Waar is de koning van de haring?

AMSTERDAM - De haringkar van Piet - of Pieter - van Altena is gesloten. Al maanden. Naar verluidt is Van Altena ziek en heeft hij - om het neutraal te omschrijven - met zijn zoon Bart, met wie hij in de zaak stond, geen overeenstemming bereikt om de zaak op de hoek van de Stadhouderskade en de Jan Luijkenstraat voort te zetten.

Van Altena is de ongekroonde haringkoning van Amsterdam. Van heinde en verre kwamen liefhebbers bij hem aankloppen. Dat ging om de haring, maar ook om Van Altena zelf, wiens persoonlijkheid zich nauwelijks laat beschrijven.

De eerste haring bij Van Altena was altijd een onvergetelijke ervaring. Wie bij de vraag over uitjes en zuur 'nee dank u' zei, had bij de haringboer de juiste snaar geraakt. Van Altena presenteerde dan een mooie grote haring, zacht van vlees, zilt en intens van smaak.

Als de verrukking van het gezicht af te lezen was, betekende dat voor Van Altena het startsein om te gaan vertellen over zijn haring. Een van de essentiële details was dat zijn haring niet in plastic emmers, maar in roestvaststalen metalen pannen zat. Het maakte het verschil 'tussen haring en afval'.

Van Altena's vader, eveneens haringboer, zei dat al, maar Pieter heeft voor het bewijs het Rijksinstituut voor Visserij Onderzoek (Rivo) ingeschakeld. Plastic zou bij het ontdooien voor te veel oxidatie en daardoor voor een ranziger smaak zorgen - volgens Van Altena was dat nu ook wetenschappelijk bewezen.

Een tweede haring bestellen was er voor nieuwe klanten niet bij. ''Daar bent u nog niet aan toe,'' meende Van Altena.

Enkele Franse bezoekers, afkomstig van het Rijksmuseum, die eens vijf haringen lieten inpakken, kwamen ook van een koude kermis thuis. Toen hij dat inpakken bijna gedaan had, vroeg Van Altena terloops wat zij ermee van zins waren. Meenemen met het vliegtuig naar Parijs? Geen sprake van! De haringen werden uitgepakt en terug in de bak gelegd.

Een haring van Van Altena moet je verdienen. Zolang Pieter je herkende en jij niets verkeerd zei, ging alles goed.

Zo stond er eens een rij mensen, toeristen, voor de kraam te wachten. Ze kregen niks, want de haring was op. Toen een klant weer op de fiets wilde stappen wenkte Van Altena. ''Als je vijf minuten wacht is de bestelling er,'' orakelde hij. Om na die vijf minuten een nieuwe ton haring open te maken en uit te serveren.

''Dat waren geen serieuze klanten,'' verklaarde hij droog.

Van Altena was heer en meester over zijn haring én zijn kopers. Zo beval hij klanten soms eerst te gaan zitten en dan rústig de haring te eten. Hij hield ongevraagd je bezittingen in de gaten. ''Doe je auto op slot!' Of: ''Ik let wel op je fiets.'' En: ''Je gaat na die lekkere haring toch geen frisdrank nemen?''
Niets menselijks was Van Altena vreemd als het ging om erkenning. De AD-haringtest was voor hem eigenlijk overbodig. Hij stond bijna altijd bovenaan. Elsevier was ook altijd lovend.

Maar Het Parool had bij hem afgedaan, sinds Johannes van Dam bij een test in 1998 iets bitters als gevolg van niet goed schoonmaken in de lekkere haring van de Van Altenaatjes meende te ontdekken en hem prompt op plaats 3 zette. Van Altena wacht nog altijd, liet hij af en toe doorschemeren, op een goedmakertje.

Intussen blijft het luik van de haringkar dicht.

De telefoon op Van Altena's werk gaat over, maar opgenomen wordt er niet. De privéaansluiting lijkt afgesloten. (TON DAMEN )

Triest beeld bij het Rijksmuseum: de legendarische haringstal van Piet Altena is dicht. Foto Floris Lok Beeld
Triest beeld bij het Rijksmuseum: de legendarische haringstal van Piet Altena is dicht. Foto Floris Lok
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden