Voor de natuur komt de lente veel te vroeg

Het ene na het andere warmterecord sneuvelt en dat gaat ook aan de natuur niet onopgemerkt voorbij. Veel bloemen en planten komen nu al uit en dieren ontwaken uit hun winterslaap. Dat kan zo vroeg in het seizoen verkeerd uitpakken.

'De natuur is drie weken eerder dan vroeger normaal was,' zegt bioloog Arnold van VlietBeeld Marcel van Hoorn/ANP

Wie goed kijkt, ziet dat de kleine gele bloempjes van de gele kornoelje inmiddels open zijn gesprongen. Het klein hoefblad is al opgekomen evenals het speenkruid. En niet te vergeten de sneeuwklokjes en de krokussen. Ja, het is al volop lente. "De natuur is gemiddeld drie weken eerder dan vroeger normaal was," zegt bioloog Arnold van Vliet van de Universiteit van Wageningen.

De sneeuwklokjes en krokussen zijn er dertig dagen eerder bij. Het kan nog extremer: de hazelaar stond rond kerst al in bloei, meer dan veertig dagen eerder dan vroeger, weet Van Vliet.

"Er waren toen al zoveel pollen in de lucht dat hooikoortspatiënten daar flink last van konden hebben. Alleen zullen de meesten dat toen niet door hebben gehad omdat ze in die periode vaak nog denken dat het een verkoudheidje is."

Genieten
Lente in februari. Veel mensen hoor je er niet over klagen, hooguit de schaatsliefhebbers. De meesten genieten volop. Wandelpaden in natuurgebieden puilden afgelopen weekend uit en op terrasjes was geen leeg plekje meer in de zon.

Maar voor planten, dieren en insecten kan het warme weer desastreus uitpakken, weet Van Vliet. Vlinders worden nu al wakker uit hun winterslaap. De citroenvlinder is al gezien. En de dagpauwoog. Zolang het warm blijft, is er niets aan de hand. De populatie kan dan zelfs groeien omdat ze zich vaker zouden kunnen voortplanten, weet bioloog Van Vliet.

Maar het kan in deze periode van het jaar 's nachts nog flink koud worden. "Temperaturen dicht bij het vriespunt overleven ze nog wel, maar als het echt gaat vriezen krijgt de populatie een flinke klap.'' Ook planten kunnen een behoorlijke tik krijgen bij nachtvorst. Zeker als de sapstromen door de hoge temperaturen overdag goed op gang zijn gekomen.

Nog een populatie die flink onder druk komt te staan door de hoge temperaturen nu: weidevogels zoals de kievit. Omdat het gras eerder begint te groeien, maaien boeren dat ook eerder. Daardoor hebben de weidevogels minder tijd om hun jongen groot te brengen. Nu hebben ze nog zo'n veertig dagen voordat de maaimachine langsdendert.

De verwachting is dat in de toekomst de weidevogels nog maar 27 dagen hebben. "De nesten worden vaak beschermd, maar het probleem is dat ook de insecten verdwijnen als het gras kort is en ze dus minder voedsel hebben," zegt Van Vliet.

Pollen
Door het warme weer loopt ook de concentratie pollen in het land rap op. Zonnig, droog en warm weer is ideaal voor pollen, vooral van de hazelaars en elzen. "Mensen die er gevoelig voor zijn, kunnen dan al hooikoortsachtige klachten krijgen," aldus biologen Maurice Martens en Herman van Wissen van Pollennieuws.nl.

Februari mag dan uitzonderlijk zijn, het is al langer flink warmer dan normaal. Sinds april vorig jaar is de temperatuur volgens bioloog Van Vliet gemiddeld een tot vier graden hoger dan tussen 1940 en 1968.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden