VN-rapporteur: Bush en Rumsfeld zijn schuldig aan marteling

Volgens VN-rapporteur Nowak is de nieuwe Amerikaanse regering-Obama verplicht aangifte te doen, omdat de Verenigde Staten de VN-conventie tegen marteling hebben geratificeerd. Foto EPA/Shawn Thew Beeld
Volgens VN-rapporteur Nowak is de nieuwe Amerikaanse regering-Obama verplicht aangifte te doen, omdat de Verenigde Staten de VN-conventie tegen marteling hebben geratificeerd. Foto EPA/Shawn Thew

BERLIJN - George W. Bush en diens minister van Defensie Donald Rumsfeld moeten worden vervolgd wegens foltering van gevangenen in Guantanamo Bay. Dat stelt de speciale VN-rapporteur inzake marteling, de Oostenrijker prof. Manfred Nowak.

Volgens Nowak is de nieuwe Amerikaanse regering-Obama verplicht aangifte te doen, omdat de Verenigde Staten de VN-conventie tegen marteling hebben geratificeerd.

De jurist Nowak houdt zich al ruim dertig jaar bezig met de mensenrechten in de wereld en was in 2006 verantwoordelijk voor een vernietigend rapport over de praktijken in Guantanamo, de Amerikaanse marinebasis op Cuba, waar op dit moment nog rond 250 terreurverdachten vastzitten. Ze zijn onderworpen aan militaire rechtspraak. President Barack Obama wil Guantanamo sluiten en normaal recht toepassen op de verdachten.

''Rumsfeld heeft zelf opdracht gegeven tot het gebruik van diverse omstreden verhoormethoden, dat staat zwart op wit,'' zegt Nowak. ''Bush heeft vorig jaar nog een veto uitgesproken tegen het voornemen om 'waterboarding' ook voor de CIA te verbieden. Hij noemde het een belangrijke techniek in de strijd tegen het terrorisme. De verdachte krijgt bij deze verhoormethode een doek over het gezicht, die voortdurend wordt natgehouden, waardoor de verdachte denkt dat hij verdrinkt. Rumsfeld noemde dat geen foltering, maar hooguit een mensonvriendelijke behandeling.''

Nowak noemt de bewijzen voor marteling helder. ''De regering-Bush is door eigen adviseurs en juristen bij herhaling gewezen op die martelpraktijken, maar dat werd telkens weggewuifd met het argument dat het land in staat van oorlog was. De strategie om Guantanamo juridisch onaantastbaar te maken, heeft het hooggerechtshof in de VS eerder al ondermijnd met de uitspraak dat Guantanamo gewoon onder de Amerikaanse grondwet valt.''

In de herfst van 2005 sprak Nowak met een aantal ex-gevangenen van Guantanamo. ''Het ergste vonden ze de kou, als ze naakt in een cel werden gezet met de airco op volle toeren. Of het dagenlang wakker houden en het misbruik maken van angsten, bijvoorbeeld voor honden. Rumsfeld en Bush vinden dergelijke methoden geen marteling, veel rechters zullen daar anders over denken.''
Door het aantreden van Obama heeft Nowak de hoop dat er een onafhankelijke onderzoekscommissie komt. ''Die moet onderzoeken of de vorige regering zich schuldig heeft gemaakt aan opdracht tot foltering. Indien dat zo is, moet er aangifte worden gedaan en zal elk geval bewezen moeten worden. Ook de lagere rangen, de uitvoerders, kunnen dan voor de rechter komen.''

Nowak is blij dat de periode Bush geschiedenis is. ''Als het om de handhaving van mensenrechten gaat, was dit de ergste regering die Amerika ooit heeft gehad. Dat heeft de acceptatie van mensenrechten ernstig ondermijnd. Overal waar ik de laatste jaren kwam voor inspecties, vroegen ze me wat ik eigenlijk kwam controleren, want de VS martelen zelf toch ook...'' (ACHILLE PRICK)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden