Voorloper van Het Parool verscheen vandaag precies 75 jaar geleden

De eerste Nieuwsbrief van Pieter 't Hoen, voorloper van het illegale Parool, verscheen vandaag precies 75 jaar geleden. De schrijver, Frans Goedhart, was fel, uitgesproken en kritisch en beschikte bovendien over een flinke portie lef.

De eerste Nieuwsbrief. Beeld -
De eerste Nieuwsbrief.Beeld -

Grote moeite had journalist Frans Goedhart met de houding van het Nederlandse volk toen de oorlog uitbrak. Hij waarschuwde zijn buurman, een handelsreiziger, dat er na het bombardement op Schiphol waarschijnlijk geen treinen meer reden. De man antwoordde: 'Daar heb ik geen bliksem mee te maken, ik moet een partij potloden afleveren!' Die opmerking is hij zich tot in de lengte van dagen blijven herinneren.

Goedhart zelf keek er anders tegenaan. Op 25 juli 1940 verscheen zijn eerste nummer van de Nieuwsbrief van Pieter 't Hoen. Net als Pieter 't Hoen wilde Goedhart vechten tegen de dreigende ondergang van zijn land en tegen de nazi-ideologie.

Ontsnappen
Vanaf 10 februari 1941 wordt de Nieuwsbrief door Goedhart en vier andere redactieleden voortgezet onder de naam Het Parool. Maurits Kann, voormalig redacteur van De Groene Amsterdammer, bedacht de titel, Goedhart kwam op het idee van de 'wapenspreuk' Vrij, Onverveerd, die tot op de dag van vandaag gehandhaafd is. De krant, eerst gestencild later gedrukt, verschijnt eens per twee, drie weken en is meestal acht pagina's dik.

Januari 1942 wordt Goedhart gearresteerd op het strand van Scheveningen. Hij wordt ter dood veroordeeld, maar weet na twintig maanden gevangenschap in augustus 1943 tijdens een transport vanuit kamp Vught naar een politiebureau te ontsnappen. Hij sluit zich direct weer aan bij de redactie.

Breuk
6 mei 1945 verschijnt het 99ste en laatste illegale Parool. Goedhart bleef nog lange tijd werken voor de krant. Hij stak zijn mening niet onder stoelen of banken en liet zich kritisch uit over de te varen koers. Hij pikte het niet als zijn stukken werden aangepast, afgezwakt of zelfs helemaal niet werden geplaatst. Het kwam uiteindelijk tot een breuk. Hij nam afscheid van zijn dierbare Parool.

Vlak voor zijn dood, in 1990, is de band hersteld.

Lees het hele verhaal van Frans Goedhart dit weekend (25/26-7) in Het Parool: Precies, zooals men het verwachten kon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden