Vooruitblik: welke kwesties bepalen het nieuwe Amsterdamse politieke jaar?

Na een kleine twee maanden keert de Amsterdamse gemeenteraad vandaag terug van reces. Welke kwesties gaan het politieke jaar bepalen?

Roelf Jan Duin
null Beeld Mats van Soolingen
Beeld Mats van Soolingen

De spannendste vraag van het aankomende politieke jaar is meteen ook de minst politieke. Het antwoord ligt namelijk in handen van een man: Eberhard van der Laan. Een dezer maanden zal hij bekend maken of hij nog zes jaar de eerste burger van Amsterdam wil zijn. Daar moet de raad dan weliswaar nog een fiat aan geven, maar de kans dat die hem dwarsboomt is miniem.

Alhoewel Van der Laan nog nergens door heeft laten schemeren dat hij al een knoop heeft doorgehakt, zijn er weinigen op het stadhuis die er aan twijfelen: Van der Laan gaat gewoon door. Zijn dadendrang is veel te groot om na één ambtsperiode de handdoek al in de ring te gooien.

Erfpachtdossier
Voor het college zal het erfpachtdossier de grootste opdracht zijn voor komend jaar. Een historische wijziging in het 120 jaar oude systeem, zeggen coalitiepartijen D66 en VVD steevast. Wethouder Eric van der Burg heeft haast: hij wil in de eeuwigdurende erfpacht in de zomer van 2016 in laten gaan. De oppositie zal inzetten op een vertragingstactiek en hameren op meer onderzoek. Als het ze lukt om de invoer van de stelselwijziging maar genoeg te rekken, dan komen de volgende verkiezingen weer in beeld. PvdA-duoraadslid Brahim Abid dreigde al dat als de sociaaldemocraten dan in het college komen de liberalisatie van de erfpacht weer wordt teruggedraaid.

Een ander het hangijzer zijn de gemeentelijke financiën. Dit najaar vindt de raadsenquête plaats die onderzoekt hoe de gemeente de grip op de financiën sinds 2002 is kwijtgeraakt. Tegelijkertijd moet wethouder Udo Kock zijn belofte gestand doen dat hij orde op zaken gaat stellen. Dat zal nog een pittige kluif worden: bij zijn ambtenaren heeft hij zich het afgelopen jaar weinig populair gemaakt door hen voortdurend openlijk te bekritiseren.

Collegeakkoord
Doordat het college voortvarend uit de startblokken is geschoten is het grootste deel van het collegeakkoord al door de gemeenteraad. Dat is enerzijds gunstig: de komende jaren kunnen de wethouders hun beleid uitrollen en scoren met de resultaten die ze behalen. Maar er schuilt ook een risico in. De SP heeft al geoogst met het extra geld voor armoedebestrijding en zal zich de komende jaren op andere punten moeten profileren. Die ruimte krijgen de socialisten ook van de D66 en VVD, die zich op hun beurt ook mogen tonen op onderwerpen waarover geen afspraken zijn gemaakt in het coalitieakkoord.

Maar daar liggen de bananenschillen om over uit te glijden op de loer. Op potentieel explosieve thema's als drukte en toerisme, ongelijkheid in de stad en asielzoekers liggen de drie partijen mijlenver uiteen: hoeveel ruimte gunnen ze elkaar?

Haagse factoren
En dan zijn er nog factoren buiten de Amsterdamse politiek die de verhoudingen op het stadhuis op scherp kunnen zetten. Mocht het kabinet vallen dan is het niet ondenkbaar dat enkele kopstukken het stadhuis verlaten voor het Binnenhof. Een nieuwe kabinetssamenstelling zorgt bovendien voor een andere dynamiek tussen de Amsterdamse coalitiepartners.

En ook de vluchtelingenproblematiek is lang niet alleen een Europese aangelegenheid, maar heeft ook zijn weerslag op de lokale politiek. Blijft de humane Amsterdamse aanpak die Van der Laan voorstaat overeind als het aanbod van vluchtelingen sterk toeneemt?

Wat rest zijn wat de voormalig Britse premier Harold MacMillan ooit beschreef als: "events, my dear boy, events." De meeste crisissen in de politiek komen nu eenmaal op een onverwachts moment en uit een hoek waaruit niemand het zag aankomen.

Gaat Eberhard nog vijf jaar door of niet? Beeld anp
Gaat Eberhard nog vijf jaar door of niet?Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden