Plus PS

Vogels spotten: niet meer alleen voor mannen met grijze baarden

Vogels spotten wint aan populariteit, mede dankzij een nieuw publiek dat met de camera jaagt en de vangst deelt op sociale media. 'Dolgelukkig was ik toen ik een ijsvogel vastlegde.' Op excursie in het Amsterdamse Bos.

Deelnemers aan de excursie voor beginners in het Amsterdamse Bos. 'Bij die dikke zwarte boom zit ie!' Beeld Dingena Mol

"Daar! Een bonte specht!"
"Waar?"
"Langs de den."
"Links of rechts?
"Rechts."
"Ik heb nu de den."
"En dan iets naar boven."
"Ik zie niks... Welke den dan?"
"Ach, hij is al weg, jámmer! Oh nee, toch niet...Hij is er nog, maar nu links."
Diepe zucht: "Nou, ik zie hem niet, hoor. Het zal wel."

Half acht 's morgens in het Amsterdamse Bos. De vogel­excursie voor beginners onder leiding van Steven Wytema van Jizzbirding is net begonnen. Een tiental verrekijkers richt zich op het getjilp in het geboomte.

Wytema organiseert met zijn bedrijf Jizzbirding sinds vijf jaar vogelcursussen en excursies in Amsterdam. De ­afgelopen twee jaar zag hij het aantal deelnemers groeien.

"Veel Amsterdammers, vooral veertigplussers, vinden dit een leuke vrijetijdsbesteding. Ze zijn graag in de natuur en willen zich er nog meer in verdiepen. Vaak zijn ze verbaasd dat zo dicht bij Amsterdam al zo veel soorten te ontdekken zijn."

Aan de hand van zijn zelfontwikkelde lesmateriaal maakt Wytema zijn cursisten wegwijs in de Amsterdamse vogelwereld. Jizzbirding is afgeleid van de Engelse term G.I.S.S: General Impression of Size en Shape. Het betekent dat je als vogelaar in één oogopslag een vogel in vlucht kunt herkennen.

Dat is voor veel deelnemers dan ook het ideaal. Wytema: "Het gaat niet alleen om de grootte en de vorm van een ­vogel, maar ook om de manier van vliegen of lopen. En het geluid en de omgeving. Daar oefenen we mee."

Likes en complimenten
Janine Wright (54) meldde zich deze lente aan voor de cursus. "Ik voelde me soms zo stom als ik niet wist welke vogel bij een bepaald geluid hoorde. Van huis uit heb ik dat nooit meegekregen. Daarom besloot ik deze cursus te gaan doen. Ik houd van de natuur, van vroeg opstaan en van wandelen. Maar om nu in je eentje 's morgens vroeg in het Amsterdamse Bos te gaan lopen... Dat doe je niet zo snel. Nu dus wel. En bij twijfel kan ik aan Steven vragen of het bijvoorbeeld een zwartkop is. Dan hoor je meteen van hem: 'Welnee dat is de tureluur van zus en zo en hopsala!'"

Marion Felix (75) loopt achter de groep aan. ­Anders dan de anderen draagt ze geen multifunctionele outdoor-uitrusting, maar vrolijke, witte kaplaarzen en een leren handtas die zwierig meezwaait met elke pas.

"Ik zag net een buizerd in vlucht," merkt ze op. De anderen kijken haar wat verwonderd aan: "Wanneer was dat dan?" Zij ­zagen die buizerd een paar minuten eerder dicht ­tegen een boom aan zitten, maar vliegen deed hij niet. "Oh, dat was net," verklaart Felix luchtig.

Ook bij beginners zit de sport hem vooral in het 'jagen' op verschillende soorten en dan vooral de minder vaak voorkomende types.

Vogels spotten roept bij sommigen wellicht nog steeds beelden op van mannen met grijze baarden in groene ­camouflagepakken. Of van de prent van Peter van Straaten waarop een man aandachtig door een verrekijker tuurt en zijn vrouw achter zijn rug om gekke bekken trekt.

Toch beperkt de groep vogelaars zich inmiddels allang niet meer tot die clichés. Vooral het fotograferen van ­vogels is de laatste ­jaren onder een bredere groep, onder wie ook veel vrouwen, populair.

De mogelijkheid om die foto's vervolgens op ­sociale media te laten zien, maakt ­vogels kijken niet langer tot een solitaire bezigheid met slechts individuele vreugdemomenten. De blijdschap over dat prachtige ijsvogeltje, die jagende buizerd of de kleine karekiet kun je nu delen met anderen. Je vangst wordt bovendien meteen beloond met likes en complimenten.

Op Facebook zijn dan ook diverse vogelfotografiegroepen actief, zoals 'Vogelaars, natuur en fotografie',­ ­'Vogelaars, tips en waarnemingen' en 'Vogels fotograferen in de natuur'. Daarop delen vogelaars hun fraaiste foto's.

Een serieuzere rol speelt de website Waarneming.nl, waarop mensen hun natuurwaarnemingen mét foto kunnen invoeren. Het gaat op deze site om het vastleggen van ­gesignaleerde vogelsoorten en niet zozeer om de schoonheid van de foto.

Snelle kolibrie
Tijdens de excursie in het Amsterdamse Bos maakt ook Wytema regelmatig foto's met zijn iPad.

"Dat doe ik voornamelijk om ze te kunnen documenteren en om cursisten van dichtbij te kunnen laten zien waaraan je de vogel herkent. Voor een plaatje van een fotogenieke vogel neem ik wel even de tijd, maar vogelfotografie is niet wat ik het liefst doe. Je hebt er dure apparatuur voor nodig, je moet er veel tijd voor uittrekken en je zit erg lang stil. Ik loop liever rond."

Professionals en ervaren hobbyisten huren vaak ook ­fotohutten om zich urenlang in te verschuilen en om zo vanuit een gunstig standpunt felbegeerde vogelsoorten te kunnen fotograferen.

Laura Vink (30), fotograaf en eigenaar van Vink Academy, fotografeert alleen vogels als ze op reis is. "Het is niet mijn specialisatie, maar bijzondere soorten vind ik wel leuk om vast te leggen. Zo lukte het vorig jaar om in een Nationaal Park in Sri Lanka de Little Green Bee-eater te ­fotograferen. Juist omdat dat vogeltje zo bijzonder en ­onbereikbaar is, was ik superblij met die foto."

In Nieuw-Zeeland kreeg Vink de Kea, een bergpapegaai, voor haar lens en in Costa Rica jaagde ze twee à drie uur op een kolibrie. "De kolibrie is onwijs snel. Als je op het knopje van je camera drukt, is hij alweer gevlogen. Uiteindelijk kon ik hem in vlucht fotograferen. Het geeft echt een kick als het lukt."

Dat ervaart ook Afra Geerling (58): "Dolgelukkig was ik toen ik erin slaagde een ijsvogel vast te leggen. De foto is een beetje wazig, maar ik ben er toch heel blij mee."

Geerling was als kind al geïnteresseerd in vogels en legde alle soorten vast in een dagboekje. Later pakte ze die hobby weer op. "Ik kocht een mooie camera met een 200 mm-lens om vogels te fotograferen. In een notitieblokje houd ik bij welke soorten ik zie. Die voer ik met een foto in op Waarneming.nl."

Geerling heeft inmiddels 111 soorten gezien en gefotografeerd. Die deelt ze ook op Facebook. "Ik ben lid van eengroep van vijfduizend vogelaars. Onlangs heb ik samen met een vriendin een Facebookgroep voor vogelfotografie opgericht. Mijn vriendin fotografeert heel scherp en vanuit de perfectie, terwijl ik meer vanuit mijn gevoel werk. Ik vind het leuk als er een verhaaltje bij hoort, zoals een lijster die een nestje bouwt. Dan hoeft de foto niet perfect te zijn."

In het Amsterdamse Bos heeft Wytema inmiddels een ijsvogel gesignaleerd. Enthousiast beent hij naar de waterkant en beziet hem door zijn kijkertje. "Je moet goed tussen die takken door kijken. Bij die dikke zwarte boom zit ie!"

Vier vrouwen volgen zijn voorbeeld. "Oja, ik heb hem! Schítterend. Helemaal oranje! Als hij zich omkeert zie je het blauw."

Bijval van de anderen: "Mooi!"

Een vierde vrouw staart uitdrukkingsloos in de kijker en zwijgt. Lange stilte. "Is het nou een vogel of een oranje blaadje?"

"Hij is alweer weg, hoor!" roept Wytema opgewekt en loopt verder.

Tot en met 21 mei is het Nationale Vogelweek.

Tip: fotografeer grote vogels en blijf geduldig

- Koop een camera met een lens van 70-300 mm, zodat je de vogel dichtbij kunt halen.
- Trek er minimaal een paar uur voor uit; veel geduld is noodzakelijk.
- Begin met grote vogels, zoals meeuwen, ganzen en spreeuwen.
- Zorg voor een rustige achtergrond; dus niet te veel bladeren en takken.
- Gebruik een kortere sluitertijd voor mooie, scherpe foto's.

Bron: Laura Vink, Vink Academy

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden