Vox populi ****

Regie: Eddy Terstall
Met: Tom Jansen, Ton Kas, Johnny de Mol, Tara Elders, Dirk Zeelenberg, Esmarel Gasman

Eddy Terstalls beste film, Simon (vier Gouden Kalveren) dateert alweer uit 2004, het jaar waarin hij liet weten de filmwereld te zullen verlaten om zich, wellicht, fulltime aan de politiek te gaan wijden. Hij zou dit deel van zijn carrière afsluiten met een drieluik over de Nederlandse moraal, waarvan Simon (over dood, euthanasie en vrijgevochtenheid) het eerste was en Sextet (over sex), het middenluik.

Als Vox populi inderdaad het slotdeel van zijn trilogie is, is het moeilijk voor te stellen dat het een ouverture van een politieke carrière vormt. De film is een harde - en vrij geestige - afrekening met het politieke milieu en de politici die, of ze nu van links, rechts of recht door het midden komen, worden neergezet als een gilde van opportunistische baantjesjagers, die geen bezwaar zien in een gapende kloof tussen politieke en persoonlijke integriteit. Met genoegen schilt Terstall een hele mand met appelen met het politieke establishment, de media en het goedgelovige stemvee in de, na Simon, beste film uit zijn carrière.

De politiek wordt in Vox populi vooral vertegenwoordigd door Jos (Tom Jansen), de lijsttrekker van Rood/Groen (slagzin: 'Samen doen'), een partij die een soort politiek-correcte kruising is van de kleine partijen aan de linkerkant. De politicus aan wie Jos in één oogopslag doet denken, is Hans van Mierlo, zonder dat Jansen hem overigens echt speelt. Dat geldt trouwens voor de hele film: het wordt nergens cabaret.

Jos mag een intellectuele zwaargewicht zijn die het beste met de wereld voor heeft, in zijn persoonlijke leven gedraagt hij zich wat minder correct. Hij heeft een relatie met 'het jonge ding van de fractie' (Esmarel Gasman), tot grote ergernis van de nummer twee op de lijst (Femke Lakerveld, het voormalige jonge ding), die op zoek is naar een mes om in zijn rug te steken.

Daarnaast neemt hij ook nog wel eens een snuifje met zijn actrice-dochter (Tara Elders). Ondertussen weet hij in de Kamer nauwelijks iets tegenover het populistische betoog van de lijsttrekker van Hup Holland Hup! (Dirk Zeelenberg) te stellen, behalve enkele politiek-correcte gemeenplaatsen, die vooral bedoeld lijken te zijn om het het eigen geweten vrij te pleiten, maar allang niet meer om de kiezer te bereiken. En die haakt dan ook massaal af.

Keerpunt in leven en carrière van Jos komt als zijn dochter een relatie krijgt met de zoon (Johnny de Mol) van een scharrelaar uit een rafelrand in Amsterdam-Noord. Deze man (een prachtrol van Ton Kas, die terecht het Gouden Kalf voor beste bijrol kreeg) is een ware fontein van populistische, zeer politiek-incorrecte opvattingen, niet ongeestig geformuleerd.

Als een ware politieke kameleon neemt Jos de kleurrijke oneliners van zijn nieuwe schoonfamilie over, tot verbijstering van zijn eigen fractiegenoten, die ook nog eens geconfronteerd worden met een enorme zetelwinst voor Rood/Groen in de peiling. Terstall brengt het gedraai van de fractieleden fraai in beeld, met een trefzekerheid die vele uren achter de politieke schermen verraadt. Mooi is ook het ongeloof op het gezicht van Dirk Zeelenberg als hij merkt dat Hup Holland Hup rechts wordt ingehaald.

Op een handige manier verweeft Terstall zijn fictieve politieke wereld met de bestaande mediawereld, waarin we Matthijs van Nieuwkerk, Jeroen Pauw, Paul Witteman, Freek de Jonge, Maurice de Hond en vele anderen moeiteloos de rol van 'zichzelf' zien vervullen en het politieke spel in Vox populi een realistisch decor krijgt.

Zoals altijd bij Terstall bevat de film nogal wat rafelranden. Soms lijkt het alsof Eddy Terstall door de mond van al zijn personages spreekt - alsof iedereen geboren is als een Jordaanse lefgozer en alsof alle wisecracks oorspronkelijk stonden genoteerd op de achterzijde van een bierviltje - aan het eind van een dolle avond, dat wel.

Zou Terstall niet behouden kunnen blijven voor de nationale cinema? Na het zien van Vox populi kun je niet geloven dat er nog iets van zijn vertrouwen in de traditionele politiek over is. Laat hij er eerst nog maar een trilogie achteraan plakken. Dan praten we verder. (MARK MOORMAN)

www.voxpopuli.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden