Plus

Voorstelling geïnspireerd op Dutroux: 'Ik wilde een moderne tragedie maken'

Eerder maakte hij al een voorstelling rond Anders Breivik, deze week brengt de Zwitserse regisseur Milo Rau in Frascati Five Easy Pieces. Met kinderen. Over Marc Dutroux.

Milo Rau: 'We hebben vooral gecast op hoe de onderlinge verhoudingen binnen de groep waren' Beeld Phile Deprez

Milo Rau (40) werkte met professionele acteurs, amateurs, zelfs met massamoordenaars, maar met kinderen had hij nog nooit theater gemaakt.

Dus toen het Gentse kunstencentrum Campo hem vorig jaar benaderde, nam de Zwitserse regisseur de uitnodiging met alle plezier aan. "Ik wist meteen dat mijn voorstelling geïnspireerd moest zijn op Dutroux," zegt Rau via de telefoon vanuit Zürich. Daar werkt hij met zijn theaterbedrijf International Institute of Political Murder aan een toneelbewerking van Pasolini's Salo, met gehandicapte acteurs.

Vraagstukken
Rau gaat in zijn voorstellingen politieke en maatschappelijke vraagstukken niet uit de weg. Hij bracht al stukken rond de Noorse massamoordenaar Anders Breivik en het echtpaar Ceausescu.

"Mijn voorstellingen beginnen met gesprekken met acteurs. En het was me bij de voorbereiding van eerdere voorstellingen die ik in België maakte, Civil wars en Hate radio, al opgevallen hoe de kindermisbruikzaak daar in het collectieve geheugen zit. Ik kon er niet omheen. Zeker niet in de combinatie met kinderen."

"De titel Five Easy Pieces had al ik snel. Die verwijst naar een pianoleerboek van Stravinsky uit 1919 voor piano vierhandig. Ik wilde het als een leerboek voor kinderen voor het theater op toneel opbouwen. Steeds moeilijker en verbonden met dat loodzware thema van de zaak-
Dutroux."

Sleutelscènes
Campo gaf groen licht. Er werd contact gelegd met de autoriteiten die de Dutrouxaffaire hadden behandeld en ook met de ouders van de
vermoorde kinderen. De media werden ingelicht. "Je wilt niet dat een sensatieblad er ineens mee komt, dan loop je de kans dat het project mislukt of dat het wordt verboden. Zo hebben we de weg bereid om het te kunnen maken."

"Vanaf het begin van de casting en repetitie­periode hebben we de lat heel hoog gelegd, dat kan natuurlijk ook niet anders met dit onderwerp en als je met kinderen werkt. Je cast is niet alleen de kinderen, maar ook de ouders. We hebben de ouders meteen verteld wat het onderwerp zou zijn, hoe indirect ook, want Dutroux zelf zie je niet op het podium, hij is de grote afwezige, we zien een afgeleide van de zaak."

De zeven kinderen, in de leeftijd van inmiddels negen tot veertien, spelen sleutelscènes uit Marc Dutroux' leven na, die hen op een videoscherm door volwassenen worden voorgespeeld. Zoals de onafhankelijkheidsverklaring van Congo, de Belgische kolonie waar Dutroux zijn jeugd heeft doorgebracht. En we zien zijn vader, die niet kan begrijpen wat er van zijn zoon geworden is.

Leerschool
"We hebben vooral gecast op hoe de onderlinge verhoudingen binnen de groep waren. Die casting zie je ook deels terug in het stuk. De kinderen hadden geen ervaring, dus je moet ze alles leren: hoe je spreekt op toneel, het bewegen, hoe je emotie toont als je luistert. En dan moet het er allemaal niet ingestudeerd uit zien! Bij professionele acteurs is dat al lastig.

Regisseur Milo Rau: 'Er zijn overeenkomsten tussen toneelspelen en misbruik, dat wilde ik uitdrukken' Beeld Thomas Mueller

Je hoort vaak dat kinderen zo authentiek zijn op het toneel, maar dat is niet zo. Het is veel moeilijker om ze hun oorspronkelijkheid te laten behouden. Voor mij was het ook een leerschool in theater."

De kinderen spelen de vijf scènes op aanwijzing van acteur Peter Seynaeve. "In de productie was hij mijn regieassistent, hij vertaalde al mijn aanwijzingen. Toen ik hem bezig zag, dacht ik dat de regisseur, mijn rol, ook op het toneel aanwezig moest zijn. Daarom heb ik hem gevraagd mee te spelen, als een soort alter ego van Dutroux.

Hij maakt het de kinderen steeds moeilijker en is steeds dwingender. Hij manipuleert. Van verleiding en speelplezier wordt het dwang. Er zijn overeenkomsten tussen toneelspelen en misbruik, dat wilde ik uitdrukken."

"De vader van één van de vermoorde meisjes liet weten dat hij het jammer vond dat de vrouw van Dutroux buiten beeld blijft. En dat zijn vader er niet negatief uitkomt. Dat snap ik, maar ja, ik wilde een moderne tragedie maken. Het ging me om België, om theater, om existentiële vragen met Dutroux als uitgangspunt. Niet om een letterlijke weergave van die zaak."

Five Easy Pieces: Frascati, 10-11/2, 20.30 uur

Kinderen nemen Frascati over

Kinderen hebben het deze week voor het zeggen in Frascati. Tijdens Enfants terribles houden ze bezoekers een spiegel voor in voorstellingen, performances en een heus Kindertribunaal waarin de volwassenheid wordt aangeklaagd. Onze fouten, blinde vlekken en onverwachte mogelijkheden worden bezien door de ogen van een tienjarige.

Er zijn geen kindervoorstellingen te zien, maar voorstellingen mét kinderen, vóór volwassenen. In samenwerking met volwassen theatermakers, dat wel. Zo sluiten Mara van Vlijmen en Vincent Rietveld (De Warme Winkel) zich met zes kinderen en decors een week op in Frascati 4 en zijn er voorstellingen van Alexandra Broeder en Milo Rau.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden