van de Grote Leider ook is, hij of zij moet de elite tevreden houden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden