Plus

Voortdurend storingen door nieuw systeem: ‘Als je niet uitkijkt, rijdt er straks geen metro meer’

Het Amsterdamse metronet verkeert in zwaar weer door slepende problemen met een nieuw beveiligingssysteem. Morgen houdt de gemeenteraad een spoeddebat.

Marc Kruyswijk en Bas Soetenhorst
Sinds zondag is ‘na grote problemen’ weer teruggevallen op het oude beveiligingssysteem. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Sinds zondag is ‘na grote problemen’ weer teruggevallen op het oude beveiligingssysteem.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De al jaren durende problemen met een nieuw beveiligingssysteem vormen een steeds grotere bedreiging voor het functioneren van het metronetwerk. “Als je niet uitkijkt, rijdt er straks geen metro meer,” waarschuwt D66-raadslid Jan-Bert Vroege.

Vanuit het stadsbestuur klinken doorgaans geruststellende geluiden. Vorige week nog kregen raadsleden op een besloten bijpraatsessie de verzekering dat de gemeente ‘in control’ is en dat het moment nadert dat het oude beveiligingssysteem geheel wordt afgedankt. Maar grote storingen afgelopen vrijdag en zaterdag duiden daar niet op.

Sinds zondag is ‘na grote problemen’ weer teruggevallen op het oude beveiligingssysteem, bevestigt een woordvoerder van de gemeente. “Maar daarvan wordt al jaren gezegd dat het op zijn allerlaatste benen loopt,” aldus Vroege.

Daar komt bij dat de terugvaloptie met het oude systeem uit beeld verdwijnt door de komst van een nieuw type metrotrein – de M7. Vroege: “Die kan alleen rijden met de nieuwe beveiliging. Maar die werkt niet op het overgrote deel van het metronetwerk.”

Geen uniform wagenpark

“Er wordt momenteel gekeken wat er precies is misgegaan. Daarna worden de vervolgstappen bepaald wat betreft de volledige ingebruikname van het systeem,” aldus een gemeentewoordvoerder.

Morgen houdt de gemeenteraad een spoeddebat over de problemen, die volgens deskundigen verband houden met de complexe metroroutes in Amsterdam. Met uitzondering van de Noord/Zuidlijn, die op een exclusief traject rijdt, delen de metrolijnen elkaars spoor. De internationaal gebruikelijke software die ervoor zorgt dat metro’s niet botsen en op tijd rijden, is daar niet op toegesneden.

Bovendien heeft Amsterdam in tegenstelling tot veel andere steden geen uniform wagenpark, maar metrotreinen van wisselende lengtes en producenten, met van elkaar afwijkende deuren. Ook dat is ingewikkeld voor de beveiligingssoftware.

“Dat maakt het systeem extreem complex en dus duur,” zegt Karl Bergner, die tot zijn pensionering eind vorig jaar topman was van het metronetwerk in Wenen. Als oud-voorzitter van het metrocomité van de Europese brancheorganisatie van het openbaar vervoer kent hij de Amsterdamse situatie. Hij noemt de besluitvorming rond de beveiliging ‘ondoordacht’ en ‘roekeloos’.

Bergner voorspelt dat het huidige budget van 265 miljoen euro voor de invoering van het nieuwe systeem niet genoeg zal zijn. In 2012 werd nog uitgegaan van 178 miljoen. Hij kent geen ander voorbeeld van een stad die zo lang en voor zo veel geld worstelt met het invoeren van een nieuw systeem van signalling & control, zoals het in het railjargon heet.

“Het is nu eenmaal moeilijk een modern beveiligingssysteem in te voeren op een oud metrostelsel,” aldus Jörn Pachl, die aan de Technische Universiteit Braunschweig het Instituut voor de Spoorsector en Verkeersveiligheid leidt.

Maar één spoor

Maar de problemen in Amsterdam zijn niet alleen te wijten aan de complexe lijnenloop en verschillende treintypen. Pachl: “Het zijn complicerende factoren, maar die kunnen niet alle problemen verklaren.”

De Oostenrijker Bergner noemt bijvoorbeeld het gegeven dat de Noord/Zuidlijn bij station Zuid slechts één enkel spoor heeft. “Zo kun je een flexibel en efficiënt bedrijf niet runnen en sta je machteloos bij vertragingen en storingen. In Wenen bijvoorbeeld is het standaard dat een lijn bij een eindpunt een twee- tot viersporig keersysteem heeft. Ook op Amsterdam Centraal heb je geen meersporig keersysteem voor de Ringlijn en de Oostlijn. Daardoor is er geen flexibiliteit bij verstoringen en krijg je massale uitval van treinen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden