Plus

Vluchtelingen vullen lerarenvacatures in de Randstad

Om het lerarentekort tegen te gaan heeft Amsterdam als eerste in het land een opleiding voor gevluchte leraren. Bij de Hogeschool van Amsterdam leiden ze ervaren leraren wis-, natuur-, en scheikunde op voor de Nederlandse klas.

Nabil Alaydi Beeld Dingena Mol

Het dikke Handboek voor Leraren veroorzaakt even een schok in het klaslokaal. Zestien nieuwe Nederlanders zitten weer in de schoolbanken. Stuk voor stuk zijn ze al leraar, soms meer dan twintig jaar. Ze gaven natuurkunde, wiskunde of scheikunde in hun land van herkomst. Van Soedan tot Oezbekistan en van Syrië tot Turkije. Maar nu zijn ze zelf weer scholier.

In Amsterdam is een immens lerarentekort. Meer dan driehonderd basisschooljuffen en meesters zijn er te weinig, maar ook voor zestig tot zeventig posten op middelbare scholen zijn geen leraren te vinden. Vooral voor de vakken wis-, natuur- en scheikunde is het moeilijk, net als voor Duits, Frans en de klassieke talen.

Onderwijsassistent
De gemeente is daarom met stichting UAF voor vluchtelingenstudenten op de Hogeschool van Amsterdam (HvA) een opleiding begonnen om ervaren wis-, natuur en scheikundedocenten klaar te stomen om op Nederlandse scholen les te geven. Het is op zich een logische oplossing: onder de tienduizenden recent naar Nederland gevluchte nieuwkomers zijn honderden leraren die graag weer aan het werk gaan.

Maar taal en een ander onderwijssysteem zijn een obstakel. Om in aanmerking te komen voor dit oriëntatietraject van de HvA moesten nieuwkomers erkende diploma's hebben, les­ervaring en minimaal B1-niveau Nederlands. Het groepje dertigers en veertigers dat nu in de schoolbanken zit voldoet daaraan.

Pittige opgave
Deze mannen en vrouwen, uit Medemblik, Naarden, Kampen of Delft, gaan een jaar lang twee dagen in de week als onderwijsassistent op een middelbare school aan de slag. Sommigen zijn al onder de pannen bij het Berlage Lyceum of het Joke Smit College, anderen zoeken nog een school die hen een kans wil geven. Daarnaast zitten ze twee dagen in de week zelf in de schoolbanken.

Als het jaar is afgerond kunnen ze na een assessment een traject Zij-instroom in Beroep of een deeltijdopleiding gaan doen. Dan zijn ze in dienst op een school en doen ze tegelijkertijd een officiële leraren­opleiding.

Mayke Rameckers, afdelingshoofd bij de HvA, verwacht dat het nog een pittige opgave wordt. "Voor Nederlanders is zij-instroom al best zwaar, deze studenten moeten de taal ook nog beter leren en zijn niet bekend met de Nederlandse manier van lesgeven en zelfstudie." Ze verwacht dat niet iedereen aan een jaar genoeg heeft.

Betaalbare woningen
De gemeente financiert de opleiding en hoopt dat de statushouders snel voor de klas kunnen. Het is een van de vele manieren om het lerarentekort, dat in de Randstad veel groter is dan in de rest van het land, aan te pakken. Ook via versnelde cursussen zij-instroom voor Nederlanders en het beschikbaar stellen van betaalbare woningen probeert de stad het probleem aan te pakken.

Hoewel het tekort in het basisonderwijs het nijpendst is, zijn statushouders als juffen en meesters geen snelle oplossing. In het verleden is dat al geprobeerd, maar slechts één statushouder wist bij de HvA de pabo af te ronden. De opleiding bleek te talig, te lastig. Met leraren wiskunde, natuurkunde en scheikunde moet het makkelijker gaan. De taal van deze bètavakken is immers bijna universeel.

Bron: CentERdata Beeld Barbara Lateur

'Kinderen accepteerden me, al zocht ik naar woorden'

Nasrin Mostafari (38) uit Iran woont in Amsterdam-Oost, is zes jaar wiskundelerares geweest in Iran en woont bijna vier jaar in Nederland.

"Ik heb net zes maanden op het IJburg College stage gelopen, een geweldige ervaring. Als assistent van de wiskundeleraar kon ik meelopen. Ik kende maar een paar wiskundige woorden in het Nederlands. Inmiddels heb ik veel bijgeleerd."

"De leerlingen accepteerden me, ook al zocht ik soms naar woorden. Soms lachten ze me een beetje uit, maar dan zei ik: 'ik kan niet zo goed Nederlands, maar jullie zijn niet goed in wiskunde.' In Iran stond ik erom bekend verhalend les te geven, ik wil dat iedereen plezier heeft in het vak en het begrijpt."

"Wat ik mooi vind hier is dat leerlingen in hun eigen tempo mogen leren en begeleiding krijgen. In Iran is de druk van ouders groot. Iedereen moet arts, ingenieur of advocaat worden. Soms zijn Nederlandse leerlingen brutaal, maar ze komen uit een situatie van vertrouwen en creativiteit, ze worden later blije mensen."

"Ik vind dit een belangrijk project, want nieuwkomers hebben de motivatie en de ervaring om als leraar te werken. Een collega op het IJburg College merkte op dat ik zo gemotiveerd was. En mensen uit het Midden-Oosten zijn goed in wiskunde. Algebra is er uitgevonden."

Nasrin Mostafari Beeld Dingena Mol

'Kinderen hier zijn brutaler dan ik gewend ben'

Zakia Abdelmajeed Yousif (33) uit Soedan woont in Baarn, is vier jaar lerares wiskunde geweest in Soedan en woont sinds zeven jaar in Nederland.

"In Soedan is het onderwijssysteem heel anders. We hebben geen verschil tussen mavo, havo en vwo. Ook hebben we de middelbare school en de basisschool samengevoegd."

"Kinderen dragen uniformen, klassen tellen soms veertig leerlingen en er zijn grote verschillen tussen openbare en particuliere scholen. Er is daar geen lerarentekort, maar docenten willen het liefst op een particuliere school werken, omdat het beter wordt betaald."

"Ik kan niet wachten weer voor de klas te staan, al vind ik het spannend. Ik heb al jaren geen les meer gegeven en mijn Nederlands moet beter. Op de school van mijn kinderen zie ik dat Nederlanders brutaler zijn dan ik gewend ben. Ik ga twee dagen per week stage lopen op het Joke Smit College."

Zakia Abdelmajeed Yousif Beeld Dingena Mol

'Overal zijn pubers pubers'

Nabil Alaydi (39, foto boven artikel) uit Syrië woont in Kampen, is tien jaar natuur- en scheikundeleraar geweest in Syrië en woont nu drie jaar in Nederland.

"Een buurman zei ooit tegen me: ga natuurkunde studeren, dan krijg je meteen een baan. Dat klopte. In Syrië is er ook een groot lerarentekort, vooral voor vakken als natuurkunde en wiskunde."

"Ik houd echt van mijn werk. Pubers zijn pubers, zowel hier als in Syrië. Het wordt wel spannend of mijn Nederlands snel genoeg verbetert: voor natuurkunde moet je toch goed situaties kunnen uitleggen, alleen communiceren met formules is niet genoeg."

'In de oorlog heb ik veel gratis lesgegeven'

Ahmad Dahman (43) uit Syrië woont in Almere. Is vijftien jaar wiskundeleraar geweest en woont nu drie jaar in Nederland.

"De taal van wiskunde is universeel, we spreken in symbolen, dus ik denk dat ik gauw voor de klas kan. Ik wil heel graag, want ik houd van mijn vak. De afgelopen drie jaar heb ik in de kringloopwinkel gewerkt, maar ook andere vluchtelingen ­geholpen met hun inburgeringscursus."

"Lesgeven zit me in het bloed. Mijn oma was docente op VN-scholen in Syrië, mijn moeder eveneens. Mijn zus is net als ik lerares. Ik heb in de oorlog nog veel gratis lesgegeven. In Syrië is er ook een tekort aan wiskundeleraren, want mensen denken dat wiskunde moeilijk is."

"Ik loop stage op het Amsterdams Lyceum en het doet me erg denken aan Syrische scholen. Leerlingen zeggen u en meneer, de leraar legt uit en dan gaan de leerlingen aan het werk. Ik ben pas een dag geweest, maar ik vond het geweldig."

Ahmad Dahman Beeld Dingena Mol
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden