Background

Volgende generatie staat klaar in Diamantbuurt

De Diamantstraat in de gelijknamige buurt, waar politie, stadsdeel en hulpverlening nu al jaren proberen de overlast en criminaliteit van jongeren in bedwang te krijgen. Foto Amaury Miller

De Diamantbuurt in De Pijp staat al jaren vol in de schijnwerpers. Politie, stadsdeelbestuur en hulpverleners werken intensief samen om de overlast en de criminaliteit door probleemjeugd te beteugelen. De harde kern is echter ongrijpbaar, pleegt zware misdrijven én wordt op straat door jongere broers opgevolgd.

Deze keer hebben ze voor hun overval de verkeerde juwelier uitgekozen. Als de drie jonge mannen uit de Amsterdamse Diamantbuurt op 14 april, gemaskerd en gewapend, met de buitgemaakte juwelen wegrennen uit de sjieke zaak aan de Voorstraat in Woerden, rent eigenaar Jacco Nobel ze achterna, schreeuwend dat omstanders ze moeten tegenhouden.

De mannen proberen op een gereedstaande scooter weg te komen, maar de juwelier springt in een toevallig passerend bestelbusje waarvan de bestuurder de achtervolging inzet. Ook als de drie even verderop overstappen in een vluchtauto, blijft het busje ze volgen.

De politie voegt zich op de A12 in de achtervolging. Een agent schiet op de vluchtauto, maar mist. Even later worden de overvallers op een afrit klemgereden en gearresteerd - juwelen kletteren op de grond. De A12 wordt voor sporenonderzoek urenlang gedeeltelijk afgesloten. Het leidt tot twintig kilometer file.

Voor de Amsterdamse politie zijn de arrestanten bepaald geen onbekenden: de 22-jarige Y. M. en drie van zijn eveneens jonge partners in crime behoren tot de harde kern van criminele jongeren uit de Van Wougroep, uit de Diamantbuurt en de Tellegenbuurt in De Pijp.

M. heeft, zeker voor zijn leeftijd, een indrukwekkende staat van dienst opgebouwd. Op zijn strafblad staan al verscheidene misdrijven als hij op 9 november 2007 met zijn dan achttienjarige maatje R. W. op de Ruysdaelkade in De Pijp een drugshandelaar in beide benen schiet.

Hij is een prominente figuur in een groep die in steeds wisselende samenstelling het land doorkruist op zoek naar geschikte doelwitten voor gewapende overvallen. Ze worden her en der in Noord-Holland gesignaleerd, maar ook in Overijssel en Brabant - soms midden in de nacht.

Tussen die bedrijven door terroriseert en mishandelt M. een Marokkaans meisje uit de buurt, dat op haar zestiende ooit zo onverstandig was in te gaan op zijn avances.

Dat Y. M. en zijn drie mededaders op 14 april zijn gearresteerd, blijft in de Diamantbuurt en in het milieu niet lang geheim.

Anderhalve week later, in de avond van 24 april, zien enkele getuigen hoe M.'s vriend R. W. - van die schietpartij op de Ruysdaelkade - in de Tweede van der Helststraat door drie Marokkanen een Chrysler Voyager in wordt getrokken. Hij wordt met tie-raps gekneveld en naar Amsterdam-West gereden, waar de politie hem kan bevrijden en zijn ontvoerders kan arresteren. Zelf wordt W. ook aangehouden.

De recente gewapende overval en de ontvoeringspoging schetsen het milieu waarin de harde kern van de Diamantbuurt zich beweegt.

''De groep die de laatste jaren nog op straat rondhing en vooral veel overlast veroorzaakte, waaiert nu over het land uit om gewapende overvallen te plegen en in te breken bij bedrijven. De harde kern van een man of tien is de kleine criminaliteit inmiddels echt ontstegen en bereidt zijn serieuze misdrijven professioneel voor, '' zegt commissaris Leen Schaap, de chef van de politie in Zuid.

''Dat hun broertjes intussen hun oude rol op straat hebben ingenomen en daar eveneens worden klaargestoomd voor de zwaardere misdrijven, is beangstigend. Die nieuwe aanwas zorgt er in eerste instantie voor dat de Van Wougroep nog steeds op straat staat, met een kern van ongeveer 35 jongens. En je kunt voorspellen dat die aanwas ook weer zal doorgroeien. Zo droogt de stroom niet op.''

Behalve met gewapende overvallen en inbraken lijkt de groep zich ook weer met de drugshandel bezig te houden. Maar daarvoor ontbreekt het de politie nog aan bewijzen.

Vorig jaar dacht de politie een slag te hebben toegebracht aan de Van Wougroep, toen ze 28 jongens kon arresteren voor de voortdurende handel in cocaïne. De hoofdverdachten in de zaak, onder codenaam Mayenne, kregen celstraffen tot 22 maanden. De leider van die groep, de toen 22-jarige Omar el H., werd in een andere zaak bovendien veroordeeld tot tweeënhalf jaar cel voor zijn rol bij een mislukte overval op een juwelier in Nijmegen.

Na die arrestaties waarschuwde commissaris Schaap ook al dat de jongens uit de Diamantbuurt tot zware criminelen uitgroeiden. Maar toen kwam die vaststelling hem op zware kritiek te staan. De advocaat van Omar el H. spande zelfs een rechtszaak aan, omdat Schaap in deze krant had gewaarschuwd dat jongens zoals El H. tot 'de nieuwe Holleeder' dreigen uitte groeien als de overheid niet fors zou ingrijpen.

Smaad en laster, oordeelde de raadsman.

Het stadsdeel, de politie en een reeks hulpverleningsinstanties zetten na de zaak-Mayenne 'een brede groepsaanpak' op om de leden van de Van Wougroep en hun gezinnen weer in het gareel te krijgen.

Uit een evaluatie van dat project blijkt dat alle hulpverleners en de overheid beter samenwerken dan voorheen, en dat de overlast op straat iets is afgenomen. Maar ook dat 'het ontbreken van drang- of dwangmiddelen' ertoe leidt dat de hulpverleners niet binnenkomen bij juist de gezinnen waaruit de zwaardere criminelen voortkomen.

''Het was een fantastisch plan, en de mensen van de hulpverlening doen vreselijk hun best, met alle middelen die je kunt bedenken, maar bij de gezinnen waar het echt om gaat komen we domweg niet binnen, '' zegt commissaris Schaap.

''Van de achttien gezinnen die voor de meeste problemen zorgen, zijn er een stuk of tien die echt elke bemoeienis van de overheid weigeren. Dan heb ik het alleen nog maar over de gezinnen met kinderen die de politie en de hulpverlening voor de speciale aanpak hebben geslecteerd; niet over de gezinnen met volwassen kinderen. ''

''Ouders zijn volstrekt niet op hun verantwoordelijkheden aan te spreken of komen juist bij ons in beeld als medeverdachten, die hun zoons bij misdrijven faciliteren. En soms hebben de ouders het gewoon niet meer voor het zeggen. ''

Sommige van de jongens die voor problemen zorgen in de Diamantbuurt, zijn vermoedelijk licht verstandelijk gehandicapt of lijden aan gedragsstoornissen. Omdat de psychiatrie in de vooral Marokkaanse gezinnen een taboe is, weigeren de ouders hun zoons te laten onderzoeken.

Commissaris Schaap: ''Als we ook in dat opzicht niet meer dwang mogen toepassen, blijft het beeld van de problemen van die jongens ook weer diffuus en wordt de hulpverleners alweer een instrument uit handen geslagen.'' (PAUL VUGTS)

Foto Amaury Miller, website: www.amaurymiller.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden