Vrees voor debacle op klimaattop vanaf morgen

De strijd tegen de uitstoot van broeikasgas CO2 kan een gevoelige klap krijgen. De huidige afspraken van het zogeheten Kyotoprotocol lopen volgend jaar af. Zonder nieuwe afspraken vervalt de juridische basis voor de hele handel in emissierechten, waarin wereldwijd honderden miljoenen euro's omgaan. Bij een klimaattop vanaf morgen in Zuid-Afrika moet duidelijk worden of landen willen doorgaan.

Een energiecentrale in Duitsland. Beeld getty
Een energiecentrale in Duitsland.Beeld getty

'De VS, Japan en Rusland doen zeker niet mee. Wellicht dat de Europese Unie en de ontwikkelingslanden het Kyotoprotocol dan samen overeind houden', zegt Bas Eickhout, klimaatwetenschapper en Europarlementslid van GroenLinks. 'Maar de Europese Unie verbindt daar voorwaarden aan, dus het is nog niet zeker.'

In de Zuid-Afrikaanse stad Durban komen zo'n 20.000 ambtenaren en politici van bijna 200 landen bijeen, gevolgd door circa 1500 cameramensen en journalisten. Het aantal aanwezigen is een stuk minder dan twee jaar geleden in Kopenhagen. Toen waren de verwachtingen veel hoger gespannen, maar de wereldleiders bereikten geen akkoord over verlenging van het Kyotoprotocol.

Grootste vervuilers verzetten zich
'Het juridische probleem komt bovenop de gebrekkige beloftes om CO2 te bestrijden en een financieel probleem voor klimaatacties', zegt Eickhout. Want de kans dat er bindende reductiedoelen komen voor de komende jaren is zeer klein: de VS en China verzetten zich daar nu tegen, terwijl deze landen juist 's werelds grootste CO2-uitstoters zijn. De EU wil wel bindende afspraken. De EU-landen hadden zichzelf al verplicht om de uitstoot te verlagen met 20 procent tot 2020. Onderhandelaars mikken nu op een akkoord in 2015, en hopen dat China dan ook mee gaat doen. 'Maar de kans dat we de opwarming van de aarde nog kunnen beperken tot 2 graden wordt steeds kleiner.'

Het Wereld Natuur Fonds (WNF) hamert bij de onderhandelaars op het grote belang van een akkoord. 'Klimaatverandering is een dreiging die grenzen en politiek overstijgt', zegt Samantha Smith van het WNF-klimaatinitiatief. 'De geschiedenisboeken zullen foto's tonen van natuurrampen door de klimaatverandering samen met een verhaal over mislukte klimaattoppen, tenzij regeringen nu voor een ander verhaal zorgen.'

'Idioot, zinloos en eindeloos'

Namens Nederland gaat staatssecretaris Joop Atsma (Milieu) naar Durban. Hij waarschuwde de Tweede Kamer donderdag al dat het 'erg lastig wordt om bindende afspraken te maken'.

Sommige regeringsleiders hebben inmiddels echter de moed opgegeven. De klimaattoppen zijn 'idioot, zinloos en eindeloos', verzuchtte president Mohamed Nasheed van de eilandengroep Malediven, die door de hogere waterstand dreigen onder te lopen.

Hoogtepunten

Hieronder een overzicht van de voornaamste mijlpalen in de reeks klimaattoppen.

RIO DE JANEIRO 1992: De staten besluiten om de uitstoot van broeikasgassen te begrenzen. Doel is dat ,,het ecosysteem zich op natuurlijke wijze kan aanpassen aan de klimaatveranderingen en de voedselvoorziening niet wordt bedreigd.'' Volgens wetenschappers is dit haalbaar als de gemiddelde wereldtemperatuur hoogstens 2 graden stijgt.

KYOTO 1997:
Het Kyotoprotocol is een eerste concrete stap om de doelen van de Rio-conventie te bereiken. Industrielanden verplichten zich om de uitstoot van de belangrijkste broeikasgassen minstens 5 procent te beperken in 2012 vergeleken met de uitstoot in 1990. Ontwikkelingslanden worden ontzien. De VS doen niet mee.
KOPENHAGEN 2009: Regeringsleiders slagen er niet in om afspraken te maken over een vervolg op het Kyoto-protocol, waarvan de eerste fase in 2012 afloopt.

CANCUN 2010: De conferentie besluit tot een klimaatfonds. Dat moet armere landen helpen met de klimaatveranderingen en om milieuvriendelijker te worden.

DURBAN 2011: Om het klimaatfonds te activeren, moet er een bestuur komen. De conferentie zal het fonds zeker nog niet geheel vullen. Klimaatbeschermers hopen op een omvattend onderhandelingsmandaat om ongeveer in het jaar 2015 tot een klimaatverdrag te komen.

RIO DE JANEIRO 2012:
Van 4 tot 6 juni 2012 moeten de deelnemende landen een document ondertekenen over een groenere economie en armoedebestrijding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden